Op deze pagina staat informatie over de COVID-19-vaccins, de werking van deze vaccins, wat er in zit en hoe effectief de vaccins zijn.  

Welke coronavaccins worden in Nederland gebruikt

Op dit moment worden in Nederland drie vaccins tegen corona gebruikt: 

  • BioNTech/Pfizer (Comirnaty)
  • Moderna
  • AstraZeneca

Hoe werken vaccins in het algemeen

Het afweersysteem in ons lichaam beschermt ons tegen allerlei ziekten. Onder andere tegen infectieziekten die door een virus of bacterie worden veroorzaakt. Veel infectieziekten kun je maar een keer krijgen. Of je wordt de tweede keer minder ziek. Dit komt doordat je afweersysteem onthoudt door welk virus of bacterie je eerder ziek bent geworden en afweerstoffen gaat maken als je er later weer mee besmet wordt.   

Bij vaccinatie wordt gebruik gemaakt van dat geheugen van het afweersysteem. Door het toedienen van een vaccin wordt een besmetting met een virus of bacterie in je lichaam nagebootst. Maar zonder dat je er ziek van wordt. Het afweersysteem gaat wel antistoffen maken en onthoudt waardoor je ‘ besmet’ raakte. Hierdoor ben je beschermd als je later met het echte virus of de bacterie in contact komt.

Hoe werken de coronavaccins 

  • De vaccins van BioNTech/Pfizer en van Moderna zijn RNAribonucleic acid (ribonucleid acid)-vaccins. In deze RNA-vaccins zit een vetbolletje met daarin een instructie (code) die ervoor zorgt dat je cellen spike-eiwitten gaan maken.  Dit zijn de uitsteeksels op de buitenkant van het coronavirus. Het afweersysteem herkent deze spike-eiwitten als lichaamsvreemd en gaat antistoffen maken. 
  • De vaccins van AstraZeneca zijn vectorvaccins. In deze vectorvaccins zit een onschadelijk gemaakt verkoudheidsvirus (dat zich niet kan vermenigvuldigen) met daarin een instructie (code) die ervoor zorgt dat je cellen spike-eiwitten gaan maken. Net als bij de RNA-vaccins reageert het afweersysteem door antistoffen aan te maken.

Bestanddelen van de COVID-19-vaccins

BioNTech/Pfizer (Comirnaty)  Officiële bijsluiter Vaccin in het kort
Moderna Officiële bijsluiter Vaccin in het kort
AstraZeneca Officiële bijsluiter Vaccin in het kort

In de RNA-vaccins van BioNTech/Pfizer (Comirnaty) en Moderna en in het vectorvaccin van AstraZeneca zit geen gelatine, kippeneiwit of antibioticum. 

Effectiviteit van de COVID-19-vaccins

Vaccins van Pfizer/BioNTech (Comirnaty) en Moderna
Deze vaccins van zijn meer dan 90% effectief in het voorkomen van ziekte door het coronavirus. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 90% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd zijn. De vaccins zijn ook erg effectief bij  volwassenen van 65 jaar en ouder. Uit de onderzoeken blijkt dat mensen die na een vaccinatie toch corona kregen, minder ernstig ziek werden.

Vaccin van AstraZeneca
Dit vaccin is 60% effectief bij mensen van 18-55 jaar. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 60% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd zijn. Uit de onderzoeken blijkt dat het vaccin van AstraZeneca net zo goed beschermt tegen ernstige klachten als gevolg van COVID-19 als de vaccins van Moderna en Pfizer.  De Gezondheidsraad verwacht dat het vaccin ook goed werkt bij personen van 60 tot en met 64 jaar en adviseert deze groep nu als eerste met dit vaccin te vaccineren.

Beschermingsduur na vaccinatie

Hierover zijn nog weinig gegevens bekend omdat het nieuwe vaccins zijn. 

Te verwachten vaccins

  • Janssen/Johnson&Johnson 
  • CureVac

Meer informatie  op Rijksoverheid.nl