Voedingsmiddelen en voeding kunnen zowel gunstige als ongunstige effecten hebben op de gezondheid, bijvoorbeeld zoetstoffen. Om goede aanbevelingen te kunnen doen, moeten de positieve effecten afgewogen worden tegen de negatieve in een zogenaamde benefit-risk analyse. Dat staat in een speciale editie van het tijdschrift Food and Chemical Toxicology dat door het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is verzorgd.

Benefit-risk analyses - ook wel geïntegreerde beoordelingen - van voedingsmiddelen en –ingrediënten zijn een nieuwe ontwikkeling. Tot voor kort stond het bepalen van risico’s van voedsel (toxicologie) los van het bepalen van de gunstige effecten (voeding, epidemiologie). Voedingsmiddelen en -ingrediënten kunnen echter beide effecten in zich hebben. Een voorbeeld daarvan zijn zoetstoffen. Voor zoetstoffen zijn veilige niveaus vastgesteld en gebruik kan er tevens voor zorgen dat de inname van calorieën minder wordt. De vraag is dan of het goed is om fris met suiker of met zoetstoffen te drinken. In een benefit-risk analyse worden beide aspecten tegen elkaar afgewogen.
In het BEPRARIBEAN project heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu samen met andere Europese landen de stand van zaken van benefit risk analyse voor voedsel en voeding in kaart gebracht  Hierbij is ook gekeken naar benefit-risk analyses in andere vakgebieden: geneesmiddelen, microbiologie, milieu, marketing/financiën en consumentenperceptie. Benefit-risk beoordelingen kunnen helpen bij het maken van (beleids)keuzes rondom aan voeding gerelateerde vraagstukken op gebied van de volksgezondheid. De kern ervan is dat niet alleen de veiligheid van voeding, maar nadrukkelijk ook het gunstige effect van voeding beoordeeld wordt. Een vraagstuk wordt op deze manier zo volledig mogelijk in kaart gebracht. Dit kan een opmaat zijn tot nieuwe stappen in de risicoanalyse van voedsel en voeding. Een goede benefit-risk analyse blijkt een samenspel te zijn van verschillende disciplines, zoals voeding, epidemiologie en toxicologie, maar ook van wetenschappers, beleidsmakers en andere belanghebbenden.

Ons Eten Gemeten

Het RIVM publiceerde in 2004 een grote benefit-risk studie in het rapport Ons Eten Gemeten. De conclusies waren duidelijk: ons voedsel is veiliger dan ooit, maar Nederlanders eten te veel en verkeerd. Hierdoor ontstaat een aanzienlijk gezondheidsverlies en leven we gemiddeld twee jaar korter. De gunstige effecten van voeding kunnen beter benut worden.
Voor de eerste keer in Nederland was er een totaaloverzicht van de beschikbare kennis op het gebied van de voedselconsumptie, de voedselveiligheid, en van de gevolgen voor de gezondheid op lange termijn.