HPVhumaan papillomavirus (humaan papillomavirus) is de veroorzaker van baarmoederhalskanker, genitale wratten en kan een rol spelen bij het ontstaan van andere vormen van kanker. HPV wordt overgedragen via seks. Bijna iedereen krijgt ooit een HPV-infectie, mannen én vrouwen. En bijna altijd ruimt het lichaam dit virus weer zelf op.

Wat is humaan papillomavirus?

HPVhumaan papillomavirus is een virus dat veel voorkomt. Er bestaan veel verschillende typen van het virus. Deze bestaan uit typen met een hoog risico op kanker en typen met een laag risico. Wanneer je een infectie hebt met een hoog-risicovariant van het virus kan er kanker ontstaan. De typen 16 en 18 zijn de gevaarlijkste. Deze veroorzaken samen ongeveer 70% van alle gevallen van baarmoederhalskanker. De HPV-vaccinatie beschermt meisjes tegen deze 2 gevaarlijke typen virussen. Sommige laag-risicovarianten van HPV veroorzaken genitale wratten.

Wat is HPV?

Wat is HPV?

HPV is de afkorting van verschillende typen humaan papilloma virus.
Typen 16 en 18 kunnen op latere leeftijd baarmoederhalskanker veroorzaken.

Het virus verspreidt zich via seksueel contact.
Daarom raken de meeste mensen die seks hebben met HPV besmet.

Meestal merk je niets van een besmetting en ruimt je lichaam het virus binnen twee jaar weer op.
Maar soms blijft het virus in je lichaam aanwezig.

Dan kan bij vrouwen op termijn baarmoederhalskanker ontstaan.
De kans dat mannen kanker krijgen is veel kleiner.

Jaarlijks krijgen zo’n 700 vrouwen baarmoederhalskanker en overlijden 200 vrouwen aan de ziekte.
Het is belangrijk dat je de vaccinatie krijgt voordat je met HPV besmet kan worden.

Daarom krijgen meisjes in het jaar dat ze 13 worden twee keer een inenting.

Meer weten Kijk op www.rijksvaccinatieprogramma.nl

Hoe kan je HPVhumaan papillomavirus krijgen?

HPV krijg je door seksueel contact met iemand die HPV heeft. Ook door het aanraken van penis of vagina en door orale seks kun je HPV krijgen. HPV is heel besmettelijk. Een condoom beschermt niet volledig. Het virus kan ook overgedragen worden via de huid van je handen en vingers.

Symptomen van HPV

HPV kan de cellen in je baarmoederhals, geslachtsorganen of mond en keel besmetten. Vaak merk je niets van een besmetting met HPV. Meestal heb je geen klachten als je besmet bent. Bijna altijd ruimt je lichaam de HPV-infectie binnen 2 jaar weer zelf op. In sommige gevallen ruimt het lichaam het virus niet op en kan HPV kan genitale wratten en (op lange termijn) kanker veroorzaken.

  • Genitale wratten. Genitale wratten krijg je vooral door de laag-risicovarianten van HPV. De eerste verschijnselen zijn jeuk en irritatie bij de geslachtsorganen. Soms ontstaat er maar één wratje, soms veel wratten in korte tijd. De kans dat wratten na behandeling terugkomen is groot.
  • Kanker. Dertien hoog-risicovarianten van HPV kunnen kanker veroorzaken. De meest voorkomende HPV-kanker is baarmoederhalskanker. Andere vormen zijn kanker in vagina, schaamlippen, anus, aan de penis, in de mondholte, in een gedeelte van de keel en in de slokdarm. De klachten kunnen uiteenlopen van een branderig gevoel tot bloedingen, pijn en afwijkingen aan penis en schaamlippen.

Hoe kun je kanker krijgen van HPV?

Soms ruimt je lichaam de HPV-infectie niet op en blijft het virus langer in de cellen aanwezig. Het virus kan zorgen voor veranderingen in deze cellen. Deze afwijkende cellen verdwijnen ook vaak vanzelf. Soms kunnen deze zich ontwikkelen tot (voorstadia van) kankercellen. Tussen het moment van besmetting en het ontstaan van kanker zit meestal meer dan 15 jaar.

Infographic 'Van HPV naar baarmoederhalskanker'

Baarmoederhalskanker wordt alleen veroorzaakt door een HPV-infectie. Door roken kan het virus eerder baarmoederhalskanker veroorzaken. Hieronder staat een visuele weergave van het verloop van een HPV-infectie. Klik op de afbeeldingen om de infographic in volledige grootte te bekijken.

Hoe kun je HPV voorkomen?

Omdat HPV heel besmettelijk is, kun je een infectie moeilijk voorkomen. Meisjes krijgen in het jaar dat ze 13 worden gratis een vaccinatie aangeboden tegen HPV. Met de vaccinatie zijn ze voor 75% beschermd tegen baarmoederhalskanker. De vaccinatie zit in het Rijksvaccinatieprogramma. Vanaf 2022 krijgen ook jongens de HPV-vaccinatie aangeboden. Het vaccin beschermt hen tegen penis-, anus-, mond-, en keelkanker.

Daarnaast worden alle vrouwen tussen de 30 en de 60 jaar uitgenodigd om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Dit is een onderzoek waarbij vrouwen een uitstrijkje krijgen. Meer informatie hierover kun je vinden bij het onderwerp bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

Hoe vaak komen HPV-infecties voor?

Infecties met HPV komen zeer veel voor. Zo'n 80 tot 90% van de mensen wordt eens in hun leven besmet met HPV. Genitale wratten is een van de meest voorkomende soaSeksueel overdraagbare aandoeningen in Nederland. Het aantal kankers door HPV per jaar is de laatste jaren licht gestegen. Volgens de meest recente cijfers krijgen jaarlijks meer dan 800 vrouwen in Nederland baarmoederhalskanker. En 299 vrouwen overlijden per jaar aan baarmoederhalskanker. Meer informatie vind je op de pagina Feiten en cijfers.