Veilige leefomgeving

Een ongeval met gevaarlijke stoffen kan grote gevolgen hebben voor het milieu en de leefomgeving. Denk bijvoorbeeld aan een brand of ongeval in de chemische industrie, bij het transport van gevaarlijke stoffen of in kerncentrales. De overheid en het bedrijfsleven werken samen om de kans op dergelijke ongevallen zo klein mogelijk te houden en de leefomgeving zo veilig mogelijk. Het RIVM ondersteunt overheden, professionals en hulpverleners bij het voorkómen van, voorbereiden op en bestrijden van een ongeval of ramp.

Dit doet het RIVM

Het RIVM onderzoekt, adviseert en staat 24/7 paraat om mensen te beschermen tegen chemische, biologische of radiologische/nucleaire (CBRN) dreiging en de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Het RIVM biedt ondersteuning aan regionale hulpverleningsdiensten en nationale overheden bij de proactie, preventie en preparatie van crises, maar ook tijdens en na een crisis. 

 

Het RIVM doet onderzoek naar en adviseert op de volgende onderwerpen:

Omgevingsveiligheid 

  • Omgevingsveiligheid gaat over het beheersen van risico's die mensen lopen door opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen in hun omgeving. Hierbij gaat het om de gemeten en onderzochte risico’s, met soms grote onzekerheden, én om wat we als risico ervaren. Het RIVM doet naar deze risico’s en mogelijke effecten veel onderzoek. Op basis van deze kennis adviseert en ondersteunt het RIVM overheden bij het maken en uitvoeren van beleid.

Straling

  • Het RIVM meet de blootstelling aan (alledaagse) straling van de Nederlandse bevolking.
  • Medische straling: in de gezondheidszorg wordt in sommige gevallen straling of radioactiviteit gebruikt voor diagnoses of om te genezen. Bijvoorbeeld CT-scans, röntgenfoto’s of het toedienen van radioactieve stoffen. RIVM inventariseert onder meer aan welke doses medische straling Nederlanders worden blootgesteld.
  • Blootstelling aan UV-straling afkomstig van de zon is een van de oorzaken van huidkanker en staar. Het RIVM heeft een meetopstelling voor UV-straling en doet onderzoek en adviseert over de invloed van een veranderende UV-belasting op de gezondheid.
  • Radon en thoron zijn radioactieve elementen die van nature in onze omgeving aanwezig zijn. Hoewel de blootstelling aan radon in Nederland beperkt is in vergelijking met andere Europese landen, maakt het een belangrijk deel uit van de totale blootstelling aan straling van Nederlanders. Het RIVM heeft metingen gedaan om vast te stellen wat de radon- en thoronconcentraties zijn in Nederlandse woningen, werkplekken en openbare gebouwen en adviseert de Rijksoverheid op het gebied van straling en de effecten daarvan op de gezondheid.
  • Het Nationaal Meetnet Radioactiviteit meet onder normale omstandigheden de natuurlijke achtergrondstraling en is een waarschuwingsmeetnet voor stralingsongevallen.
  • Voorbereiden op grootschalige kernongevallen en andere stralingsincidenten door het coördineren van een netwerk van kennisinstituten, opleiden, trainen en voorbereiden van experts en op peil houden van de kennis en expertise.

Arbeidsveiligheid 

  • RIVM Veilig Werken biedt kennis, ondersteuning en producten aan overheid en bedrijven in Nederland om zo bij te dragen aan het verminderen van het aantal ernstige ongevallen op de werkvloer. 

Medische milieukunde 

  • Het RIVM ondersteunt de GGD in de regio bij zijn taken op het gebied van gezondheid en milieu (medische milieukunde) en ondersteunt en adviseert op het gebied van psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek na rampen (nazorg). Een bekend voorbeeld hiervan is de advisering over maatregelen bij hitte.

Biosecurity

  • Bureau Biosecurity is het nationaal kennispunt voor de overheid en voor organisaties waar met risicovolle biologische stoffen wordt gewerkt. Het doel van het bureau biosecurity is om bewustwording ten aanzien van biosecurity te vergroten door middel van workshops, voorlichting en online tools. 

Rampen en ongevallen

Het RIVM is 24/7 beschikbaar om regionale overheden en hulpdiensten te ondersteunen vóór, tijdens en na milieu- en stralingsincidenten. Daarbij kan het gaan om zowel kleine incidenten als om grote rampen. Er zijn tijdens een ramp of crisis 24-uurs  bereikbaarheidsdiensten voor chemische stoffen en straling.

Milieu-ongevallen

Bij grote branden, of ongevallen waarbij mogelijk gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen is de Milieu Ongevallen Dienst (MOD) 24/7 bereikbaar: 030 - 274 27 42.  Door stoffen te meten, te berekenen hoe ze zich verspreiden en in te schatten wat de risico’s zijn kunnen passende maatregelen worden genomen ter bescherming van de bevolking.

Grootschalige milieu incidenten

Bij complexe incidenten in Nederland op het gebied van milieu en drinkwater werkt het RIVM samen met andere kennisinstituten in het Crisis Expert Team Milieu en Drinkwater (CET-md)

Het CET-md 24/7 is te bereiken op het nummer van het loket CET-md op 088-6788999.

Straling

Het RIVM coördineert het Radiologisch en Gezondheidskundig Expertise Netwerk (RGEN), een netwerk van organisaties die rapporteren en adviseren over de radiologische en gezondheidskundige consequenties van (dreigende) nucleaire en stralingsongevallen. Het RGEN is een onderdeel van het Crisis Expert Team straling en nucleair (CET-sn).  Bij stralingsincidenten en kernongevallen is het Crisis Expert Team straling en nucleair (CET-sn) 24/7 bereikbaar voor de vraagregisseur, (G)AGS en meetplanleider uit de Veiligheidsregio via: 070-3832425 (ANVS Crisisnummer).

Nazorg

Het centrum Gezondheid en Milieu van het RIVM:

  • ondersteunt GGD'en en GHOR-organisaties bij de voorbereiding op gezondheidsonderzoek na rampen 
  • geeft advies over nut, noodzaak en vorm van gezondheidsonderzoek na een ramp 
  • ondersteunt bij (de voorbereiding op) de psychosociale hulpverlening bij rampen en incidenten

Contact bij crisis

Milieu Ongevallen Dienst (MOD)
24/7 bereikbaar
030 - 274 27 42
Straling
Crisis Expert Team straling en nucleair (CET-sn) 24/7 bereikbaar via Crisisnummer
070-3832425

Lees verder

Wat doet het RIVM bij crisis

Andere informatiebronnen

Home / Onderwerpen / V / Veilige leefomgeving

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu