Nieuwe publicaties en een vernieuwde website | Nieuwsbrief RIVM Green Deal Duurzame Zorg Editie 6, 20 december 2022 |
|
| De zorgsector draagt veel goeds bij aan de gezondheid. Maar ze heeft ook impact op het milieu, die minder positief is. Veel professionals willen de milieu-voetafdruk van de zorg verkleinen. Daarom is de Green Deal Duurzame Zorg opgesteld. Het RIVM onderzoekt de milieu-impact van de zorgsector en helpt door concrete handelingsperspectieven te bieden. Deze kennis delen we graag met alle medewerkers in de zorg en iedereen die nieuwsgierig is. Kent u andere geïnteresseerden? Zij kunnen zich aanmelden voor de nieuwsbrief Duurzame Zorg. | Minister Kuipers ontvangt RIVM-rapport duurzame zorg | | De zorgsector draagt voor zo’n 7 procent bij aan de uitstoot van broeikasgassen. Dit werd afgelopen oktober gepubliceerd in het rapport waar de afgelopen jaren aan is gewerkt door het RIVM. Het rapport maakt een schatting van de milieu-impact van de zorg. Zowel de effecten van medische handelingen, zoals het gebruik van narcosemiddelen, als de effecten van de productie van goederen en diensten zijn berekend. Daarnaast is de voetafdruk niet alleen berekend voor klimaatverandering (de uitstoot van broeikasgassen), maar ook voor het gebruik van water en grondstoffen (metalen en mineralen), het landgebruik en de hoeveelheid afval. Tot slot bevat het rapport praktijkvoorbeelden van en voor een gezondheidsbevorderende zorgomgeving. Hiermee is de wetenschappelijke kennis over meerdere effecten van de Nederlandse zorg op het milieu voor het eerst in kaart gebracht. Met dit rapport kan meer richting worden gegeven aan duurzaamheidsinitiatieven. Daarnaast is met dit rapport de basis gelegd voor het vierjaarlijks monitoren van de milieu-impact van de zorg, zoals afgesproken tijdens de COP26. Op 6 oktober lichtte Susanne Waaijers-van der Loop het rapport toe tijdens het Duurzame Zorg Congres 2022. Benieuwd naar het congres? Kijk het congres terug. Het is voor iedereen toegankelijk, vul alleen even je e-mailadres in. |  | Het rapport werd persoonlijk overhandigd door Susanne Waaijers-van der Loop en Michelle Steenmeijer aan Minister Kuipers.
De preprint van het RIVM-artikel naar de voetafdruk van de Nederlandse zorg is afgelopen 7 december definitief gepubliceerd in The Lancet Planetary Health. | De milieu-impact van inhalatoren | | Inhalatoren dragen bij aan klimaatverandering. Door bewust te kiezen voor een bepaald type inhalator kan de milieuimpact worden verkleind. In oktober publiceerde het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) samen met het RIVM een artikel over de klimaatimpact van dosisaerosolen (puffertjes), verschenen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG). Klimaatverandering zorgt voor een verslechtering van de luchtkwaliteit. Denk aan meer zomersmog en een hogere blootstelling aan pollen. Mensen met COPD of astma krijgen hierdoor meer last. Tegelijkertijd dragen de inhalatoren die zij gebruiken op hun beurt bij aan klimaatverandering. Er komen namelijk broeikasgassen (fluorkoolwaterstoffen) vrij wanneer een dosisaerosol wordt gebruikt. Hoe zit dit precies en hoe kan deze uitstoot worden verminderd? Dit artikel zet de feiten op een rij. Het is belangrijk dat Europese regelgeving zorgt dat alleen nog klimaatvriendelijkere inhalatoren worden geproduceerd. In de tussentijd kan er al een flink verschil worden gemaakt in de uitstoot wanneer zorgverleners samen met patiënten bekijken welke inhalator het meest geschikt is, waarbij de milieu-impact van een inhalator wordt meegewogen. Ter illustratie: wanneer een zorgverlener met 20 patiënten die dagelijks hun puf gebruiken kiest voor een groener alternatief, kan dit op jaarbasis al 1800 kg CO2-equivalent aan uitstoot schelen. Deze jaarlijkse uitstootwinst is te vergelijken met het inwisselen van een brandstofauto voor een elektrische auto. Door beter te kijken naar de verschillende behandelingsmogelijkheden van astma en COPD, kan er zowel voor gezondheid als het klimaat winst worden behaald. |  | Publicaties rondom medicijnen | | Medicijnresten in water zijn een risico voor het milieu. De resten komen in het water terecht via urine van de patiënt, maar ook door het afspoelen na gebruik van zalf of crème op de huid. Verkeerd weggooien (door de gootsteen spoelen) kan ook een bron zijn. Op het gebied van medicijnen en het milieu zijn recentelijk twee artikelen gepubliceerd. In de British Journal of Clinical Pharmacology is een artikel gepubliceerd over de Ketenaanpak Medicijnresten uit Water. Sinds 2018 werken betrokken organisaties aan deze Ketenaanpak, met als doel het verminderen van medicijnresten in het water. Dit levert resultaat op. Het Nederlands Huisartsen Genootschap neemt nu de impact op het milieu mee wanneer ze hun richtlijnen herzien. Voor artsen is een bijscholingsmodule ontwikkeld, zodat artsen bij het voorschrijven van medicijnen rekening houden met de impact op het milieu. Denk bijvoorbeeld aan het voorschrijven van kleinere hoeveelheden. Zo is er een kleinere kans op verspilling én er is minder productie nodig. Daarnaast heeft het RIVM in een internationaal onderzoek zogeheten GREENER-criteria opgesteld. Dit zijn criteria voor de ontwikkeling van nieuwe actieve stoffen in medicijnen die veiliger zijn voor het milieu. De criteria gaan onder andere over afbreekbaarheid, schadelijkheid (toxiciteit) en bioaccumulatie. Dit is een belangrijke eerste stap naar medicijnen die geen nadelige effecten hebben wanneer ze na gebruik in het milieu belanden. Dit onderzoek is uitgevoerd door een samenwerking tussen wetenschappelijke instituten en universiteiten, het Europees Medicijnagentschap, en onderzoekers bij medicijnontwikkelaars en –producenten. Lees het Engelstalige artikel, gepubliceerd in het internationale tijdschrift Environmental Science & Technology Letters. |  | Praktijkvoorbeelden makkelijker vindbaar op RIVM website Duurzame Zorg | | De structuur van onze website is vernieuwd. Vanaf nu is er op de landingspagina een duidelijker overzicht van onderzoek (publicaties, achtergronddocumenten) en praktijkvoorbeelden vanuit de zorg. Op de pagina vind je handvatten waarmee je aan de slag kunt om de zorgsector duurzamer te maken. Hiermee bouwen wij een kennisbasis op die voor iedereen van voordeel is bij het verduurzamen van de zorg. Ben je specifiek op zoek naar praktijkvoorbeelden op het gebied van voeding? Of juist vanuit een specifieke sector, zoals de gehandicaptenzorg? Wij hebben onze praktijkvoorbeelden ingedeeld per thema (natuur, architectuur, voeding) maar ook per sector (ziekenhuis, verpleging en verzorging, geestelijke gezondheidszorg, gehandicaptenzorg). | |
