Wat is een bevolkingsonderzoek darmkanker?

Een bevolkingsonderzoek is een bijzondere vorm van onderzoek: een grote groep mensen krijgt de mogelijkheid zich te laten onderzoeken terwijl ze geen klachten hebben. Bevolkingsonderzoeken zijn bedoeld om ernstige ziekten op te sporen voordat er klachten ontstaan. Hoe eerder een ziekte wordt gevonden, hoe sneller de behandeling kan starten en hoe groter de kans is op genezing.

De overheid vindt het belangrijk dat iedereen die voor het onderzoek in aanmerking komt, kan meedoen. Deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker is daarom gratis.
Meedoen aan het bevolkingsonderzoek is vrijwillig. U bent dus vrij om te beslissen of u wel of niet meedoet.

Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker?

Door het bevolkingsonderzoek darmkanker kan kanker aan de dikke darm of aan de endeldarm vroeg worden ontdekt. Als darmkanker vroeg wordt ontdekt, is de kans groter dat de behandeling succes heeft. De behandeling is vaak ook minder zwaar. Ook kan een mogelijk voorstadium van darmkanker worden gevonden. Als een voorstadium wordt behandeld, kan darmkanker worden voorkomen.

De overheid vindt het belangrijk dat iedereen die voor het onderzoek in aanmerking komt, kan meedoen. Deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker is daarom gratis.
Meedoen aan het bevolkingsonderzoek is vrijwillig. U bent dus vrij om te beslissen of u wel of niet meedoet.

Naar boven

Voor wie is het bevolkingsonderzoek darmkanker?

Het bevolkingsonderzoek darmkanker is voor alle mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar. Deze grote groep mensen krijgt de mogelijkheid zich te laten onderzoeken terwijl ze geen gezondheidsklachten hebben die mogelijk te maken hebben met darmkanker.

Naar boven

Wanneer is het bevolkingsonderzoek?

Van uw 55e tot en met uw 75e krijgt u elke twee jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Het kan enkele jaren duren voordat u voor het eerst wordt uitgenodigd. De reden daarvoor is dat het bevolkingsonderzoek stapsgewijs wordt ingevoerd. Wanneer u een uitnodiging krijgt, hangt af van uw geboortejaar.

Naar boven

Hoe verloopt het bevolkingsonderzoek darmkanker?

U krijgt een uitnodiging thuisgestuurd. Daar hoeft u niets voor te doen. Samen met de uitnodiging ontvangt u een test met instructie. Met deze test verzamelt u eenvoudig en hygiënisch een klein beetje ontlasting. Daarna stuurt u de test in een speciale envelop op naar een laboratorium. Daar wordt uw ontlasting onderzocht. Na enkele weken ontvangt u een brief met de uitslag van het onderzoek.

Naar boven

Is deelname aan het bevolkingsonderzoek gratis?

Ja, de kosten van het onderzoek worden door de overheid betaald. De overheid vindt het belangrijk dat iedereen kan meedoen aan het bevolkingsonderzoek. Als in uw test afwijkingen worden gevonden, komt u in aanmerking voor een inwendig kijkonderzoek (coloscopie). De kosten van dat onderzoek en eventuele vervolgonderzoeken of behandelingen vallen onder uw zorgverzekering. Het kan zijn dat u zelf de kosten geheel of gedeeltelijk moet betalen. Dit is afhankelijk van de hoogte van het eigen risico van uw zorgverzekering en hoeveel u hiervan heeft gebruikt. Bespreek dit met uw zorgverzekeraar als u hierover vragen heeft.

Naar boven

Wat zijn de nadelen of risico's van het bevolkingsonderzoek?

Het bevolkingsonderzoek wordt u aangeboden door de overheid. Huisartsen en andere deskundigen ondersteunen het bevolkingsonderzoek. U beslist zelf of u wel of niet meedoet. De volgende punten kunnen u helpen bij die keuze.

  • Door deelname aan het bevolkingsonderzoek kan een voorstadium van darmkanker (poliepen) vroegtijdig worden ontdekt en behandeld. Zo kan darmkanker worden voorkomen.
  • Hoe eerder darmkanker wordt ontdekt, hoe groter de kans op genezing.
  • Op termijn zullen door het bevolkingsonderzoek minder mensen aan darmkanker overlijden.
  • Het onderzoek is gratis.
  • De test is eenvoudig thuis uit te voeren.
  • De uitslag van het bevolkingsonderzoek kan u ongerust maken. Mensen bij wie bloed in de ontlasting wordt gevonden, zitten tijdelijk in onzekerheid. Pas als meer onderzoek is gedaan, is met meer zekerheid te zeggen of er wel of geen sprake is van darmkanker.
  • U kunt onterecht worden gerustgesteld. Als het laboratorium geen bloed in uw ontlasting vindt, bestaat er een hele kleine kans dat er toch darmkanker aanwezig is. Het bevolkingsonderzoek biedt geen volledige garantie dat darmkanker gevonden wordt.
  • Het bevolkingsonderzoek is een momentopname en biedt geen garantie dat darmkanker zich niet in de toekomst ontwikkelt. Daarom is het belangrijk dat het onderzoek elke twee jaar wordt herhaald.
  • Als bij het vervolgonderzoek (coloscopie) in het ziekenhuis afwijkingen worden gevonden, is meestal een ingreep nodig. Vaak gaat het om het weghalen van poliepen of wat weefsel. De meest voorkomende complicatie is een bloeding. Een zeldzame en zeer ernstige complicatie is een gaatje in de darmwand. Er is een heel kleine kans op overlijden als gevolg van een coloscopie. Hoe groot deze kans is, is nog niet bekend voor coloscopieën als gevolg van een bevolkingsonderzoek met een ontlastingstest. Deze kans zal waarschijnlijk liggen tussen 1 op de 40.000 en 1 op de 10.000. Dit hangt onder andere af van de aanwezigheid en ernst van de afwijkingen en de gezondheidstoestand van de patiënt.

