Toekomstige nano-specifieke risicobeoordeling (FNN, E/124505) Peijnenburg, prof professor (professor).dr. doctor (doctor )ir. W.J.G.M. (Willie)

Inleiding en motivatie

Ongebreidelde verkenning van innovatieve ontwikkelings- en toepassingsmogelijkheden van nieuwe generaties van nanomaterialen is een onderzoeksprioriteit voor de Europese industrie. Hierbij realiseert men zich steeds meer dat het een marktvoordeel is als innovaties op een veilige manier geïmplementeerd kunnen worden, dat wil zeggen met oog voor eventueel risico’s voor mens en milieu. Beschouwingen over de veiligheid van deeltjes worden dan ook steeds meer een essentieel onderdeel van innovatie. Vooralsnog ontbreekt het echter nog aan een algemeen kader waarmee de risico’s van nieuwe generaties van nanodeeltjes kunnen worden vastgesteld.

Het is het doel van het FutureNanoNeeds project om een dergelijk kader op te stellen. Dit zal gebeuren op basis van een aantal case-studies (‘value chains’) van geavanceerde toepassingen van nanodeeltjes, zoals nieuwe generaties zonnecellen en nieuwe generaties licht emitterende diodes. Dit alles zal gebeuren via het binnen KP7-gefinancierde project “FutureNanoNeeds”. Het IRA2-project “FutureNanoNeeds” levert de cofinanciering voor dit KP7 project voor wat betreft de inbreng van RIVM.

Doel(en) en onderzoeksvragen

Het doel van het FutureNanoNeeds project is het karakteriseren van de blootstellings- en biologische effect-profielen van nieuwe generaties van nanodeeltjes. Centraal staat hierbij de zogenaamde ‘value chain’ waarbinnen op basis van een Life Cycle Assessment (LCA Life Cycle Analyses (Life Cycle Analyses))-achtige benadering wordt gekeken naar de productie-, gebruiks- en afvalfase van nieuwe generaties van nanodeeltjes. De eerste value chain die onderzocht wordt, betreft de toepassing van nanodeeltjes in zonnecellen (met de nadruk op perovskieten, een klasse van nanodeeltjes die steeds meer toegepast gaat worden en de potentie heeft om het rendement van zonnecellen spectaculair te verhogen).

Aanpak en methoden

Naast evaluatie van de literatuur over de effecten van nanodeeltjes in vitro en in vivo, worden toxiciteitsexperimenten uitgevoerd met nieuw ontwikkelde nanodeeltjes. Door systematisch materiaaleigenschappen te koppelen aan het lot en de biologische profielen van homologe reeksen van nieuwe nanodeeltjes, wordt gewerkt aan het ontwikkelen van modellen (rekenregels) voor design van nieuwe klassen van nanodeeltjes met minimale hazards.

Verwachte resultaten

Het uiteindelijk resultaat zal een systematiek zijn voor het bepalen van de risico’s voor mens en milieu van nieuwe generaties nanodeeltjes.

Geplande producten

De producten zijn gekoppeld aan de producten van het KP7-project “FutureNanoNeeds”:

  • na 6 maanden oplevering van de projectwebsite;
  •  een viertal wetenschappelijke publicaties en
  •  projectpresentaties tijdens wetenschappelijke bijeenkomsten, en bij bijenkomsten van de EU European Union (European Union )-NanoSafetyCluster.