Als u deelneemt aan het bevolkingsonderzoek wordt er een uitstrijkje gemaakt bij de huisarts of neemt u zelf materiaal af met de zelfafnameset. Het afgenomen materiaal bestaat uit cellen van de baarmoederhals en slijm uit de vagina. Dit lichaamsmateriaal wordt in een laboratorium getest op de aanwezigheid van HPVhumaan papillomavirus. Als er HPV is gevonden wordt het lichaamsmateriaal ook gebruikt om een cytologisch preparaat te maken. Hiermee kan een analist bekijken of er ook afwijkende cellen zijn.

Na het testen blijft er lichaamsmateriaal over. Dit restmateriaal wordt gebruikt om de kwaliteit van het bevolkingsonderzoek te bewaken en verbeteren (1). Ook kan het gebruikt worden om wetenschappelijk onderzoek naar gynaecologische kanker uit te voeren (2).

1. De kwaliteit van het bevolkingsonderzoek bewaken en verbeteren

Kwaliteit bewaken
Het restmateriaal wordt gebruikt om de kwaliteit van de uitvoering van de HPV-test en de cytologie te toetsen. Dit gebeurt onder andere door het doen van rondzendingen tussen de laboratoria. Op deze manier wordt nagegaan of de kwaliteit bij alle laboratoria hoog is en worden medewerkers getoetst en getraind.

Kwaliteit verbeteren
Het restmateriaal kan ook gebruikt worden om het bevolkingsonderzoek te verbeteren. Een voorbeeld van een belangrijke verbetering is het beperken van het aantal onnodige doorverwijzingen naar de gynaecoloog. Dit aantal is in het vernieuwde bevolkingsonderzoek groter dan in het oude bevolkingsonderzoek. Er is onderzoek met lichaamsmateriaal nodig om dit te verbeteren.

Hoe lang wordt het bewaard?
Restmateriaal waarbij geen sprake is van HPV wordt 1 maand bewaard. Restmateriaal waarbij sprake is van HPV wordt 3 maanden bewaard. Het cytologische preparaat wordt 15 jaar bewaard. Dit is een lange periode. Het is belangrijk om ook op latere momenten terug te kunnen kijken naar een eerder onderzocht preparaat. Dan kan bepaald worden of er eventueel een afwijking gemist is. Het lichaamsmateriaal wordt na het bewaken en verbeteren van de kwaliteit van het bevolkingsonderzoek vernietigd of gecodeerd voor wetenschappelijk onderzoek.

Privacy en bezwaar
Om de kwaliteit van het bevolkingsonderzoek te bewaken en te verbeteren wordt waar mogelijk het restmateriaal gecodeerd. Door de codering weet de onderzoeker niet van wie het lichaamsmateriaal afkomstig is. Dit coderen is niet altijd mogelijk als ook de resultaten van het controle-onderzoek of de diagnostiek nodig zijn om conclusies te trekken. Door deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek geeft u automatisch toestemming om het materiaal te gebruiken voor het bewaken en verbeteren van de kwaliteit van het bevolkingsonderzoek. U kunt hier dus geen bezwaar tegen maken.

2. Wetenschappelijk onderzoek naar gynaecologische kanker

Het restmateriaal kan ook gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek naar gynaecologische kanker. Het gaat om baarmoederhalskanker, baarmoederkanker, eierstokkanker en schaamlipkanker.

Privacy en bezwaar
Het restmateriaal wordt gecodeerd. Door de codering weet de onderzoeker niet van wie het lichaamsmateriaal afkomstig is. U kunt bezwaar maken tegen het gebruik van restmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek bij de screeningsorganisaties die het bevolkingsonderzoek uitvoeren. Kijk voor meer informatie over bezwaar maken op de website.

Mocht het screeningslaboratorium ander onderzoek dan onderzoek naar gynaecologische kanker willen doen met uw restmateriaal, dan moeten zij u altijd eerst om schriftelijke toestemming vragen.