In het COVID-19-vaccinatieprogramma worden mensen van oud naar jong uitgenodigd voor een vaccinatie. Mensen die ouder zijn dan 60 jaar hebben een verhoogd risico om ernstig ziek te worden of te overlijden door COVID-19. Hoe ouder, hoe kwetsbaarder. Daarnaast zijn er mensen die door een bepaalde aandoening een hoger risico hebben dan hun leeftijdsgenoten. Zij worden daarom eerder gevaccineerd: de medische (hoog)risicogroepen.

Op deze pagina vindt u meer informatie over de vaccinatie van medische (hoog)risicogroepen.  Deze informatie wordt regelmatig aangepast op basis van nieuwe ontwikkelingen.

Veelgestelde vragen over medische (hoog)risicogroepen

Let op: Bent u patiënt en valt u onder één van deze medische (hoog)risicogroepen en heeft u vragen over de uitnodiging voor COVID-19-vaccinatie? Neem dan NIET zelf contact op met uw medisch specialist of huisarts. U krijgt vanzelf een uitnodiging van  het ziekenhuis of uw huisarts. Maak altijd gebruik van de eerste uitnodiging die u ontvangt.

 Er wordt onderscheid gemaakt tussen medische risicogroepen die ook jaarlijks in aanmerking komen voor griepvaccinatie, en medische hoog-risicogroepen zoals vastgesteld door de Gezondheidsraad. De medische hoog-risicogroepen komen eerst aan de beurt, en pas later komen de overige medische risicogroepen aan de beurt.

A. Medische hoog-risicogroepen

Er zijn patiëntgroepen die een extra hoog risico hebben om ernstig ziek te worden of te overlijden door COVID-19. De mensen hebben een risico dat vergelijkbaar is met het risico van mensen rond de 70 jaar. Daarom adviseert de Gezondheidsraad deze groepen met voorrang te vaccineren. Op basis van dit advies zijn de volgende groepen geselecteerd:

Mensen van wie het immuunsysteem zeer ernstig gecompromitteerd is (dat wil zeggen dat hun afweersysteem niet goed werkt):

  • Patiënten met een hematologische maligniteit/aandoening leidend tot zeer ernstige immunosuppressief en die hiervoor in het afgelopen jaar onder controle zijn bij een hematoloog;
  • Patiënten met ernstig nierfalen (dialyse of voorbereiding voor dialyse);
  • Patiënten na orgaan-, stamcel- of beenmergtransplantatie en ernstig immuun gecompromitteerd + patiënten die hiervoor op de wachtlijst staan;
  • Patiënten met een ernstige aangeboren afweerstoornis (primaire immuundeficiëntie).

Mensen waarbij er geen sprake is van zeer ernstige immuunsuppressie en die om een andere reden een hoog risico hebben op complicaties:

  • patiënten met neurologische aandoeningen bij wie de ademhaling gecompromitteerd is;
  • mensen met het syndroom van Down;
  • mensen met morbide obesitas (BMIBody Mass Index >40).

Voor een toelichting op het selectieproces zie Informatiebrief vaccinatie medische risicogroepen.
Meer informatie over het proces en de planning vindt u in dit schema.

Ook jongeren van 16 en 17 jaar uit de hoog-risicogroepen kunnen worden gevaccineerd.  De Gezondheidsraad heeft hier op 9 april een advies over uitgebracht. Voor alle andere groepen uit de Nederlandse vaccinatiecampagne blijft de minimale leeftijdsgrens 18 jaar. 

