Door nieuwe technieken wordt het goedkoper en eenvoudiger om de kwaliteit van lucht, water en bodem te meten. Tegelijkertijd zijn steeds meer mensen zich bewust van de relatie tussen onze gezondheid en het milieu. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu ziet dat burgers, bedrijven en overheden daardoor zelf het milieu gaan meten. Samen met deze partijen bouwen we aan het milieumeetnet van de toekomst.

Vooral de gegevens over lucht staan in de belangstelling. Inwoners van steden zijn vaak bezorgd over de kwaliteit van de lucht die zij inademen. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu deelt deze zorgen. Ook al worden Europese luchtkwaliteitsnormen op de meeste plaatsen in Nederland gehaald, blootstelling aan luchtverontreiniging veroorzaakt nog steeds verreweg de grootste ziektelast van alle milieufactoren.

Breed toegankelijk meetnet

Burgers gaan vaker zelf hun omgeving monitoren en oplossingen bedenken. Steden willen dit faciliteren of zij gaan zelf metingen organiseren. Zo nemen zij een grotere verantwoordelijkheid in het luchtkwaliteitsbeleid. Het RIVM ondersteunt nieuwe luchtmeetinitiatieven met het kennisportaal Samen meten aan luchtkwaliteit. Via deze website stellen we informatie beschikbaar over relevante stoffen, sensoren en het gebruik van data.

Het RIVM wil de meetresultaten van steden en burgers opnemen in het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit. Hiermee wordt ons meetnet de centrale spil in interactieve informatie-uitwisseling over luchtkwaliteit. We werken toe naar een breed toegankelijk meetnet waar iedereen gebruik van kan maken én gegevens voor kan aanleveren.

Meer dan luchtkwaliteit

Ook voor milieufactoren als geluid, straling en waterkwaliteit komen eenvoudige en betaalbare meettechnieken beschikbaar. Dit stimuleert burgers en steden om zelf te meten, maar ook landelijke meetnetten kunnen ermee vernieuwen. Het RIVM doet bijvoorbeeld onderzoek naar het gebruik van nieuwe technologie in het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid.

Zo verbindt het RIVM personen, bedrijven en organisaties die een rol spelen bij de innovatie van milieumonitoring. Dit doen we onder andere met de nieuwsbrief Samen Meten, waarin wij berichten over initiatieven rondom nieuwe sensortechnologie , citizen science en het gebruik van data. Iedereen die wil bijdragen aan het milieumeetnet van de toekomst kan hiervoor ideeën aandragen bij innovatie.milieumonitoring@rivm.nl.

Het nieuwe milieumonitoren

(Beeldtitel: Het nieuwe milieumeten doen we samen! Voice-over:)

LEVENDIGE MUZIEK

VOICE-OVER: Burgers gaan steeds vaker zelf meten.
Ze zijn nieuwsgierig, ze zijn bezorgd en ze hebben de middelen.
Het RIVM wil dit ondersteunen en een voorbeeld daarvan is het nieuwe milieumonitoren.
MARITA VOOGT: Het nieuwe milieumonitoren dat is dat wij niet alleen meer met onze geavanceerde apparatuur meten maar ook met goedkope sensoren.
Die zijn weliswaar wat minder nauwkeurig maar je kan er wel op veel meer plekken mee meten.
Wat mooi is, is dat niet alleen wij als RIVM maar ook een stad of burger metingen kan gaan doen ontstaat er heel veel data waar we gebruik van kunnen maken.
ERNIE WEIJERS: De sensoren zijn misschien niet geschikt om vast te stellen of de grenswaarden overschreden worden maar omdat ze zo goedkoop zijn, kun je ze op allerlei plekken neerzetten.
Zo kun je in de stad verschillen duidelijk in kaart brengen.
JOOST WESSELING: Het nieuwe milieumonitoren wordt mogelijk gemaakt omdat er nieuwe technologie beschikbaar komt.
Er zijn sensoren waarmee je zinvolle metingen kunt doen aan luchtkwaliteit.
JAN VONK: Vanwege de onzekerheid in de sensormetingen en dat we er niet alles van weten, blijft het belangrijk om dat te vergelijken met de metingen in het luchtmeetnet.
HESTER VOLTEN: Om het nieuwe milieumonitoren te laten slagen betekent dat we een heleboel nieuwe dingen moeten doen.
We hebben bijvoorbeeld een aantal locaties waar de officiële meetapparatuur staat zo ingericht dat we daar zelf allerlei sensoren kunnen testen maar waar ook andere partijen hun sensoren kunnen testen bijvoorbeeld: steden of burgers.
VONK: In een goede samenwerking tussen RIVM, DCMR en GGD Amsterdam hebben we zes teststations voor de sensoren.
Dit is het sensor-teststation in Utrecht, met twee AirSensEURs en met een Josene.
VOLTEN: We geven informatie op de website samenmetenaanluchtkwaliteit.nl.
Op die website zetten we ook zelfgemaakte filmpjes waarin we dingen uitleggen.
We willen met mensen in gesprek gaan om te weten wat ze nodig hebben om zelf te kunnen gaan meten en wat ze met die metingen willen gaan doen.
Verder zijn we bezig met een database waarin mensen hun eigen gemeten data kwijt kunnen en waar ze ook andere data kunnen vinden om mee te vergelijken.
DERKO DRUKKER: Het komt in de database terecht.
We maken daar een visualisatiesysteem bij waarbij die mensen ook weer hun eigen data kunnen zien.
We moeten ook gaan onderzoeken hoe we deze data het best kunnen inzetten naast onze eigen apparatuur en naast onze eigen procedures wat ze toevoegen en wat ze extra opleveren.
En dat is wel een uitdaging, want de data die er uit die sensoren komen zijn niet altijd even betrouwbaar en daar moeten we nog wel een oplossing voor verzinnen.
ERIK TIELEMANS: Het nieuwe milieumonitoren gaat een schat aan informatie opleveren, zowel voor het RIVM maar ook voor de burger en steden die hier nieuw handelingsperspectief mee gaan krijgen.
Dus samen meten is de toekomst.

(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het beeld wordt lichtblauw met wit. Beeldtekst: Meer informatie: www.samenmetenaanluchtkwaliteit.nl. Hester Volten & Miranda Braam. Een productie van het RIVM. Copyright 2017. De zorg voor morgen begint vandaag.)

DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER EN EBT DAN WEG