Het coronavirus SARSsevere acute respiratory syndrome-CoVcoronavirus-2 is het virus dat de ziekte COVID-19 kan veroorzaken. Het virus wordt van mens op mens overgedragen. Door hoesten en niezen worden druppeltjes verspreid Iemand anders kan ze inademen en daardoor besmet raken. De druppeltjes kunnen ook via handen worden overgedragen. Bijvoorbeeld als iemand met de handen aan de neus of het gezicht zit en vervolgens een ander een hand geeft. 

Over virussen

Virussen zijn kleine organismen. Zo klein, dat je ze met een gewone microscoop niet kunt zien. Op zichzelf kan een virus niets. Eigenlijk is een virusdeeltje niet meer dan een stukje genetisch materiaal (DNAdeoxyribonucleic acid of RNAribonucleic acid) dat is ingepakt in een laagje eiwitten. Er zijn veel verschillende soorten virussen. 

Zo werkt een virus

Om te kunnen (blijven) bestaan, heeft een virus gastcellen van bijvoorbeeld een mens nodig. Het virus dringt dan door in de gezonde cellen en gaat zich daar vervolgens vermeerderen. Razendsnel maakt de cel een grote hoeveelheid virusdeeltjes. De nieuwe virusdeeltjes die vrijkomen besmetten op hun beurt weer nieuwe cellen. Zo word je als drager van het virus ziek.
Zodra je immuunsysteem deze viruscellen ontdekt, gaat het aan het werk om onder andere antistoffen aan te maken. Die proberen het virus kapot te maken. Die antistoffen blijven nog een tijd in het lichaam, ook als je inmiddels genezen bent. Aan de hand van die antistoffen kun je zien of je besmet bent geweest. 

Het 'nieuwe coronavirus'

Er zijn veel verschillende soorten virussen, waaronder de zogenoemde ‘coronavirussen’. Voorbeelden van coronavirussen zijn MERSMiddle East Respiratory Syndrome-CoVcoronavirus , SARSsevere acute respiratory syndrome-CoV1 en HCoV-NL63. Het  coronavirus dat COVID-19 veroorzaakt, heet officieel SARS-CoV-2.

Aannemelijk is dat SARS-CoV-2 in China van dieren is overgegaan op mensen. De vorm van coronavirussen is opvallend. Als je het virus onder een elektronenmicroscoop bekijkt, zie je uitsteeksels met een bolletje erop. Dat ziet er een beetje uit als een kroon. De Latijnse naam voor kroon is corona. Hij is dus genoemd naar zijn vorm. 

Het virus COVID

Een virus verandert voortdurend

Virussen veranderen voortdurend. Het coronavirus SARS-CoV-2 is in China in december 2019 op één plek ontstaan als menselijk virus. Sindsdien zien we dat het virus de wereld overgaat met steeds een net iets andere genetische code, we noemen dat een mutatie. Inmiddels zijn er al duizenden varianten van het virus. Ook in Nederland zien we sinds het voorjaar verschillende varianten van het virus rondgaan. Dat houden we goed in de gaten. 

Variant van het virus in het Verenigd Koninkrijk 

De virusvariant die sinds september in het Verenigd Koninkrijk circuleert, lijkt volgens Britse deskundigen besmettelijker te zijn dan andere varianten. Of dat inderdaad zo is, wordt op dit moment onderzocht. Daarvoor is onder andere laboratoriumonderzoek nodig, waar gekeken wordt naar de eigenschappen van het virus. 
Ook in Zuid-Afrika is een nieuwe variant van het coronavirus SARS-CoV-2 aangetoond. Over de besmettelijkheid van deze variant is nog veel onduidelijk. Dit is een andere variant dan die nu in het Verenigd Koninkrijk circuleert en is nog niet in Nederland aangetroffen. 

Onderzoek naar varianten van het virus

Er wordt in Nederland continu steekproefsgewijs onderzoek gedaan naar het virus en of het verandert. De vaststelling van de Britse variant van het virus in Nederland kwam naar voren in een onderzoeksprogramma waarin het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, ErasmusMCErasmus Medical Center en 21 laboratoria in Nederland samenwerken. Dit wordt ‘kiemsurveillance’ genoemd. De laboratoria sturen regelmatig een steekproef aan monsters naar het RIVM of ErasmusMC, waar ze vervolgens onderzocht worden. Zo wordt in kaart gebracht welke variant waar in het land voorkomt. Dit onderzoek wordt sequentie-analyse genoemd. Op dit moment worden in Nederland wekelijks ongeveer 350 monsters onderzocht. Als er aanleiding is, zijn er mogelijkheden om dit onderzoek uit te breiden.

Verspreiding voorkomen, houd je aan de maatregelen

De bestaande maatregelen in Nederland zijn belangrijk om verspreiding van het coronavirus (SARS-CoV-2) tegen te gaan, welke variant het ook is.  Het kabinet besloot tot aanvullende maatregelen voor het beperken van reisbewegingen van en naar Groot-Brittannië. Op de website van de Rijksoverheid vind je daar informatie over.  Voorkom verdere verspreiding door je aan de maatregelen te houden: houd altijd 1,5 meter afstand, beperk het aantal contacten dat je hebt, blijf zoveel mogelijk thuis, was vaak je handen, blijf thuis met klachten en laat je testen.

Infographic verspreiding

De invloed van het klimaat op het virus

Van veel virussen weten we dat die zich minder makkelijk verspreiden bij een warmer en zonniger klimaat. Op de verspreiding van SARS-CoV-2 heeft het klimaat weinig invloed. Het virus heeft zich ook verspreid in landen met een warm en zonnig klimaat. Er is geen bewijs dat het zich minder verspreidt of verdwijnt als het warmer wordt.

Als je ziek bent

Er is een aparte pagina over COVID-19, de ziekte die wordt veroorzaakt door het virus. Hier lees je alles over de ziekte, de symptomen en wat je moet doen als je denkt dat je de ziekte hebt.

Het virus maakt je ziek

Verspreiding van het virus

Hoe verspreidt SARS-CoV-2 zich en wat kun je doen om verspreiding te voorkomen?
Zie Verspreiding COVID-19

Veelgestelde vragen

Werkt het vaccin straks ook tegen de virusvariant die in het Verenigd Koninkrijk circuleert? 

Er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat het vaccin minder goed zou werken tegen de virusvariant in het VK.