Het blijft belangrijk dat je een zelftest doet bij klachten. Als je het coronavirus inderdaad hebt, ga je in isolatie zodat het virus zich niet verder kan verspreiden. Informeer ook meteen de mensen met wie je contact hebt gehad. Misschien zijn zij ook besmet geraakt. 

Testen

Testen is een belangrijk instrument in de bestrijding van het coronavirus. Heb je klachten, doe dan een zelftest. Soms kan op advies van de zorgverlener een ander type test aangevraagd worden of is het advies om naar de GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) (Gemeentelijke Gezondheidsdienst) te gaan voor een test.  Als je zorgmedewerker bent, kun je ook een zelftest doen. Bij een negatieve zelftest doe je na 24 uur nogmaals een zelftest. Heeft de instelling waar je werkt andere adviezen voor het testen, volg deze dan op. Heb je een digitaal coronacertificaat nodig? Kijk dan op Rijksoverheid.nl

Soorten testen

Er zijn verschillende soorten testen. Welke zijn dat en wat tonen ze aan?

NAAT-test

Onder de NAAT (Nucleic Acid Amplification Test)-testen vallen de PCR polymerase chain reaction (polymerase chain reaction)-test, de TMA-test en de LAMP-test. Door de testtechniek is een NAAT-test over het algemeen gevoeliger dan een antigeen(zelf)test.  

De PCR test

De PCR (polymerase chain reaction)-test toont specifiek stukjes genetisch materiaal van het coronavirus SARS severe acute respiratory syndrome (severe acute respiratory syndrome)-CoV coronavirus (coronavirus)-2 aan. Voor deze test wordt met een wattenstaafje een uitstrijk genomen uit de neus en keel. Dit gaat naar een laboratorium, waar onderzoek wordt gedaan naar de aanwezigheid van het SARS-CoV-2 virus. Bij de PCR-test wordt een deel van het genetisch materiaal van het virus sterk vermenigvuldigd zodat kleine hoeveelheden van het virus al aangetoond kunnen worden. Daarom heeft de PCR-test een hoge testgevoeligheid. Dat betekent dat de PCR-test het virus ook oppikt bij iemand die nog weinig virus heeft of weinig virus meer bij zich draagt. 

Wat betekent een Ct-waarde van de PCR-test?

Om de test zo gevoelig mogelijk te maken wordt eerst een specifiek stukje van het genetisch materiaal vermeerderd (gekopieerd) met de zogenoemde polymerase-kettingreactie, voor de meeste mensen inmiddels bekend als PCR. Dit stukje genetisch materiaal is specifiek voor SARS-CoV-2 virus. De test kan dus geen positief resultaat geven bij andere virussen, zoals bijvoorbeeld een griepvirus of andere verkoudheidsvirussen. 
Het kopiëren van het genetisch materiaal gebeurt in verschillende rondes of ‘cycli’. Tijdens elke cyclus wordt het genetisch materiaal verdubbeld, totdat het PCR-apparaat het detecteert. De zogenaamde Ct-waarde (Ct staat voor ‘Cycle-treshold’, dus cyclus-drempel) is het aantal cycli dat nodig is om het eerste signaal van het virus te kunnen aantonen. Dus hoe meer virus aanwezig is, hoe minder verdubbelingen nodig zijn om die drempelwaarde te halen. Een lagere Ct-waarde betekent dan ook dat er meer virus aantoonbaar in het testmateriaal. Het verdubbelen heeft per cyclus tijd nodig. Daarom duurt een uitslag van een PCR-test altijd wat langer (tenminste een paar uur). 

TMA-test

Bij een TMA(Transcription Mediated Amplification)-test wordt op dezelfde manier materiaal afgenomen als bij de PCR-test om in een laboratorium te worden verwerkt. Ook een TMA-test toont geamplificeerd genetisch materiaal van SARS-CoV-2 aan. Een TMA-test werkt met een andere meetmethode dan de PCR: zogenaamde Relative Light Units, RLU. Daarom kan met een TMA-test geen Ct-waarde worden bepaald.

LAMP-test

De LAMP (loop-mediated isothermal amplification)-test is  net als de PCR-test een vorm van testen waarbij  stukjes genetisch materiaal worden gekopieerd of vermenigvuldigd. De manier waarop dat bij de LAMP-test wordt gedaan is volledig anders dan bij de PCR. Het grote voordeel van de LAMP-test is dat het vermenigvuldigen of kopiëren van stukjes genetisch materiaal gebeurt bij één en dezelfde temperatuur.  Daarom is deze test sneller dan de PCR-test, die juist schommelingen in de temperatuur nodig heeft. Voor de LAMP-test zijn andere apparaten en stoffen nodig dan voor PCR-testen, zodat ze elkaar in dit opzicht bij eventuele schaarste aanvullen en niet beconcurreren.   

De antigeen(zelf)-test

De antigeen(zelf)-test toont antigenen van SARS-CoV-2 aan in neus- en/of keelslijm. Antigenen zijn eiwitten aan de buitenkant van het virus die een afweerreactie kunnen opwekken in het lichaam (in tegenstelling tot het genetisch materiaal in het virus. De antigeen(zelf)test is een snelle test. Het resultaat is meestal een kwartier na het opbrengen van het monster op de test-cassette zichtbaar. Omdat er geen versterking van het signaal plaatsvindt zoals bij de PCR-test, is een antigeen(zelf)-test minder gevoelig. Dit betekent dat de test vaker een fout negatieve uitslag geeft. Vooral als er (nog) weinig virusdeeltjes aanwezig zijn, zoals heel vroeg na het optreden van klachten. Zelftesten die je in de winkel kunt kopen zijn antigeen testen. Volg altijd goed de instructie van de fabrikant als je een zelftest gebruikt.

Serologische test, of antistof-test

De serologische test toont aan of er specifieke antistoffen tegen het SARS-CoV-2 virus in je bloed zitten. Antistoffen zijn onderdeel van je afweer (het immuunsysteem) en geven aan dat je bescherming tegen de infectie hebt opgebouwd. De antistofreactie is de reactie op de antigenen die op het virus zitten. >> hier is een regel uitgehaald Het kan 2 tot 3 weken duren voordat je lichaam de juiste antistoffen maakt en deze voldoende aanwezig zijn in je bloed om gemeten te kunnen worden. De test toont dus aan of je het virus hebt gehad en is niet bruikbaar om te zien of je nu geïnfecteerd bent. Na vaccinatie maak je ook antistoffen aan dus de test wordt ook positief na vaccinatie. Deze test wordt vooral gebruikt door artsen van bepaalde patiëntengroepen of voor onderzoek op bevolkingsniveau.