In samenwerking met Deltares onderzoekt het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu de mogelijkheden om met SorbiCells nutriëntvrachten uit drains te meten.

Concentratie versus vracht

In het LMMLandelijk Meetnet effecten Mestbeleid meten we de kwaliteit van het drainwater door met meerdere steekmonsters per jaar een gemiddelde concentratie van bijvoorbeeld nitraat te berekenen. Zo kunnen we globaal een uitspraak doen over de belasting van het oppervlaktewater door uitspoelend drainwater. Om de relatie tussen uitspoelend drainwater en oppervlaktewater beter te kunnen beschrijven willen we echter de totale hoeveelheid nitraat weten die uit een drain is gestroomd: de vracht. Om de vracht over een bepaalde periode te berekenen is nodig:

  1. de gemiddelde concentratie in de drain
  2. de totale hoeveelheid afgevoerd drainwater.

We onderzoeken nu of dit te realiseren is met zogenaamde SorbiCells.

Principe van de SorbiCell

Foto van een SorbiCell

De SorbiCell is een passief meetsysteem waarmee concentraties van onder andere nitraat en fosfaat in water over langere perioden gemeten kunnen worden. De SorbiCell bevat een adsorptiemiddel en een oplossingszout. De foto hierboven toont het voorbewerken (doorspoelen met schoon water) van een SorbiCell. Na enkele weken analyseren we hoeveel van de te meten stof, bijvoorbeeld nitraat, aan het adsorptiemiddel gebonden is. Met het oplossingszout bepalen we hoeveel water door de cel is gestroomd. Daarmee kan de concentratie berekend worden. Voor iedere te meten stof is een aparte SorbiCell nodig. Als de cel in een drain bevestigd wordt stroomt slechts een deel van het drainwater door de cel. De totale hoeveelheid afgevoerd water is daarmee nog onbekend.

Debietproportionele drainmeting

Om de concentratie in de SorbiCell te koppelen aan de totale hoeveelheid afgevoerd drainwater is een debietproportionele meetopstelling nodig. Voor zo’n meetopstelling heeft Deltares, in opdracht van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, een ontwerp gemaakt. De opstelling bestaat uit een opzetstuk voor een drain waarin meerdere SorbiCells geplaatst kunnen worden. De uitstroomopening zit aan de bovenkant, zie onderstaande figuur.


 
Figuur Drain-opzetstuk voor debietproportionele metingen met SorbiCells

Het idee is dat in deze opstelling een vaste verhouding bestaat tussen de hoeveelheid water die door de cel is gestroomd en de hoeveelheid water door de drain. Zo kan met de SorbiCell niet alleen de concentratie maar ook de vracht bepaald worden. Dit ontwerp willen we eerst in het lab en dan in het veld testen op nauwkeurigheid en robuustheid.

In 2013 zijn de eerste ervaringen door Deltares gerapporteerd (pdf, 3,85 Mb) .