Indeling in grondsoortregio's

Een bedrijf dat aan het LMMLandelijk Meetnet effecten Mestbeleid meedoet wordt, behalve door de aard en omvang, gekarakteriseerd op basis van de hoofdgrondsoortregio, kortweg regio. De grenzen van de regio’s zijn sinds 2012 gebaseerd op de postcode 4-indeling (de 4 cijfers). De postcode van het bedrijf bepaalt dus in welke regio dit bedrijf valt.
Bij het nemen van de monsters hanteren we een regionale aanpak.

Vier regio’s

De bodem in Nederland bestaat uit verschillende grondsoorten (figuur links). Binnen het LMM worden deze grondsoorten gegroepeerd in vier regio’s: de Zand-, Klei-, Veen- en Lössregio (figuur rechts). We gebruiken de term ‘regio’ omdat het LMM alleen grotere, aaneengesloten gebieden onderscheidt, die worden gekarakteriseerd door de dominante grondsoort.  In een regio komen dus ook andere grondsoorten voor. Hierdoor is het dus mogelijk dat de dominante grondsoort op een bedrijf niet overeenstemt met de hoofdgrondsoort van de regio waartoe een bedrijf behoort.

Vereenvoudigde bodemkaart Alterra (Wageningen Environmental Research) 2006 (links) en LMM14-indeling op hoofdgrondsoort (rechts)

Deelgebieden

Binnen het LMM kennen we nog een verdere onderverdeling naar regionale kenmerken. Zo laat ‘klei’ als hoofdgrondsoort zich nog onderscheiden in zeeklei en rivierklei en bestaan er bijvoorbeeld nog regionale verschillen in de zandgebieden. Dit leidt tot 14 deelgebieden en dit verklaart ook de term 'LMM14' in bovenstaande figuur.

Areaal aan land- en tuinbouwgrond

De Zand- en Kleiregio zijn het grootst omdat zand en klei in Nederland de meest wijdverbreide grondsoorten zijn. In de Zand- en Kleiregio liggen respectievelijk 46% en 39% van het totale areaal land- en tuinbouwgrond (CBSCentraal Bureau voor de Statistiek-Landbouwtelling, 2008). In de Veenregio ligt ongeveer 12% van het landbouwareaal en in de Lössregio is dit iets minder dan 2%.

Van gemeente- naar postcodegrenzen

Van 1992 tot 2012 werd een regio-indeling gebruikt die gebaseerd was op de dominante grondsoort per gemeente. Dit noemen we nu de oude indeling. Doordat gemeenten meer en meer worden samengevoegd, veranderden hierdoor jaarlijks de gebiedsgrenzen en nam ook de zeggingskracht van deze kaart af. De regio-indeling op gemeenteniveau is daarom vanaf 2012 vervangen door een versie gebaseerd op de vier cijfers van de postcode. Hiermee is een meer verfijnde indeling mogelijk, waarmee tevens het effect van steeds maar groter wordende gemeenten wordt geneutraliseerd. Daarnaast zijn in een aantal gebieden aanpassingen gedaan, waardoor deze regio-indeling beter aansluit bij de voorkomende grondsoort op een bedrijf.

Regio indeling naar gemeentegrenzen

In onderstaande figuur is de regio-indeling weergegeven op basis van gemeentegrenzen (rechter afbeelding). Deze indeling is gebruikt tot 2012. Daarna werd een regioindeling ingevoerd op basis van postcodegrenzen.

bodemkaart nederland

 Bodemkaart Nederland (links) en de regio-indeling in het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid  tot 2012 (rechts)