Nieuwsbrief COVID-19-vaccinatie

Van de 65-plussers is inmiddels naar schatting 87% tenminste eenmaal tegen COVID-19 gevaccineerd. In sommige gemeenten uit de Biblebelt en in een aantal grote steden ligt de vaccinatieopkomst lager (zie figuur).

Figuur. Opkomst % onder 65-plussers voor tenminste één COVID-19-vaccinatie naar gemeente, week 1 t/m 20, 2021

Bron: CIMS, aangevuld met procesinformatie uit CoronIT (Noemergegevens: Aantal mensen van 65 jaar en ouder naar gemeente, CBS Centraal Bureau voor de Statistiek, 2020)

Vanaf afgelopen zaterdag kunnen mensen geboren in 1976 een afspraak maken voor vaccinatie tegen COVID-19. Zij worden door de GGD gevaccineerd met het vaccin van Janssen (één dosis). Vanaf afgelopen zondag kunnen mensen geboren in 1977 en 1978 een afspraak maken, zij worden door de GGD gevaccineerd met het vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna.
In de afgelopen week geldt dat vanaf maandag mensen geboren in 1979 en 1980, vanaf dinsdag mensen geboren in 1981, vanaf donderdag mensen geboren in 1982, en vanaf vandaag mensen geboren in 1983 een afspraak kunnen maken; ook zij worden allen gevaccineerd met het vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna.

Ook zijn de GGD’en in samenwerking met het COA en Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA)/de huisartsenzorg gestart met een voorlichtingscampagne over het belang van COVID-19-vaccinatie gericht op asielzoekers die verblijven in de asielzoekerscentra. Deze week worden asielzoekers geboren in 1961 tot en met 2003 met een medische indicatie gevaccineerd met het Moderna-vaccin.

Vorige week kreeg het COVID-19-vaccin van BioNtech/Pfizer (Comirnaty^®) als eerste coronavaccin een positief advies van het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) voor kinderen vanaf 12 jaar. Het vaccin was al goedgekeurd voor personen van 16 jaar en ouder.
De Europese Commissie heeft dit advies deze week overgenomen. Het advies van de Gezondheidsraad over de inzet van dit vaccin bij 12-15-jarigen en de 16-18-jarigen die niet in de medische hoog-risicogroepen vallen wordt in de loop van juni verwacht.

De Gezondheidsraad adviseert om mRNA-vaccins (BioNTech/Pfizer en Moderna) in te zetten bij jongere groepen mensen voor de eerste COVID-19-vaccinatie. Dit omdat deze vaccins een hogere effectiviteit lijken te hebben dan de virusvectorvaccins (AstraZeneca en Janssen) en de zeer zeldzame bijwerking van trombose in combinatie met trombocytopenie na een eerste vaccinatie met een virusvectorvaccin juist bij jongeren wat vaker voorkomt. De mRNA-vaccins zijn nu voldoende beschikbaar. Het risico op een ernstig beloop van COVID-19 bij deze jongere groepen is relatief klein en daardoor heeft vaccinatie met een mRNA-vaccin een betere nut-risico verhouding en dus de voorkeur. Groepen die via reguliere kanalen moeilijk te bereiken zijn voor een tweede vaccinatie kunnen juist wel meer gebaat zijn bij het Janssen-vaccin vanwege het één dosisschema.

Voor AstraZeneca blijft het advies om dit vaccin alleen in te zetten voor mensen boven de 60 jaar. Het vaccin kan wel worden ingezet voor de tweede vaccinatie bij mensen die al een eerste dosis van het vaccin hebben gekregen, ongeacht de leeftijd.

Vanwege het hoge tempo van vaccineren, heeft de minister van VWS besloten de groep zwangere vrouwen niet te prioriteren voor COVID-19-vaccinatie.

Mensen van 65 jaar en ouder, die volgens de registratie in het COVID-vaccinatie Informatie- en Monitoringsysteem (CIMS) nog niet gevaccineerd zijn, ontvangen de komende tijd een herinneringsoproep te beginnen bij de oudsten. Zij kunnen een afspraak maken bij een van de GGD’en en worden gevaccineerd met een mRNA-vaccin.

Vanaf zaterdag 5 juni 2021 kunnen 60- tot en met 64-jarigen, die in eerste instantie het AstraZeneca-vaccin via de huisarts kregen aangeboden en nog niet gevaccineerd zijn, online een afspraak maken bij de GGD voor vaccinatie met het vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna. Dit is in eerste instantie via de media kenbaar gemaakt. Deze groep krijgt later deze maand nog een herinneringsbrief.

De minister heeft besloten de adviezen van de Gezondheidsraad met betrekking tot de inzet van de vaccins van Janssen en AstraZeneca (zie hierboven) over te nemen. Daarnaast wil hij onderzoeken of het mogelijk is het Janssen-vaccin als keuze-optie aan te bieden aan 18-plussers die dat willen. 

Na de eerste vaccinatie wordt er bescherming tegen COVID-19 opgebouwd, die in de loop van de tijd weer afneemt. Daarom wordt geadviseerd na 5-6 weken een tweede vaccinatie te geven. Als de tweede vaccinatie later plaatsvindt zal men dus een tijdje na de eerste vaccinatie wat minder beschermd zijn. Na een tweede prik reageert het immuunsysteem echter minstens even goed. Daarom zal de uiteindelijke bescherming na de tweede vaccinatie bij een langer interval hetzelfde zijn of mogelijk zelfs beter.

Het consumeren van alcohol heeft geen evident effect op de immuunrespons na vaccinatie, en in die context is de grens voor consumptie lastig te bepalen. Echter, het beoordelen van mogelijke bijwerkingen en reacties op het vaccin kan worden bemoeilijkt. Daarnaast zijn er op de vaccinatielocatie huisregels omtrent het gebruik van alcohol (en andere middelen).

Op dit moment wordt er geadviseerd om een serie met hetzelfde vaccin af te maken (homologe serie) en niet met verschillende vaccins te vaccineren (heterologe serie). De werkzaamheid en veiligheid van het toedienen van een mRNA-vaccin als tweede dosis is nog onvoldoende bekend. Zie ook: https://lci.rivm.nl/richtlijnen/covid-19-vaccinatie#8-1-uitwisselbaarheid-van-vaccins.

De uitvoeringsrichtlijn COVID-19-vaccinatie 2021 is aangepast. Kijk steeds naar de laatste versie van de richtlijn die beschikbaar is op de website. In paragraaf 1.3 staan alle belangrijke wijzigingen ten opzichte van de voorgaande versie, zie ook voor kleinere tussentijdse wijzigingen het kopje Versiebeheer (aan het einde van de richtlijn).

Het beleid voor vaccinatie na doorgemaakte COVID-19 is aangepast: de termijn van 6 maanden voorafgaand aan een eenmalige vaccinatie is losgelaten; klik hier voor meer achtergrondinformatie.

Er zijn ontzettend veel zorgprofessionals betrokken bij de COVID-19-vaccinatiecampagne. Doktersassistente Hanneke van Santvoort vertelt hoe zij haar steentje bijdraagt: “Onze belangrijkste taak is het informeren van mensen die vragen hebben” (klik op View als je het filmpje niet direct ziet).