Blootstelling aan geluid van treinverkeer in de nacht 2016

De kaart geeft het percentage van de bevolking weer met een geluidblootstelling van treinverkeer boven de 40 dB in de nacht (23 uur 's avonds tot 7 uur 's ochtends) (LNight). De blootstelling aan geluid is berekend door de geluidbelasting op een adres te koppelen aan het aantal mensen dat daar woont en dat vervolgens beschikbaar te maken op buurt-, wijk- en gemeenteniveau. Zo is het mogelijk om op de kaart per buurt, wijk en gemeente te laten zien welk percentage mensen blootgesteld is aan een geluidbelasting van meer dan 40 dB voor de bron treinverkeer. De cijfers zijn direct te downloaden via RIVM Statline.

De informatie in de kaart is gebaseerd op het STAMINA-model, dat staat voor Standard Model Instrumentation for Noise Assessments en is door het RIVM ontwikkeld. Het RIVM gebruikt dit standaardmodel om omgevingsgeluid in Nederland in kaart te brengen. Het model is gebaseerd op de Standaard Karteringsmethode voor verkeerslawaai en industrielawaai, die in Nederland is voorgeschreven om de Europese richtlijn voor omgevingslawaai uit te voeren. Het STAMINA-model levert data waarmee geluidkaarten worden gemaakt. Deze kaarten geven een beeld van de geluidbelasting in Nederland op gridniveau. Die kaarten zijn online beschikbaar via de Atlas leefomgeving.

In de kaart wordt blootstelling getoond. Blootstelling aan geluid is niet hetzelfde als (ernstige) hinder hebben van geluid. Enerzijds kunnen mensen die blootgesteld zijn aan geluid, er geen hinder van ondervinden. Anderzijds kunnen mensen die niet (boven een bepaalde grens) zijn blootgesteld aan geluid, er toch hinder van ondervinden. Daarom is er ook een aparte kaart beschikbaar met het percentage mensen dat ernstige hinder zegt te ondervinden van treinverkeersgeluid.

Achtergrond

De berekende geluidbelasting wordt veroorzaakt door treinen op het hoofdspoorwegennet in Nederland. Het hoofdspoorwegennet bevat spoorwegen die uitsluitend of overwegend bestemd zijn voor het verrichten van openbaar personenvervoer of goederenvervoer voor internationale, nationale of regionale verbindingen. Als hoofdspoorweg geldt ongeveer het spoorwegnet zoals dat nu voor het treinverkeer wordt gebruikt.

De geluidblootstelling wordt getoond in decibel (dB). De sterkte van geluid wordt uitgedrukt in decibellen en wordt vaak gewogen naar frequentie. Geluid wordt gekenmerkt door sterkte en toonhoogte. We nemen midden en hoge tonen beter waar dan lage en zeer hoge tonen van eenzelfde sterkte. Met deze gevoeligheid van het oor wordt rekening gehouden door het toepassen van een zogenaamd A-filter. Dit werd aangegeven als dB(A). Tegenwoordig laat men de A veelal in de eenheid weg en schrijft men het als dB. Een verandering van 3 dB kunnen we maar net horen. Een verschil van 5 dB is goed waarneembaar. En een geluid met een 10 dB lager niveau horen we als half zo luid.

De Lnight betekent 'Level night' en is de huidige wettelijke geluidmaat voor de geluidbelasting in de nacht (23-7 uur). De Lnight is onderdeel van de Lden.

De Lden betekent ‘Level day-evening-night' en is de huidige wettelijke geluidmaat voor de geluidbelasting, waarbij het geluid in de avond en de nacht zwaarder telt dan het geluid overdag.
De Lden wordt bepaald door eerst de gemiddelde geluidniveaus tijdens de dag (7-19 uur), de avond (19-23 uur) en de nacht (23-7 uur) vast te stellen. De geluidniveaus voor de avond en nacht worden verhoogd met respectievelijk 5 en 10 dB. Vervolgens wordt het gemiddelde geluidniveau voor het gehele etmaal vastgesteld. Deze maat gaat uit van het feit dat geluid tijdens de avond, en in nog sterkere mate in de nacht, hinderlijker is dan overdag.

Meer informatie is te vinden in de verantwoording.