Ammoniak is een kleurloos gas met een karakteristieke geur. Het wordt van nature in kleine hoeveelheden aangetroffen in de atmosfeer en wordt ook gevormd in rottende dieren en planten. Ammoniak is een natuurlijke stof die in het lichaam wordt geproduceerd en wordt afgevoerd in de vorm van ‘ureum’ in urine.


Algemeen gebruik
Ammoniak en ammoniumverbindingen worden veelvuldig gebruikt als industriële chemicaliën in de productie van meststoffen, vezels, kunststoffen en explosieven. Eveneens worden zij toegepast in de voedings- en drankenindustrie.

Toepassing binnen de tabaksindustrie
Ammoniak komt vrij tijdens de verbranding van de ammoniumverbindingen die van nature aanwezig zijn in tabak. Ammoniumverbindingen worden echter ook toegevoegd door de tabaksproducenten tijdens de productie van 'gereconstitueerde tabak', de papierachtige vellen die worden gebruikt om de versnipperde bruine vulling van de sigaret te maken. De ammoniumverbindingen zorgen ervoor dat het afval van de gereconstitueerde tabak beter vermengd kan worden met de verse/natuurlijke/pure tabak. Verder worden ammoniumverbindingen gebruikt om de smaak van sigaretten te verhogen en worden zij toegevoegd aan de filters om de snelheid waarmee sigaretten opbranden te reguleren.  
In Nederland wordt door tabaksproducenten zelden aangegeven dat zij ammoniumverbindingen aan de tabak toevoegen. Deze verbindingen kunnen echter tot aan 0,3% van het gemiddelde tabaksgewicht van één sigaret vormen.

Schadelijke gezondheidseffecten
Er zijn verschillende manieren waarop ammoniak en ammoniumverbindingen worden verondersteld invloed te hebben op de afhankelijkheid van roken.

Invloed op de rookverslaving
Omdat ammoniumverbindingen de aantrekkelijkheid van het roken kunnen verhogen, kan worden gesteld dat zij indirect schadelijke effecten veroorzaken. Hoe aantrekkelijker een sigaret namelijk is, hoe meer het de rookgewoonte zal stimuleren. Op deze manier wordt de rookgewoonte gestimuleerd en worden rokers uiteindelijk blootgesteld aan grotere hoeveelheden van de giftige stoffen die zich bevinden in sigarettenrook.
Van ammoniumverbindingen wordt verondersteld dat zij bijdragen aan de verslavende werking van tabak doordat zij de nicotine-opname in de longen verhogen. Het beschikbare bewijs hiervoor is echter tegenstrijdig.
Ammoniumverbindingen reageren met andere stoffen in de tabak en de tabaksrook. Zij produceren een aangename smaak wanneer zij reageren met suikers, hetgeen de smaak van de tabak verbetert en uiteindelijk ook de aantrekkingkracht van het roken vergroot.

© Afbeelding: Federal Office of Public Health FOPHFederal Office of Public Health, Switserland