B. Medische risicogroepen

Naast de hoog-risicogroepen zijn er ook andere medische risicogroepen. Dit zijn de mensen die een medische indicatie hebben voor jaarlijkse griepvaccinatie door de huisarts. Zij hebben een risico om ernstig ziek te worden van COVID-19 dat ongeveer te vergelijken is met het risico van de leeftijdsgroep 50-59 jaar. Het gaat om mensen met:

  • afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en longen;
  • een chronische stoornis van de hartfunctie;
  • diabetes mellitus;
  • chronische nierinsufficiëntie
  • een afweerstoornis of behandeling met medicijnen die de afweer onderdrukken (immuunsuppressiva) leidend tot verminderde weerstand tegen luchtweginfecties;

Veiligheid en effectiviteit vaccins

Alle door de EMAEuropean Medicines Agency geregistreerde vaccins zijn veilig om toe te dienen. Dit geldt ook voor alle (hoog)-risicogroepen en voor mensen met een verstoorde afweer of die medicatie gebruiken die de afweer vermindert. Er zijn slechts enkele contra-indicaties voor vaccinatie, deze zijn in de richtlijn te vinden. De vaccins beschermen allemaal heel goed tegen ernstige COVID-19.

De effectiviteit van COVID-19-vaccinatie bij (ernstige) immuungecompromitteerde patiënten is nog onduidelijk. De Gezondheidsraad adviseert om bij ernstige immuunsuppressie bij voorkeur mRNA-vaccins toe te dienen. Desalnietteming is het advies om altijd gebruik te maken van een aangeboden vaccin en niet te wachten op een ander vaccin, elk type vaccin beschermt tegen (ernstige) COVID-19. Zie ook: (COVID-19-vaccinatie van immuungecompromitteerde patiënten | LCI richtlijnen (rivm.nl))

Uitnodiging

Patiënten uit de hoog-risicogroepen krijgen een uitnodiging van het ziekenhuis. Deze kan soms kruisen met de uitnodiging van de huisarts, het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu of een ander ziekenhuis. Het advies is om altijd de eerste uitnodiging te gebruiken, ongeacht voor welk vaccin deze is. Snelheid van vaccinatie is belangrijker dan het type vaccin dat gebruikt wordt.

Uitnodiging mensen met een neurologische aandoening

Mensen met een neurologische aandoening bij wie de ademhaling gecompromitteerd is  krijgen  een uitnodiging van een UMCUniversitair Medisch Centrum. Deze groep zou eerder worden meegenomen in het vaccinatietraject dat via de huisartsen verloopt, dit was praktisch echter niet uitvoerbaar. Een deel van de mensen met een neurologische aandoening is niet mobiel genoeg om naar het ziekenhuis te komen voor een vaccinatie. Hen wordt in de uitnodiging gevraagd zich aan te melden voor vaccinatie thuis. Zij worden binnenkort meegenomen in de groep niet-mobiele thuiswonende ouderen, die door de huisarts aan huis zullen worden gevaccineerd.

Overige kwetsbare patiënten

Op dit moment is er geen beschikbaar wetenschappelijk bewijs van een sterk verhoogd risico voor andere groepen patiënten dan hier genoemd. Het COVID-19-vaccinatieprogramma is een grootschalig vaccinatieprogramma. Het doel is om zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te vaccineren en om ernstige ziekte en sterfte te verminderen. Het is, ook vanwege de schaarste van vaccins, helaas niet mogelijk om individuele uitzonderingen te maken op de vaccinatiestrategie.

Meer informatie:

Overzicht medische (hoog)-risicogroepen en vaccinatie

Deze planning kan nog veranderen. Bijvoorbeeld als ons land minder vaccins geleverd krijgt van de fabrikant, of als er andere problemen zijn met een vaccin.

* Patiënten uit deze groep die niet mobiel zijn kunnen dat melden. Zij worden thuis gevaccineerd.

** De keuze is afhankelijk van de laatste ontwikkelingen

  Medisch (hoog)risicogroep Vaccin Waar gevaccineerd? Vanaf wanneer?
1 Patienten met een hematologische maligniteit/aandoening Moderna Ziekenhuis Eind maart
2 Patienten met ernstig nierfalen  Moderna Ziekenhuis Eind maart
3

Patienten na orgaan- stamcel- of beenmergtransplantatie (ook patiënten die hiervoor op de wachtlijst staan)

Moderna Ziekenhuis Eind maart
4 Patiënten met een ernstige  aangeboren afweerstoornis Moderna Ziekenhuis Eind maart
5 Patiënten met neurologische aandoening bij wie de ademhaling gecompromitteerd is*