Naar boven

Bij hoeveel mensen worden poliepen of darmkanker ontdekt?

Als 2.000 mensen meedoen aan het bevolkingsonderzoek, ondergaan 100 mensen een vervolgonderzoek. Bij 26 van hen worden geen poliepen gevonden. 24 van de 100 mensen hebben één kleine poliep, 42 van de 100 mensen hebben één of meer grote poliepen. Bij 8 mensen wordt darmkanker gevonden.

Naar boven

Wat gebeurt er als bij mij darmkanker wordt ontdekt?

Als u darmkanker heeft, kunt u behandeld worden. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van uw persoonlijke omstandigheden, zoals het stadium waarin de ziekte zich bevindt. Uw arts kan u daar verder over informeren.

Naar boven

Waarom is het belangrijk om je te laten onderzoeken op darmkanker?

Hoe eerder darmkanker wordt ontdekt, hoe groter de kans op genezing. Als darmkanker al is uitgezaaid naar andere organen, overleeft slechts een op de tien patiënten de eerste vijf jaar. Bij een vroege opsporing van darmkanker overleven negen op de tien patiënten de eerste vijf jaar.

Naar boven

Ik heb geen klachten over mijn gezondheid en voel me goed. Waarom zou ik deelnemen aan het bevolkingsonderzoek?

Het onderzoek is bedoeld om darmkanker op te sporen voordat er klachten ontstaan. Hoe eerder de ziekte wordt gevonden, hoe sneller de behandeling kan starten, hoe groter de kans op genezing.

Naar boven

Waarom vanaf 55 jaar?

De meeste mensen die darmkanker hebben, zijn 55 jaar of ouder. Daarom is het bevolkingsonderzoek alleen voor mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar. Hoort u tot de doelgroep? Dan krijgt u vanzelf een uitnodiging. U hoeft dus verder niets te doen.

Naar boven

Waarom tot en met 75 jaar?

In Nederland wordt het bevolkingsonderzoek darmkanker aangeboden aan alle mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar. Er is voor deze leeftijdscategorie gekozen omdat dit de leeftijd is waarop darmkanker het meest voorkomt. Er is in deze leeftijd dus de grootste winst te behalen. Zowel wat betreft het aantal op te sporen mensen met darmkanker, als de winst in overleving van deze ziekte, uitgedrukt in jaren.

Voor personen die op 75-jarige leeftijd voor het laatst gescreend zijn, is de kans klein dat bij hen binnen tien jaar darmkanker wordt gevonden. Darmkanker groeit meestal langzaam. Op hogere leeftijd is de kans dat mensen een of meer andere ziekten hebben vrij groot. Vanaf de leeftijd van 80 jaar hebben mannen een levensverwachting van gemiddeld 7 jaar en vrouwen van 9 jaar.

Naar boven

Waarom gaat het onderzoek geleidelijk van start?

Voor het bevolkingsonderzoek darmkanker komen op termijn meer dan 4 miljoen mensen in aanmerking. Zo’n groot onderzoek vraagt om een zorgvuldige voorbereiding. Er is bijvoorbeeld tijd nodig om voldoende zorgverleners op te leiden die een inwendig kijkonderzoek (coloscopie) kunnen uitvoeren. Als het bevolkingsonderzoek te snel uitgebreid wordt, zullen er te lange wachtlijsten ontstaan.

Naar boven

Hoe komt het bevolkingsonderzoek aan mijn gegevens?

Uw gemeente geeft uw naam, adres en geboortedatum door aan de organisatie voor het bevolkingsonderzoek in uw regio. Deze persoonlijke gegevens mogen alleen gebruikt worden om u uit te nodigen voor het bevolkingsonderzoek.

Naar boven

Ik wil mij afmelden voor het bevolkingsonderzoek

Heeft u besloten niet mee te doen aan het bevolkingsonderzoek darmkanker? Dan kunt u zich afmelden.

  • U kunt zich afmelden kan via de informatielijn van uw screeningsorganisatie of via 'Mijn bevolkingsonderzoek'. U kunt kiezen of u eenmalig óf nooit meer wilt meedoen met het bevolkingsonderzoek.
  • Heeft u nog geen uitnodiging ontvangen? Via 'Mijn bevolkingsonderzoek' kunt u zich eenmalig óf definitief afmelden aan het bevolkingsonderzoek. Met uw DigiDDigitale Identiteit kunt u inloggen op het cliëntenportaal.

Heeft u zich afgemeld en wilt u op een later moment toch wel deelnemen? Neem dan contact op met uw regionale screeningsorganisatie. U vindt de screeningsorganisatie in uw regio via de postcodezoeker.