English Abstract This report describes the results of a literature study
on various aspects which are of importance for the risk assessment of the
deliberate introduction of genetically modified microorganisms in the
environment, especially in the soil. These aspects concern, 1) the effects
of large-scale, agricultural use of Rhizobia over the last decades, 2) the
role of natural transformation as a mechanism for the transfer and
proliferation of genetic material in the environment and 3) an overview of
methods for detection and identification of microorganisms in the
environment and the determination of the microbial diversity in a
population, focussing on DNA/RNA-based methods.
Rapport in het kort
Deze literatuurstudie gaat in op verschillende aspecten
die van belang zijn bij de beoordeling van effecten die kunnen optreden als
gevolg van de introductie van genetisch gemodificeerde micro-organismen
(ggm's) in het milieu, met name in de bodem. Omdat er momenteel nog geen
voorbeelden zijn van langdurige en grootschalige milieu-introductie van
ggm's is het landbouwkundige gebruik van (niet-gemodificeerde) Rhizobium- en
Bradyrhizobium-bacterien als voorbeeld genomen voor de effecten die kunnen
optreden ten aanzien van eventuele verschuivingen in de biodiversiteit van
de bodem. Wanneer ggm's worden geintroduceerd in het milieu kan, via
verschillende routes, het DNA terecht komen in andere daar aanwezige
micro-organismen en zich zo buiten het oorspronkelijke ggm verspreiden. Op
een van deze verspreidingsroutes, nl. via natuurlijke transformatie, wordt
hier ingegaan. Tenslotte wordt een overzicht gegeven van verschillende
methoden voor de detectie en identificatie van ggm's in milieumonsters en de
bepaling van de microbiele diversiteit binnen een populatie. Hierbij ligt
de nadruk op de mogelijkheden die de moderne moleculair-biologische
technieken bieden.