Moderna of AstraZeneca of ander vaccin**

UMCUniversitair Medisch Centrum of thuis Eind maart
6 Mensen met syndroom van Down, niet wonend in een instelling AstraZeneca of Pfizer

huisarts, GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst of thuis

Half februari
7

Mensen met morbide obesitas (BMIBody Mass Index >40)

AstraZeneca of Pfizer

huisarts, GGD of thuis

Half februari

    Vaccin Waar gevaccineerd? Vanaf wanneer?
  Andere medische risicogroepen Astrazeneca, Janssen, BioNTech/Pfizer of Moderna Huisarts Mei

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen de medische risicogroepen en medische hoogrisicogroepen?

Bij beide groepen is er een verhoogde kans om ernstig ziek te worden van COVID-19 of daaraan te overlijden. Zij hebben dus een grotere kans om in het ziekenhuis terecht te komen of te overlijden dan hun leeftijdsgenoten. Bij de medisch hoog-risicogroepen is het risico extra hoog: ongeveer hetzelfde als bij mensen van rond de 70 jaar. Daarom krijgen zij eerder een vaccinatie dan de andere medische risicogroepen.

Door wie worden deze patiënten gevaccineerd?

De patiënten die vallen onder de ‘gewone’ medische risicogroepen krijgen de vaccinatie van de huisarts. Dat geldt ook voor een deel van de medische hoog-risicogroepen, namelijk :

  • mensen met het syndroom van Down
  • mensen  met zeer ernstig overgewicht (BMIBody Mass Index >40)

Overige medische hoog-risicopatiënten krijgen de vaccinatie in het ziekenhuis.

Voor welke leeftijdsgroep geldt de hoog-risicovaccinatie?

U krijgt een uitnodiging als hoog-risicopatiënt als u tussen de 16 en 75 jaar bent. Voor de patiënten van wie het afweersysteem niet goed werkt, en patienten met neurologische aandoeningen geldt:

  • U bent geboren tussen 01-01-1947 en 31-12-2005.
  • en u bent in de afgelopen 18 maanden in behandeling of op controle geweest in het ziekenhuis

Voor de overige hoog-risicogroepen geldt:

  • U bent geboren tussen 01-01-1947 en 31-12-2005

Mensen van 75 jaar of ouder hebben al een uitnodiging ontvangen voor vaccinatie bij de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst met het vaccin van BioNTech/Pfizer. De minimum leeftijdsgrens van het Nederlandse vaccinatieprogramma is 18 jaar. Maar jongeren van 16 en 17 jaar uit de hoog-risicogroepen kunnen wel worden gevaccineerd. Dat heeft de minister besloten op basis van een advies van de Gezondheidsraad.

Moet ik me aanmelden als ik onder een van de (hoog)-risicogroepen val? Of moet ik mijn medisch specialist of huisarts bellen?

Nee. Iedereen krijgt een uitnodiging voor vaccinatie als hij/zij aan de beurt is. Het heeft geen zin om zelf te bellen. Zonder uitnodiging kunt u geen afspraak voor vaccinatie maken.

Wat moet ik doen als ik een dubbele uitnodiging krijg?

U kunt een dubbele uitnodiging krijgen van zowel uw huisarts als uw medisch specialist in het ziekenhuis waar u onder behandeling bent. Het advies is om altijd gebruik te maken van het eerst aangeboden vaccin, zodat u zo snel mogelijk gevaccineerd wordt. Alle COVID-19-vaccins beschermen goed tegen ernstige corona (waarvoor opname in het ziekenhuis nodig is). 

Als u een dubbele uitnodiging ontvangt van twee ziekenhuizen, dan vragen wij u om u af te melden bij het ziekenhuis waar u de vaccinatie niet komt halen.  

Kan ik kiezen welk vaccin ik krijg?

Nee, dat kan niet. Het is de bedoeling om altijd gebruik te maken van het eerst aangeboden vaccin. Neem dus de eerste uitnodiging altijd aan.