Meerdere redenen spelen een rol bij de afweging om het bevolkingsonderzoek borstkanker aan te bieden aan vrouwen vanaf 50 jaar.

De volgende factoren spelen een rol:

  • De incidentie van borstkanker onder de 50 jaar is lager: 77% van de nieuwe borsttumoren wordt gevonden in de groep boven 50 jaar (47). Vrouwen in de leeftijdscategorie tussen 40 en 50 jaar hebben ongeveer 2 keer minder kans op borstkanker dan vrouwen boven de 50 jaar (Fig. 1; (21, 47)).
  • De screeningsmethode met mammografie is minder geschikt voor jongere vrouwen, omdat zij meer klier- en bindweefsel in hun borsten hebben. Hierdoor is een tumor lastiger te zien op de foto’s (30-32).
  • Recent onderzoek laat zien dat straling voor vrouwen onder de 40 jaar waarschijnlijk een extra risico met zich mee brengt (45).
  • Vrouwen onder de 50 jaar met een verhoogd risico op borstkanker, bijvoorbeeld vrouwen met erfelijke aanleg voor borstkanker, worden al zeer regelmatig gescreend.

De overheid baseert haar beleid op doelmatigheid en effectiviteit. Er is altijd een zorgvuldige afweging nodig tussen de voor- en nadelen van screening, voordat er een daadwerkelijke omzetting kan plaatsvinden naar een nieuwe inrichting van het bevolkingsonderzoek. De Gezondheidsraad heeft minister van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport geadviseerd de huidige leeftijdsgrenzen te handhaven. Op langere termijn is het bevolkingsonderzoek mogelijk efficiënter in te richten door niet meer alle vrouwen eenzelfde screening te laten ondergaan maar een verschillend aanbod te doen naar geschat risico op borstkanker (5).

Incidentie borstkanker 1990-2017

Figuur 1 Borstkanker incidentie in Nederland in de jaren 1990 - 2017 per leeftijdscategorie (5 jaar). De huidige screeningspopulatie aangegeven tussen de zwarte lijnen (50-74 jaar) (21).

Terug naar Feiten en Fabels


Literatuurlijst:

5. VWS. Adviesaanvraag bevolkingsonderzoek borstkanker. 2012.
21. Integraal Kankercentrum Nederland. Incidentie borstkanker 2017 [februari 2018]. Bron: www.cijfersoverkanker.nl incidentie per leeftijdscategorie.
30. Boyd NF, Guo H, Martin LJ, Sun L, Stone J, Fishell E, et al. Mammographic density and the risk and detection of breast cancer. N Engl J MedMedical Exposure Directive. 2007;356(3):227-36.
31. Gezondheidsraad. Wet bevolkingsonderzoek: aanvullende MRImagnetic resonance imaging screening bij vrouwen met hoge borstdensiteit. 2011.
32. Schreer I. Denseaanvullende MRI screening bij vrouwen met hoge borstdensiteit Breast Tissue as an Important Risk Factor for Breast Cancer and Implications for Early Detection. Breast Care (Basel). 2009;4(2):89-92.
45. de Gelder R, Draisma G, Heijnsdijk EA, de Koning HJ. Population-based mammography screening below age 50: balancing radiation-induced vsVerenigde Staten prevented breast cancer deaths. Br J Cancer. 2011;104(7):1214-20.
47. Gommer AM, Poos MJJC, Voogd, ACalimentair consulenten. Borstkanker: cijfers & context [oktober 2018]. Zie: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/borstkanker.