Nieuwsbrief bevolkingsonderzoeken naar kanker

Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker is per 1 juli weer gestart nadat het enkele maanden stil lag vanwege de uitbraak van het coronavirus. Vrouwen die vanaf 16 maart wel waren uitgenodigd maar niet meer konden meedoen, kunnen nu weer een uitstrijkje laten maken bij de huisarts. Vrouwen die een zelfafnameset hadden aangevraagd, krijgen deze toegestuurd. Vervolgens sturen we uitnodigingen aan de vrouwen die in aanmerking komen voor het bevolkingsonderzoek en nog niet waren uitgenodigd. Voor vragen en antwoorden over de herstart van de bevolkingsonderzoeken naar kanker kunt u kijken op de website van het RIVM. Specifieke vragen over de herstart van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker worden beantwoord op de website van de screeningsorganisaties.

Het bevolkingsonderzoek is in de week van 11 mei weer gestart. Vanaf dat moment zijn de mensen die al voor 16 maart een uitnodiging hadden gekregen, opgeroepen om weer deel te nemen. In de eerste week van juni zijn de eerste nieuwe uitnodigingen verstuurd. We zien dat mensen gelukkig weer graag mee willen doen en eerste no-show cijfers in de ziekenhuizen en ZBC’s zijn ook niet hoger dan vóór de coronacrisis.

Het aantal uitnodigingen wordt steeds afgestemd op de beschikbare capaciteit van ziekenhuizen voor de vervolgonderzoeken (coloscopie). Deze capaciteit is nu een aantal weken rond de 60%. Er wordt in samenwerking tussen RIVM, de screeningsorganisaties en de ziekenhuizen/coloscopiecentra hard gewerkt aan verhoging van deze coloscopiecapaciteit.

Bij verhoging van de capaciteit kunnen meer mensen worden uitgenodigd en onderzocht. Dit is gunstig voor het beperken van de achterstand die vanwege de tijdelijke stop ontstaan is.
De impact op de gezondheidseffecten kan tevens worden beperkt als we op korte termijn de achterstanden verder inlopen, hiervoor is een hogere capaciteit noodzakelijk.

Vragen, opmerkingen of ideeën hierover zijn welkom bij het Centrum voor Bevolkingsonderzoek via cvb@rivm.nl

Half juni is het bevolkingsonderzoek borstkanker weer opgestart. Er is een nieuwe werkwijze met maatregelen tegen het nieuwe coronavirus (COVID-19) ontwikkeld. Deze is afgestemd met de Landelijke Coördinatie Infectieziektenbestrijding (LCI). De screeningslaboranten hebben eerst geoefend met de nieuwe manier van werken, de aangepaste routing in de bussen en met het gebruik van de persoonlijke beschermingsmiddelen. Vervolgens konden toen de eerste deelnemers weer worden ontvangen in de onderzoekscentra.

De eerste ervaringen bij het benaderen van deelnemers waren positief: de meesten van hen wilden graag weer komen. Zij hadden half maart gehoord dat ze hun uitnodiging niet konden gebruiken, omdat het bevolkingsonderzoek tijdelijk werd stopgezet vanwege de uitbraak van het nieuwe coronavirus.

De dag voor het onderzoek worden deelnemers gebeld voor een gezondheidscheck (triage). De deelnemer is welkom als zij geen klachten heeft die gerelateerd kunnen zijn aan het coronavirus. Een indruk van de screening met maatregelen tegen COViD-19 kunt u zien in de speciaal hiervoor ontwikkelde animatie. In de aangepaste uitnodigingsbrief worden deelnemers ook op deze animatie gewezen.

Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus is ingeschat  dat met ongeveer 50% van de normale capaciteit gescreend kan worden. Om de beschikbare capaciteit optimaal te benutten, ontvangen vrouwen een open uitnodiging, dus niet op datum/tijd. Dit gebeurt als hun postcode aan de beurt is. Als eerste ontvangen de vrouwen die tijdens de stopzetting al uitgenodigd waren een brief. Zij kunnen dan zelf een afspraak inplannen via het cliëntportaal of de infolijn. Dat kan deels ook tijdens verruimde openingstijden in de avonden of op zaterdagen.

Er blijft de komende tijd nauw contact over de capaciteit in de vervolgzorg, om het aantal uitgestuurde uitnodigingen daarbij goed aan te laten sluiten. Vooral bij een eventuele tweede corona-golf is dat van groot belang. We hopen daarmee te voorkomen dat het bevolkingsonderzoekweer stopgezet moet worden. Op dit moment lijkt de beschikbaarheid van vervolgdiagnostiek en behandeling in de ziekenhuizen goed op orde.

Natuurlijk herhalen we ook het altijd al geldende advies: bij klachten niet wachten. Oftewel: vrouwen met klachten aan een van hun borsten, moeten niet wachten op de uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Zij kunnen het beste contact opnemen met de huisarts. Als het nodig is verwijst de huisarts door naar het ziekenhuis.

Voor de kwaliteitscontrole van het bevolkingsonderzoek borstkanker is het heel belangrijk dat er informatie terugkomt vanuit de diagnostiek in de zorg. Van vrouwen die vanuit de screening worden doorverwezen, willen we weten of dat terecht of ten onrechte is gebeurd.

Ook is het belangrijk om informatie te krijgen over kankers die niet in het bevolkingsonderzoek gevonden zijn, maar in de periode tussen twee screeningsrondes in. De zijn zogeheten intervalkankers. Daarom willen we zowel gegevens van de radiologie als de pathologie in het ziekenhuis terug ontvangen.

Deze gegevensuitwisseling kan beter. Daarom hebben we vanuit het RIVM een project gestart om barrières voor deze gegevensuitwisseling in kaart te brengen én weg te nemen. Ook kijken we naar welke informatiebronnen het best gebruikt kunnen worden voor eenduidige informatie en hoe gestructureerde verslaglegging kan bijdragen.

Dit project zal heel 2020 doorlopen en loopt vooruit op een wettelijke verplichting tot digitale gegevensuitwisseling in de zorg.