In het speerpunt Risicocommunicatie onderzoekt het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu hoe we effectief kunnen communiceren over risico's voor gezondheid en omgeving. Zo draagt het RIVM eraan bij dat de Nederlandse bevolking gezond oud kan worden en kan leven in een gezonde, duurzame en veilige omgeving.

Chief Science Officer: prof. dr. Daniëlle Timmermans

Onderzoek levert gegevens op over mogelijke risico’s uit het milieu en van nieuwe technologieën die de volksgezondheid en de duurzaamheid van onze leefomgeving bedreigen. Gebrekkige communicatie over met name onzekere risico's kan leiden tot sociale onrust en een gebrek aan vertrouwen in wetenschap en beleid. Er is een publiek gerichte aanpak nodig die rekening houdt met verschillende opvattingen over risico’s. Duidelijke en accurate informatie over risico’s draagt bij aan weloverwogen oordelen en keuzes. Goede informatie is ook belangrijk omdat van burgers verwacht wordt dat zij actief keuzes maken over hun gezondheid en zorg.

Het speerpunt Risicocommunicatie richt zich op het beter begrijpen van hoe burgers, professionals en beleidsmakers omgaan met risico’s aangaande gezondheid, veiligheid en zorg en wat er nodig is voor weloverwogen oordelen en geïnformeerde keuzes. Daarbij wordt rekening gehouden met verschillen in visie en in cognitieve vaardigheden tussen mensen. Effectieve risicocommunicatie zorgt voor een vruchtbare uitwisseling van informatie tussen beleidsmakers, deskundigen, zorgprofessionals en publiek.

Projecten

  • RICALTS
    Risicocommunicatie over de één na beste optie om de gezondheid te bevorderen
    Het project beoordeelt wat de effecten zijn als de tweede beste optie naar gezonder gedrag wordt toegevoegd aan risicocommunicatie, door twee gevallen te bestuderen: stoppen met roken versus e-sigaret gebruiken en volledige versus gedeeltelijke vaccinatie.
     
  • EMINENT
    Beter weten wat te doen door goed geïnformeerd te zijn over onwaarneembare beroepsmatige en omgevingsblootstellingen
    Dit project beoogt nieuwe manieren te vinden om technische informatie over te brengen, zodat mensen beter in staat zijn te besluiten wanneer ze maatregelen moeten treffen om zich te beschermen tegen onwaarneembare risico’s.
     
  • CANEPRES
    Het bevorderen van de besluitvorming bij kankerscreening: rekening houden met de behoefte aan en presentatie van informatie
    Preventieve gezondheidskeuzes over het wel of niet deelnemen aan kankerscreening zijn complexe beslissingen. Dit project is er op gericht helder te krijgen welke informatie de doelgroepen helpt die keuzes te maken.
     
  • CONTAGION-RWS
    De besmettelijkheid van sociale netwerken: het analyseren van risicoperceptie ten aanzien van deelname aan preventieprogramma’s in sociale netwerken
    Het RIVM wil graag weten waarom mensen al dan niet meedoen aan screenings- of vaccinatieprogramma’s. Dit project kijkt daarbij onder migranten naar de mogelijke invloed en inzet van sociale netwerken.
     
  • PUR SA(N)G
    Perceptie van onzekere risico’s in maatschappelijke groepen
    Mensen denken verschillend over hoe acceptabel een bepaald risico is. Het project inventariseert wat er nodig is om percepties van onzekere risico’s van verschillende actoren/groepen te koppelen aan communicatie strategieën.
     
  • Communicatie darmkanker
    De introductie van darmkankerscreening in Nederland: de wisselwerking tussen publieke opinie en het individuele besluitvormingsproces
    Doel van het project is eerExpected ecological risk inzicht krijgen in welke informationele, individuele en sociale factoren meespelen bij de keuze om wel of niet aan het bevolkingsonderzoek darmkanker mee te doen.
     
  • PRECURSOR
    Positionering van het RIVM in effectieve communicatie over onzekere risico's
    Het doel van het project is kennis vergaren over communicatie van onzekere risico’s, daarbij rekening houdend met de maatschappelijke betrokkenheid en perceptie bij experts en de samenleving.
     
  • GOCOMED
    Overheidscommunicatie over geneesmiddelen en medische hulpmiddelen
    Het doel van dit project is het ontwikkelen van een communicatieframe voor Nederlandse overheidspartijen, om burgers te informeren over opduikende risico’s en baten van medische producten.
     
  • GRASP
    Governance: snelle en langzame processen
    Dit project richt zich op risicomanagement in samenwerking met andere stakeholders: wat is de strategie voor snelle stakeholders identificatie, als basis voor stakeholder betrokkenheid en gerichte risico communicatie?
     
  • PARTICIPATE
    PARTICIPATE, RIVM doet mee!
    Door deelname in de ‘Paris Risk Group (PRG)’bevordert het RIVM de inbreng van sociale wetenschappen bij risicoanalyse en –management. Dit in aanvulling op biomedische of natuurwetenschappen.
     
  • To-gather
    Discussie en onderzoek met het publiek via een generiek interactief online platform
    In dit project gaat het RIVM luisteren naar, discussiëren met en onderzoek doen in de samenleving via een laagdrempelig en toegankelijk online platform vanuit rivmRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.nl en werving via de site, Facebook, Twitter en andere media.
     
  • No Panic
    Hoe kan berichtgeving over gezondheidsrisico’s en maatregelen bij incidenten met gevaarlijke stoffen en infectieziektenuitbraken worden verbeterd gegeven de behoeften, perceptie en verwachtingen van het publiek, en de rol van de (sociale) media?
     
  • Mijn infectieziekte en ik
    In tien voorlichtingsfilms van 2 tot 3  minuten geeft  niet alleen een deskundige informatie over een infectieziekte, maar ook een patiënt vertelt over zijn ervaringen. De films zijn gemaakt in samenwerking met Thuisarts.nl en GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst'en.
     
  • INSTRUMAMI

    Instrumenten voor het peilen van maatschappelijke beleving tijdens milieu-incidenten
    Dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van een toolbox met instrumenten en bijbehorende praktische informatie voor het efficiënt, laagdrempelig en aantrekkelijk in kaart brengen van de maatschappelijke beleving rondom een milieu-incident of (dreigende) -crisis.