Wijziging dosisgegevens CT-onderzoek op basis van onderzoek in Nederlandse ziekenhuizen

Op dit moment verzamelen wij nieuwe gegevens over de hoeveelheid straling die gemiddeld gebruikt wordt bij radiologische onderzoeken in Nederlandse zorginstellingen. Eind 2022 publiceren wij nieuwe dosisdata voor de hiergenoemde CT onderzoeken, zie ook webpagina “Blootstelling aan straling in de gezondheidszorg.

In 2010 en 2011 is er in de Nederlandse ziekenhuizen een onderzoek uitgevoerd naar de dosis bij de meest voorkomende verrichtingen op afdelingen radiologie. Er zijn 21 protocollen uitgevraagd die naar schatting het meest bijdragen aan de dosis. De uitgevraagde parameters van deze onderzoeken bij de ziekenhuizen zijn tot een effectieve dosis per onderzoek uitgewerkt. De effectieve dosis is bepaald volgens zowel ICRP International Commission on Radiological Protection (International Commission on Radiological Protection)-60 als ICRP-103.

Bij het doorvoeren van de nieuwe dosisdata voor CT zijn er een aantal opties uitgewerkt. Er is een keuze te maken in het gebruik van de mediane waarde of gemiddelde waarde en de keuze voor de gebruikte ICRP publicatie. Het uitgangspunt was de gemiddelde waarde gewogen volgens ICRP-60. Vanaf 6 februari 2018 is het Besluit stralingsbescherming ( Bs Besluit stralingsbescherming (Besluit stralingsbescherming)) vervangen door het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming ( Bbs Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming (Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming)). Hierdoor geldt de verplichting om de stralingsdoses in de gegevensanalyse op basis van ICRP-103 vast te stellen. Voor de analyse van de gegevens vanaf het verslagjaar 2016 zal dan ook ICRP-103 leidend zijn om effectieve doses te bepalen.

De keuze voor een gemiddelde of mediane waarde en de keuze voor de gebruikte ICRP publicatie heeft invloed op de uiteindelijke hoogte van de effectieve dosis. De verschillen zijn zichtbaar in figuur 1.

 

 

 

 Figuur 1: Verschillende effectieve dosisgetallen bij gebruik van verschillende uitgangswaarden.

 

Naast de jaarlijkse frequentiedata beschikken we nu voor twee jaren over verzamelde dosisgegevens, 2002 (Demonstratieproject) en 2011. Voor de tussenliggende jaren is geïnterpoleerd. Gekozen is voor een lineaire interpolatie omdat er geen gegevens beschikbaar zijn over het verloop van de doses in de tussenliggende jaren. Deze jaren worden gekenmerkt door de opkomst van de spiraal-CT maar de mate waarin, de snelheid en de ontwikkelingen van de protocollen zijn niet beschikbaar om op een gedetailleerd niveau mee te kunnen wegen.

Voor de totale dosis is de vergelijking tussen de oude en nieuwe berekening onderstaand weergegeven in figuur 2.

 

 

Figuur 2: De gemiddelde effectieve dosis per inwoner van de verschillende typen van medische diagnostiek op basis van de oude dosisgegevens (2002) en de nieuwe dosisgegevens (2011).