Nederland heeft als doel om de uitstoot van broeikasgassen, waaronder CO2-emissies, terug te dringen. In 2030 moet de uitstoot van CO2 in Nederland al bijna de helft lager zijn dan 1990. In de Green Deal Duurzame Zorg zijn afspraken gemaakt over hoe de zorgsector hieraan kan meewerken.

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu ondersteunt instellingen en bedrijven in de zorgsector en beleidsmakers bij de overheid bij het duurzamer maken van de zorg. We geven voorbeelden van relevant wetenschappelijk onderzoek, maar ook praktijkvoorbeelden van huidige initiatieven. Zo blijkt bijvoorbeeld dat er structureel, veel energie bespaard kan worden in de processen van bouwen, verbouwen, mobiliteit, inkoop en de toepassing van e-health.

Duurzaamheid en gezondheid

Het doel van de gezondheidszorg is de gezondheid van mensen. Hiervoor zijn faciliteiten als ziekenhuizen nodig, die nieuw gebouwd worden of verbouwd. Maar ook transport van goederen en patiënten bijvoorbeeld. Hierbij worden stoffen uitgestoten naar de lucht, de bodem en het water. Die uitstoot kan ongezond zijn voor mensen. Dit willen we voorkomen.

Eén van de aspecten van duurzame gezondheidszorg is het gezond maken van mensen met zo min mogelijk uitstoot van schadelijke stoffen. Maatregelen zoals schone energie helpen daar enorm bij. Om de goede maatregelen te kiezen is het raadzaam om deze te vergelijken. Hierbij spelen ook de kosten een rol. Daar kan je op verschillende manieren naar kijken, bijvoorbeeld door het berekenen van de verminderde ziektelast.

Berekenen van duurzame gezondheid

Er zijn methoden om het milieueffect van de uitstoot van schadelijke stoffen door de zorgsector te bepalen. Zoals de uitstoot vanuit ziekenhuizen, maar ook de uitstoot die vrijkomt bij het produceren van medicijnen. Eén van die methoden heet 'levenscyclusanalyse' (LCALife Cycle Analyses).


Het RIVM heeft samen met partners een methode ontwikkeld om die milieueffecten ook te vertalen in gevolgen voor de gezondheid van mensen. Deze methode schat in hoeveel gezondheidsschade de uitstoot van een stof gemiddeld veroorzaakt. Een voorbeeld van de stappen die hierbij gevolgd worden staan in de afbeelding hieronder.

 

Berekenen duurzame gezondheid, RIVM Green Deal Duurzame Zorg

Afbeelding: voorbeeld stappen voor inschatting gemiddelde gezondheidsschade door uitstoot van een schadelijke stof
 

Voorbeelden van minder ziektelast door duurzame zorg

  • In het Leiden University Medical Center (LUMCLeids Universitair Medisch Centrum) wordt met een verbouwing van de OK's de CO2-voetafdruk met 25-30% verminderd. Met name door slimmere luchtbehandeling. Dit levert per jaar naar schatting 375 ton CO2-equivalent aan reductie op. In een periode van 10 jaar levert dit 3,5 gewonnen gezonde levensjaren (DALYDisability Adjusted Life Year) op.
     
  • Stel, een ziekenhuis zet in op elektrisch vervoer met groene stroom als bron. Uitgaande van 250 auto’s, waarmee jaarlijks 50.000 kmkilometer wordt gereden in een leasecontract van 5 jaar, levert dit per jaar naar schatting 2.500 ton minder CO2-equivalent en 63 kgkilogram minder fijnstof op. Tijdens het hele leasecontract komt dit neer op 11,8 gewonnen gezonde levensjaren (DALY).
     
  • Het ziekenhuis Hospital for Special Surgery in New York, heeft in 2019 bij heup- en knieartroplastiek (protheses) patiënten steeds vaker plaatselijk verdoofd in plaats van het toepassen van een algehele verdoving. Om precies te zijn werd bij 7427 patiënten algehele anesthesie vervangen door plaatselijke anesthesie. Dit bespaarde 1630 ton CO2-equivalent (750 kg desflurane en 60 kg lachgas) en daarmee 1,5 DALY.

Meer informatie:

Hier vind je nieuwe mogelijkheden - Onderzoek & Kennis - RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Onderdeel van Green Deal Duurzame Zorg voor Gezonde Toekomst
 

Logo Green Deal