HPV humaan papillomavirus (humaan papillomavirus) is een virus dat vaak voorkomt. Het wordt overgedragen door verschillende vormen van seksueel contact en kan kanker en genitale wratten veroorzaken. Vanaf 2022 krijgen meisjes én jongens een vaccinatie aangeboden tegen HPV volgens het Rijksvaccinatieprogramma.  Het vaccin beschermt tegen kanker bij de baarmoederhals, penis, anus, vagina, schaamlippen, en de mond- en keelholte.

HPV humaan papillomavirus (humaan papillomavirus)

HPV staat voor humaan papillomavirus. Er zijn meer dan honderd verschillende HPV-typen waar mensen mee besmet kunnen worden. De meeste infecties met HPV gaan vanzelf weer over en je merkt er meestal niets van. Maar soms wordt het virus niet opgeruimd door het lichaam. Dan kun je door sommige typen genitale wratten krijgen. Door andere typen kan er na 10 tot 15 jaar kanker ontstaan. De meest voorkomende vorm van kanker door HPV is baarmoederhalskanker. Maar ook andere vormen komen voor, zoals kanker bij de vagina, schaamlippen, anus, penis en mond- en keelholte. Ieder jaar krijgen naar schatting ruim 1.100 vrouwen en bijna 400 mannen kanker door HPV. 

HPV-vaccinatie

Er zijn verschillende vaccins tegen HPV. Deze zijn allemaal effectief en beschermen 80-100% tegen infectie met de virustypen waartegen het vaccin is gericht. Het vaccin werkt alleen tegen nieuwe besmettingen met HPV.

Uit onderzoek is gebleken dat het vaccin dat wordt gebruikt in het Rijksvaccinatieprogramma, Cervarix®, tot 87% beschermt tegen baarmoederhalskanker (afhankelijk van de leeftijd van vaccinatie). Het is geen volledige bescherming, omdat baarmoederhalskanker ook veroorzaakt kan worden door HPV-typen waartegen het vaccin niet beschermt. Daarom blijft deelname aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker belangrijk, ook na vaccinatie. Vaginakanker, schaamlipkanker, peniskanker, anuskanker en mond- en keelholtekanker kunnen ook andere oorzaken hebben dan een langdurige HPV-infectie. HPV-vaccinatie beschermt niet tegen andere oorzaken van deze kankersoorten.

HPV-vaccinatie tot en met 26 jaar

Sinds 2022 worden meisjes én jongens uitgenodigd voor de HPV-vaccinatie in het jaar dat ze tien worden. Daarnaast krijgen in 2022 en 2023 tieners tot 18 jaar, die nog niet (volledig) gevaccineerd zijn de kans zich te beschermen tegen HPV. In 2022 zijn dat jongeren die geboren zijn in 2009, 2008, 2006 en 2004. In 2023 zijn dat jongeren die geboren zijn in 2011, 2010, 2007 en 2005.
Iedereen die is geboren tussen 1 januari 1996 en 31 december 2003 krijgt in 2023 de mogelijkheid zich kosteloos te vaccineren tegen HPV. In januari 2023 ontvangt deze groep een uitnodiging voor twee HPV-vaccinaties. Met de uitnodiging kun je zelf een afspraak plannen voor beide vaccinaties. Tussen de twee vaccinaties moet minimaal 5 maanden tijd zitten. De HPV-vaccinaties voor deze groep zijn alleen in 2023 kosteloos beschikbaar.

HPV-vaccinatie boven de 26 jaar

Ben je vóór 1996 geboren en wil je je graag vaccineren tegen HPV? Dat kan, bijvoorbeeld via de huisarts. Je moet de vaccinaties dan wel zelf betalen. 

Zijn er mensen voor wie het vaccin niet geschikt is?

Het vaccin mag niet worden gegeven aan mensen die allergisch zijn voor stoffen die in het vaccin zitten. Daarnaast mogen mensen met een afwijking van de bloedstolling of mensen die medicijnen gebruiken voor de bloedstolling soms het vaccin niet in de spier toegediend krijgen. Het vaccin kan bij die mensen worden gegeven in het onderhuidse vet van de bovenarm.

Het vaccin is niet geregistreerd voor gebruik bij zwangere vrouwen en kinderen jonger dan 9 jaar. Daar is het vaccin nooit goed voor onderzocht. Het vaccin is wel een aantal keer per ongeluk aan vrouwen gegeven die later zwanger bleken te zijn. Deze zwangere vrouwen en hun kinderen hebben geen problemen of afwijkingen gekregen door de vaccinatie.

Wilt u meer weten over HPV, ga dan naar de algemene pagina over HPV. Er is ook een pagina voor professionals over HPV.