De vaccins

Wat is de effectiviteit van de COVID-19-vaccins?

Vaccins van Pfizer/BioNTech (Comirnaty) en Moderna
Deze vaccins van zijn meer dan 90% effectief in het voorkomen van ziekte door het coronavirus. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 90% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd zijn. Uit de onderzoeken blijkt dat mensen die na een vaccinatie toch corona kregen, minder ernstig ziek werden.

De vaccins werken ook goed bij mensen van 65 jaar en ouder.

Vaccin van AstraZeneca
Het vaccin is 60-80% effectief in het voorkomen van ziekte door coronavirus. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 60-80% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd zijn. Het vaccin beschermt vooral goed tegen ernstige ziekte. Onder gevaccineerde mensen zijn er 90% minder ziekenhuisopnames dan onder ongevaccineerde mensen.

Recent wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de vaccins van AstraZeneca ook goed werken bij mensen ouder dan 65 jaar. De Gezondheidsraad adviseert daarom om de vaccins van AstraZeneca ook voor die groep mensen in zetten. 

Let op: Eerder was er een tijdelijke pauze van vaccineren met AstraZeneca uit voorzorg. Na een advies van de Gezondheidsraad is besloten dat mensen vanaf 60 jaar, geboren in 1960 of eerder, veilig een prik met AstraZeneca kunnen krijgen. Mensen onder de 60 jaar ontvangen een ander vaccin.

Vaccin van Janssen

Het vaccin is 66%  effectief in het voorkomen van ziekte door het coronavirus. Dit betekent dat er in een groep gevaccineerde mensen 66% minder mensen coronaklachten krijgen dan in een (even grote) groep mensen die niet gevaccineerd is. Ook beschermt het vaccin 85% van de gevaccineerde mensen tegen ernstige ziekte door het coronavirus.

Het vaccin is goedgekeurd voor mensen vanaf 18 jaar.

Let op: Er wordt onderzoek gedaan naar meldingen over dit vaccin. Het kabinet wacht dat onderzoek af. Lees meer op Rijksoverheid.nl.

Hoe lang ben je na vaccinatie beschermd tegen COVID-19?

Dat weten we nog niet goed. Hierover zijn nog weinig gegevens bekend omdat het nieuwe vaccins zijn.

De werking

Moet ik na vaccinatie nog de coronamaatregelen volgen?

Jazeker. Iedereen die is gevaccineerd moet zich nog steeds houden aan de algemene coronaregels.
Vaccinatie beschermt jou tegen ziekte door corona, maar we weten nog niet of iemand die gevaccineerd is toch het virus kan verspreiden. 
Daarnaast is het zo dat één tot twee weken na vaccinatie 60-90% van de mensen beschermd is tegen corona. Dus niet iedereen is beschermd. De kans dat je na twee vaccinaties corona krijgt is erg klein, maar niet nul. Daarom gelden voor gevaccineerde mensen voorlopig dezelfde algemene coronaregels als voor mensen die niet gevaccineerd zijn.

Kan ik na vaccinatie nog corona krijgen?

Na de eerste vaccinatie kan je nog corona krijgen omdat je afweer tegen het virus nog niet helemaal is opgebouwd. Na de tweede vaccinatie is de kans om ziek te worden veel kleiner omdat je beter beschermd bent. Het is daarom belangrijk om ook de tweede vaccinatie te halen. 
Informatie over de effectiviteit van de vaccins staat op de pagina De COVID-19-vaccins.

Kan ik na vaccinatie anderen nog besmetten met corona?

Vaccinatie beschermt tegen ziekte door corona. We weten nog niet of iemand die gevaccineerd is het virus toch kan verspreiden. Daarom nemen we het zekere voor het onzekere: voor gevaccineerde personen gelden voorlopig dezelfde maatregelen als voor mensen die niet gevaccineerd zijn.

Bijwerkingen

Wat moet ik doen als ik bijwerkingen krijg?

Bijwerkingen komen regelmatig voor na een coronavaccinatie. Deze klachten ontstaan binnen één of enkele dagen na vaccinatie en gaan vanzelf weer over. Veel voorkomende bijwerkingen zijn een pijnlijke en soms wat gezwollen plek op je arm daar waar je geprikt bent, koorts, hoofdpijn, moeheid. Ook kun je last hebben van spierpijn, misselijkheid en braken en gewrichtspijn. Jongeren hebben over het algemeen meer last van de bijwerkingen dan ouderen.

Je kunt paracetamol innemen om de klachten te verlichten. Neem daarbij niet meer in dan de hoeveelheid die in bijsluiter vermeld staat. Als je je toch zorgen maakt kun je contact opnemen met je huisarts. 
Dit soort bijwerkingen zijn geen reden om de tweede vaccinatie niet te nemen. Je kunt bijwerkingen melden bij
Bijwerkingencentrum Lareb

Moeten ik en mijn huisgenoten thuisblijven als ik koorts krijg na de vaccinatie?

Als je koorts hebt, die binnen 48 uur na de vaccinatie is ontstaan, is de kans groot dat het een bijwerking is van de vaccinatie. Je kunt het beste zelf wel thuis blijven, maar je huisgenoten hoeven niet thuis te blijven. Heb je naast koorts ook nog andere klachten die passen bij corona, zoals verkoudheidsklachten, hoesten, plotseling verlies van reuk of smaak, maak dan een afspraak voor een coronatest. Blijf zelf thuis en je huisgenoten blijven ook thuis tot de uitslag van de test bekend is. Bij twijfel kun je overleggen met de afdeling infectieziektebestrijding van de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst.

Als je ná 48 uur na de vaccinatie koorts krijgt kan er sprake zijn van corona. Laat je dan testen en jij en je huisgenoten moeten dan thuis blijven tot de testuitslag bekend is.

Ziekte en medicijngebruik

Ik ben koortsig en grieperig, mag ik gevaccineerd worden?

Als je klachten hebt die kunnen passen bij corona moet je thuisblijven en je laten testen. Je kunt niet naar de vaccinatielocatie komen. Maak een nieuwe afspraak voor de vaccinatie.

Mag ik gevaccineerd worden als ik corona heb?

Als je corona hebt blijf je in thuisisolatie tot je niet meer besmettelijk bent. Je kunt dan niet gevaccineerd worden. Vaccineren kan pas minimaal vier weken nadat de symptomen begonnen.

Zwangerschap

Is het vaccin veilig als ik zwanger ben?

Uit studies zijn geen aanwijzingen gekomen dat een coronavaccinatie tijdens de zwangerschap nadelige gevolgen heeft. Maar omdat er nog weinig over bekend is, raden we het op dit moment voor de zekerheid nog af. Het advies is om je na de zwangerschap te laten vaccineren. 
Heb je gezondheidsproblemen waardoor je een hogere kans hebt om ernstig ziek te worden van corona? Dan zijn de voordelen van vaccineren tijdens de zwangerschap misschien groter dan de (theoretische) nadelen. Overleg met je arts of vaccinatie tijdens de zwangerschap toch beter is.

Meer informatie over vaccinatie tegen COVID-19 rondom zwangerschap staat in het standpunt van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG).

Als je je laat vaccineren tijdens je zwangerschap verzoeken we je om dit te melden bij LarebLandelijke Registratie Evaluatie Bijwerkingen . Lareb verricht onderzoek naar de veiligheid van coronavaccinatie tijdens de zwangerschap. Alle zwangere vrouwen kunnen tijdens hun zwangerschap aan het onderzoek meedoen via Moeders van Morgen.

Mag ik borstvoeding geven nadat ik gevaccineerd ben?

Ja, dat mag. Er zijn geen aanwijzingen dat het vaccin in de moedermelk komt en via de borstvoeding bij het kind kan komen.

Eén of twee vaccinaties

Wanneer is één vaccinatie voldoende?

Je hebt aan één vaccinatie voldoende:

  • Als je minder dan zes maanden geleden een COVID-19 hebt gehad. Door de infectie heb je al immuniteit opgebouwd en dan is één dosis van een vaccin voldoende voor goede bescherming. Uitzondering hierop zijn mensen die horen bij de medisch hoog-risico groepen van wie het immuunsysteem ernstig gecompromitteerd is. Wie daar onder vallen staat hier: prioritering medische risicogroepen. 
  • Als je gevaccineerd wordt met het vaccin van Janssen. Van dit vaccin krijg je één vaccinatie. 

Wanneer krijg ik twee vaccinaties?

  • Als je gevaccineerd wordt met de vaccins van BioNTech/Pfizer (Comirnaty), Moderna en AstraZeneca krijg je twee vaccinaties van hetzelfde merk vaccin (en je in de afgelopen 6 maanden geen corona hebt gehad). 
  • Patiënten van wie het immuunsysteem ernstig gecompromitteerd is krijgen twee vaccinaties  
  • Als je ná de eerste vaccinatie corona krijgt, is het advies om wel de tweede vaccinatie te halen. We weten uit onderzoek dat één vaccinatie ná een infectie minder dan zes maanden geleden voldoende bescherming biedt. We weten niet of dit ook zo is als je corona krijgt ná de eerste vaccinatie. 

Mag ik wel twee vaccinaties, ook al heb ik corona gehad vóór de eerste vaccinatie?

Ja, dat mag. Het is niet nodig, maar het mag wel en het is niet bezwaarlijk.   

Hoe weet ik zeker of ik corona heb gehad?

Als je de afgelopen 6 maanden een positieve testuitslag hebt gehad via de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst, de huisarts of het ziekenhuis dan kun je ervan uitgaan dat je corona hebt gehad. 

Ik denk dat ik corona heb gehad, maar ben niet getest, wat is dan het advies? 

Als je het niet zeker weet en je bent ook niet getest, is het niet zeker of je corona hebt gehad. Het advies is dan om je twee keer te laten vaccineren.