Eenheid van Taal in antibioticaresistentie (ABR)

Eenheid van Taal in ABR is een gezamenlijk project van Nictiz, NVMM en RIVM. Het doel van dit project is om de uitwisseling van informatie tussen medisch microbiologische laboratoria (MML’s) te verbeteren en te versnellen, zowel onderling als ook met de landelijke monitoring- en surveillancesystemen van het RIVM. Om dit te realiseren is een gemeenschappelijke taal ontwikkeld in de vorm van een gestandaardiseerde codelijst. Daarnaast zijn samenwerkingsafspraken nodig en aanpassingen aan systemen. In een pilot wordt hiervoor een blauwdruk ontwikkeld.

Waarom Eenheid van Taal in antibioticaresistentie?

Gegevens zijn op dit moment versnipperd beschikbaar en nog onvoldoende gestandaardiseerd om direct te kunnen gebruiken voor vergelijkingen en als referentiepunt. Nu is nog veel handmatig werk nodig voor het maken van overzichten en rapportages in het landelijk systyeem ISIS-AR ter ondersteuning van surveillance en monitoring van ABR. Dit kost tijd. Hierdoor wordt optimalisering van beleid, maar ook de aanlevering van informatie voor meer gerichte bestrijding van bijzonder resistente micro-organismen (BRMO’s) bemoeilijkt en vertraagd.
 
Het effectief bestrijden van infecties als gevolg van resistente micro-organismen vergt tijdig en adequaat inzicht in wie er waar, wanneer en waarom geïnfecteerd raakt. Ook is  inzicht nodig in hoe resistente bacteriën en resistentiegenen zich verspreiden.
 
Hoewel we op dit moment in Nederland al veel gegevens over BRMO, zorginfecties en antibioticagebruik verzamelen, is verdere verbetering van de informatievoorziening voor surveillance en monitoring  van antibioticaresistentie (ABR) noodzakelijk. 

Wat levert het op?

Door de combinatie van standaardisatie van de medisch microbiologische begrippen en gestructureerde elektronische uitwisseling van gegevens wordt de tijd die nodig is voor interpretatie en analyse van aangeleverde gegevens sterk verminderd. Snellere signalering en betere monitoring van verhogingen en uitbraken van infecties als gevolg van BRMO’s wordt dan mogelijk, waardoor beter en sneller kan worden ingegrepen. 
 
Een ander voordeel is verbetering van de zorgverlening. Eenheid van taal bespaart patiënten, laboratoria en zorgverleners moeite en tijd doordat gegevens hiermee eenduidig kunnen worden geïnterpreteerd, zodat:
samenwerking tussen laboratoria vergemakkelijkt wordt;
bij verwijzing geen onnodige herhaaltesten voor patiënten noodzakelijk zijn;
betere medicatiebewaking door apothekers kan plaatsvinden doordat tot laboratorium uitslagen makkelijker interpreteerbaar zijn;
 
Meer informatie over voordelen van elektronische informatie-uitwisseling en labstandaarden vindt u op de website van Nictiz. Ook vindt u op een speciale pagina op de website van Nictiz de benodigde informatie en documentatie om te werken volgens Eenheid van Taal in ABR.

Hoe werkt het?

In 2017 is een pilot gestart met zes MML’s waarvan nu vijf labs operationeel zijn: RLM Dordrecht/Gorinchem, CBSL Hilversum, St. Antonius, Diakonessenhuis en UMC Utrecht. Zij zijn nu in staat om dagelijks de surveillancegegevens uit het Laboratorium InformatieMangagementSysteem (LIMS) automatisch naar het landelijk systeem bij het RIVM te sturen. Door het gebruik van Eenheid van Taal kan het RIVM deze gegevens direct verwerken en beschikbaar stellen. Het zesde pilot-lab, Saltro, zal naar verwachting vóór het eind van het jaar operationeel zijn. In de komende maanden zullen de andere pilot-labs werken aan de realisatie van een aanvraag voor typering van MRSA en CPE in Type-Ned, direct vanuit het LIMS.

Binnenkort kunnen zij ook vanuit het LIMS direct een aanvraag voor typering van MRSA en CPE in Type-Ned zetten

Het succes van de pilot wordt in grote mate bepaald door de samenwerking tussen de diverse betrokken partijen: de MML’s, de leveranciers van de laboratoriuminformatiesystemen en het RIVM. Daarnaast spelen NVMM en Nictiz een belangrijke rol. NVMM bij het vaststellen en formaliseren van de gehanteerde begrippen en Nictiz bij het vaststellen van de communicatiestandaarden.

puzzel samenwerking betrokken partijen en systemen: MML's LIMS, ISIS, RIVM
In de pilot hebben de deelnemers de afspraken over de gemeenschappelijk te gebruiken taal verder uitgewerkt. Dit is gedaan op basis van de hiervoor ontwikkelde Nederlandse Labcodeset. Deze Nederlandse Labcodeset is gebaseerd op een subset van gegevens uit de internationale standaarden SNOMED CT en LOINC.
 
Naast afspraken over de te gebruiken taal is in de pilot aandacht gegeven aan de wijze waarop uitwisseling van gegevens plaatsvindt. In overleg met de leveranciers van LIMS is gekozen voor uitwisseling van gegevens in de vorm van berichten die zijn opgezet volgens de HL7 versie 2.5 standaard. 
 
Op basis van deze standaard zijn in samenwerking met Nictiz de navolgende berichten beschreven: 
Lab2 PublicHealth, voor de uitwisseling van BRMO-gerelateerde informatie met het RIVM systeem ISIS- AR,
Lab2Lab, voor aanvraag van typering en terugkoppeling van het resultaat vanuit het RIVM vanuit het systeem Type-Ned.
 
De laboratoriumsystemen van de huidige pilotdeelnemers zijn zo aangepast dat bovengenoemde berichten kunnen worden uitgewisseld via het gesloten en beveiligde zorgcommunicatienetwerk van KPN eZorg. Het gaat om GLIMS (MIPS), MICROS (Philips) en WinLIMS (QSI Benelux). De komende periode wordt onderzocht hoe andere zorgcommunicatienetwerken kunnen aansluiten.
 
 
informatieuitwisseling Eenheid van Taal: LIMS en ISIS-AR mbv berichtenservice

Wanneer is het gereed?

Het streven is dat in 2020 alle MML’s werken volgens Eenheid van Taal in ABR. Dat doel willen we stap voor stap bereiken. Daarom zijn er in 2018 acht nieuwe MML's als 'koploper inovering' gestart. We verwachten dat zijn in het voorjaar van 2019 operationeel zijn. Begin 2019 zullen wij nogmaals 15-20 labs werven voor deelname, waarna in 2020 de laatste MML's kunnen aansluiten. Aansluiting van de MML’s op de RIVM-systemen vindt plaats op basis van vrijwilligheid.

Ook meedoen met Eenheid van Taal?

Begin 2019 benaderen we de labhoofden van nog niet deelnemende labs om in 2019 deel te nemen.  Meer informatie over deelname vindt u bij de vragen en antwoorden.  Heeft u daarnaast nog vragen? Laat het weten via ABR@rivm.nl

Home / Onderwerpen / A / Antibioticaresistentie / Eenheid van Taal in antibioticaresistentie (ABR)

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu