5 oktober: Monsternemen in de IJmond

De komende weken zijn onderzoekers van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu enkele keren aanwezig in Wijk aan Zee, Beverwijk, IJmuiden en Velsen. Zij nemen hier weer monsters van stof. Net als vorige keren doen we dit op verschillende plekken. Nieuw is dat we ook monsters nemen bij mensen in huis en in de tuin. In totaal willen we monsters  nemen op ongeveer dertig buitenlocaties en twaalf locaties binnen. In alle dorpen hebben we minimaal vier locaties. Bij het kiezen van de locaties hebben we rekening gehouden met: 

  • Spreiding over de verschillende dorpen
  • Ligging ten opzichte van het Tata Steel terrein
  • Nabijheid van een luchtkwaliteit meetpost (GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Amsterdam)

De monsters die we nemen sturen we op naar een onafhankelijk lab. We willen te weten komen welke metalen en PAK’s in het stof zitten, hoeveel van die stoffen aanwezig zijn en wat dat dan betekent voor de gezondheid. En we kijken naar waar de stoffen vandaan zouden kunnen komen. We verwachten resultaten te publiceren in 2021.
 

1 september 2020: Te vroeg om conclusies te trekken uit nieuwe veegmonsters

De afgelopen dagen is er aandacht geweest voor de resultaten van een onderzoek van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu waarbij er veegmonsters zijn genomen in Wijk aan Zee. De Volkskrant rapporteerde bijvoorbeeld op 30 augustus een ‘enorme toename in kankerverwekkende stoffen rondom Tata Steel’. Het Noord-Hollands Dagblad schreef op 27 augustus dat er ‘viermaal zoveel kankerverwekkende PAK’s’ zijn aangetroffen in Wijk aan Zee. Onder andere deze artikelen leidden tot veel vragen en zorgen bij de bewoners.

 

De berekeningen zoals vermeld in de artikelen zijn niet door het RIVM gedaan. In de artikelen zijn de hoeveelheden PAK’s van de locaties bij elkaar opgeteld en vergeleken. Het RIVM kijkt, in geval van risicobeoordeling voor de gezondheid, naar de hoogst aangetroffen waarde. Dit heeft te maken met blootstelling. Een persoon wordt op 1 locatie blootgesteld aan een stof, niet aan de som van alle locaties. Het RIVM wil daarbij graag benadrukken dat op basis van de veegmonsters geen conclusies voor de gezondheid kunnen worden getrokken. Komende winter publiceert het RIVM de resultaten van het gezondheidsonderzoek dat RIVM uitvoert in opdracht van de Provincie Noord-Holland. In dit onderzoek worden nog meer monsters genomen en maakt ook een risicobeoordelingonderdeel uit van dit onderzoek. 

26 augustus 2020: resultaten veegmonsters Wijk aan Zee

Op woensdag 24 juni 2020 nam het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu veegmonsters in Wijk aan Zee in opdracht van provincie Noord-Holland. De veegmonsters zijn door TNO geanalyseerd op aanwezigheid van metalen en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s). Er is geen gezondheidskundige duiding uitgevoerd. Uitgebreider depositie-onderzoek vindt plaats in het derde kwartaal van dit jaar. Dan worden op 30 locaties buiten en 10 locaties binnen over drie afzonderlijke perioden monsters genomen en analyses verricht. De resultaten van de veegmonsters van 24 juni vind je hier:

8 juli 2020: publicatie rapport metingen ultrafijnstof

In december 2019 en januari 2020 heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu metingen gedaan naar ultrafijnstof in Wijk aan Zee, IJmuiden en Beverwijk. Het onderzoek richtte zich op de hoeveelheid ultrafijnstof in IJmuiden, Wijk aan Zee en Beverwijk . Daarbij keken de onderzoekers of er verschillen waar te nemen zijn tussen plekken, tijdstippen en weersomstandigheden. Ter vergelijking is er ook op één plek buiten de IJmond gemeten, namelijk bij het achtergrond station Ookmeer. 

Meer informatie: 

24 juni 2020: RIVM neemt monsters van stof in Wijk aan Zee

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft vandaag monsters genomen van stof in Wijk aan Zee. De Provincie Noord-Holland had hiervoor opdracht gegeven omdat het aantal klachten van stof weer toe nam. De onderzoekers kijken welke stoffen er in de monsters aanwezig, waaronder de aanwezigheid van totaal chroom en andere metalen. Er komt dit keer geen gezondheidskundige duiding. De resultaten van de monstername worden opgeleverd aan de Provincie Noord-Holland. 

17 juni 2020: GGD rapport ‘Incidentie en prevalentie van kanker in de regio Kennemerland 2004-2018’ gepubliceerd

De GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Kennemerland heeft op dinsdag 16 juni zijn rapport ‘Incidentie en prevalentie van kanker in de regio Kennemerland 2004-2018’ gepubliceerd. Het rapport omvat een accurate beschrijving van kankerincidentie op basis van cijfers van het IKNLIntegraal kankercentrum Nederland. Het nieuwsbericht kunt u hier lezen. Vanuit gezondheidsperspectief is het van belang om te werken aan het verminderen van oorzaken. Om in de IJmond gezondheidswinst te behalen is het van belang meer aan preventie te doen, bijvoorbeeld door  de luchtkwaliteit verder te verbeteren. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu neemt een link naar het rapport op in haar overzicht van rapporten die relevant zijn voor gezondheid in de IJmond. Voor meer vragen over het rapport kunt u terecht bij GGD Kennemerland.

3 juni 2020: Onderzoek Harsco naar Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)

In het Noord-Hollands Dagblad is op 1 juni een artikel verschenen: ‘Slakverwerker Harsco bij Tata Steel stoot ‘geringe hoeveelheden’ kankerverwekkend Chroom 6 uit’. Het artikel gaat over een onderzoek van Harsco naar Zeer Zorgwekkende Stoffen, waarbij bekend werd dat er chroom-6 voorkomt in de slak op het terrein van Harsco. Het onderzoek is in opdracht van Harsco uitgevoerd door een gecertificeerd laboratorium.

Het artikel vermeldt de betrokkenheid van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. De Omgevingsdienst heeft het RIVM geraadpleegd over de mogelijkheid van het vóórkomen van chroom 6. Op basis van aangeleverde data van de omgevingsdienst heeft het RIVM een zogenoemde ‘expert opinion’ gegeven met bestaande wetenschappelijk kennis bij het RIVM over chroom-6. Die kennis is gedeeld met de omgevingsdienst. Het RIVM heeft dus geen eigen onderzoek gedaan. Informatie over de inhoud van het onderzoek naar ZZSzeer zorgwekkende stoffen is op te vragen bij de provincie Noord-Holland
 
Ook stond in het artikel vermeld dat het RIVM in 2019 geen chroom-6 heeft aangetroffen in de neerslag van grafietregen. In 2018/2019 heeft het RIVM voor de verschillende metalen de totale hoeveelheid bepaald. Er is niet onderzocht in welke vorm het metaal voorkomt. Meer informatie over dit onderzoek: https://www.rivm.nl/inschatting-gezondheidsrisicos-grafietregen 

6 februari 2020: Vervolgonderzoek van start

Januari 2020 heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu formeel opdracht gekregen van de Provincie Noord-Holland om onderzoek te doen naar de gezondheid en luchtkwaliteit in de IJmond. Het betreft een opdracht voor vier deelprojecten: 1) literatuurstudie, 2) verdere data analyse uit het luchtmeetnet, 3) theoretische exercitie om omvang van acute klachten in de IJmond in te schatten, 4) Op basis van huisartsendata omvang van acute klachten vaststellen en vergelijken met (andere gebieden in) Nederland. Op 1 februari zijn we van start gegaan. In deze deelprojecten werken we samen met GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Kennemerland, GGD Amsterdam en NIVELNederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Daarnaast is er weer een klankbordgroep bestaande uit omwonenden, expert(s) en een onafhankelijk voorzitter.

18-12-2019: reactie RIVM op vragen Tata Steel over opzet vervolgonderzoek

In juli 2019  heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu op basis van het project 'Grafietregen en gezondheid' een onderzoeksvoorstel opgeleverd aan de provincie Noord-Holland. Hierin worden verschillende opties voor onderzoek beschreven die bij kunnen dragen aan het beantwoorden van vragen van omwonenden van Tata Steel. De provincie heeft met verschillende stakeholders dit voorstel besproken, waaronder Tata Steel. Tata Steel heeft haar vragen en kanttekeningen beschreven in een memo van 4 september, welke we hebben ontvangen via de provincie. 

 

De provincie heeft op 20 november 2019 een expertsessie georganiseerd en voorgezeten waar Tata Steel en het RIVM elkaar spreken over de vragen van Tata Steel betreffende cluster A van het onderzoeksvoorstel. Het doel van de expertsessie was om vanuit het RIVM een reactie te geven op de vragen en kanttekeningen van Tata Steel. Overeenstemming bereiken was hierbij geen doel. Het RIVM benadrukte toen en nu in herhaling dat, als het RIVM een opdrachtverzoek krijgt van provincie Noord-Holland, zowel de provincie als Tat Steel geen invloed hebben op de te kiezen methodiek, analyses of duiding. Het RIVM heeft een onafhankelijke positie en is deskundig in het beantwoorden van vragen op het gebied van volksgezondheid. In de bijlage staat puntsgewijs onze zienswijze.

 

 

22 november: RIVM start vervolgonderzoek naar gezondheid in de IJmond

In de zomer van 2019 leverde het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu verschillende opties voor vervolgonderzoek op aan de Provincie Noord-Holland. De Provincie heeft het RIVM gevraagd om voor een aantal onderzoekopties een onderzoeksplan verder uit te werken;

 

1) Verdere analyse van beschikbare data uit het luchtmeetnet, waarbij ook wordt gekeken naar pieken van stofemissies. Doel van dit onderdeel is om

2) Een indicatie maken van de omvang van acute klachten op basis van beschikbare literatuur en data van huisartsenpraktijken.

3) De klankbordgroep voortzetten. Deze klankbordgroep bestaat uit bewoners en onafhankelijke experts. Zij kijken kritisch mee met de uitvoering en bevindingen van het onderzoek.

De uitwerking van het onderzoeksplan en de klankbordgroep is 15 november 2019 naar de provincie gestuurd.

 

Daarnaast is een expertmeeting onderdeel van de opdracht. In deze bijeenkomst hebben experts van het RIVM vragen van experts van Tata Steel beantwoord over het onderzoeksvoorstel dat RIVM in juli 2019 had opgeleverd aan provincie Noord-Holland. Deze bijeenkomst vond plaats op 20 november 2019. Van deze bijeenkomst wordt een verslag gemaakt door de provincie. Deze documenten worden openbaar gemaakt op de website van het RIVM.

Beantwoording bewonersvragen gepubliceerd

In 2018 en 2019 heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu bewonersvragen over luchtkwaliteit en gezondheid in de IJmond verzameld. Samen met GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Kennemerland hebben we die vragen zoveel mogelijk beantwoord. De vragen die niet beantwoord konden worden met de huidig kennis zijn zoveel mogelijk verwerkt in een onderzoeksvoorstel. Dit voorstel is opgeleverd aan de opdrachtgever Provincie Noord-Holland. De Provincie gaat hier na het reces over in gesprek en een besluit over nemen.

11 juli: Impressie bijeenkomst met Tata Steel

Naar aanleiding van de correspondentie per brief en de bezwaren van Tata Steel, heeft er op woensdag 19 juni jl. een gesprek plaats gevonden tussen inhoudelijk experts van Tata Steel en het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Van dit gesprek is een verslag gemaakt: impressie gesprek RIVM - Tata Steel.

20 juni: antwoord op vragen Tata Steel over vorm metalen

Op vrijdag 14 juni ontving het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu een brief van de directeur van Tata Steel waarin hij bezwaar maakte tegen het proces van publicatie en onderdelen van de inhoud van het rapport. Op 18 juni ontving het RIVM nogmaals een brief. Hierop ontving het RIVM op 19 juni een delegatie van Tata Steel om toelichting te geven op de conclusies en de inhoud van het rapport. Ook heeft het RIVM op 19 juni een antwoord verstuurd aan de directeur van Tata Steel. In deze brief geeft het RIVM toelichting op de aanpak van het onderzoek en geeft aan dat de conclusies van het onderzoek ongewijzigd blijven. De brief van Tata Steel en het antwoord van het RIVM kunt u lezen via de links in het bericht. In verband met privacy hebben we de namen van genoemde personen in de brief onleesbaar gemaakt.

19 juni: bewonersavond in Wijk aan Zee

Op de bewonersavond in Wijk aan Zee heeft Joke Herremans de rapportage 'inschatting gezondheidsrisico's grafietregen Wijk aan Zee toegelicht'. Daarna was er ruimte voor vragen. Voor ouders met jonge kinderen was er in een aparte ruimte mogelijkheid om hun vragen te stellen. Als u nog vragen hebt dan kunt u die altijd aan ons stellen via de mail info@rivm.nl of telefonisch 030-2749111.

6 juni: informatieavond grafietregen en gezondheid op 19 juni

AANVULLING: de locatie voor de bewonersavond is de Moriaan in Wijk aan Zee. Inloop vanaf 18.30. Start bijeenkomst: 19.00.

De Provincie Noord-Holland organiseert op 19 juni een informatieavond voor bewoners van de IJmond over grafietregen en gezondheid. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en gedeputeerde Milieu zijn op deze avond aanwezig om vragen over de rapportage ‘Inschatting gezondheidsrisico’s grafietregen in Wijk aan Zee’ te beantwoorden. De GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Kennemerland is aanwezig voor vragen over gezondheid in de leefomgeving met betrekking tot grafietregens.
 
De provincie, het RIVM en de GGD Kennemerland begrijpen dat er veel vragen zijn naar aanleiding van het nieuws over de grafietregen deze week. Daarom organiseert de provincie op 19 juni de bewonersavond. Locatie en tijdstip van de bewonersavond worden nog bekendgemaakt.
Als u in de tussentijd al vragen heeft over het rapport, dan kunt u het RIVM bereiken op 030-274 9111 en info@rivm.nl. Als u vragen heeft over uw gezondheid, dan kunt u contact opnemen met de GGD Kennemerland (023-515 9500). Voor vragen over de bewonersavond kunt u contact opnemen met de provincie op grafietregen@noord-holland.nl.

5 juni: inschatting gezondheidsrisico's grafietregen gepubliceerd

Op 5 juni heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu de rapportage inschatting voor de gezondheidsrisico's van grafietregen gepubliceerd. Hieruit blijkt dat in grafietregen zware metalen en PAK’s zitten. Voor de metalen lood, mangaan en vanadium is de geschatte blootstelling voor jonge kinderen zodanig dat dit ongewenst is voor de gezondheid.

Omdat mensen in hun dagelijks leven al blootgesteld worden aan zware metalen is het wenselijk om extra blootstelling zoveel mogelijk te beperken. Vooral voor lood. Voor de PAK’s geldt dat het geschatte extra kankerrisico onder het risiconiveau ligt dat in Nederland verwaarloosbaar wordt geacht (één extra geval van kanker per miljoen levenslang blootgestelde personen).

In het nieuwsbericht staat meer informatie en ook zijn er vragen en antwoorden beschikbaar. Als u vragen heeft over het rapport dan kunt u contact opnemen met het RIVM (0302749111 of info@rivm.nl). Als u zich vragen heeft over uw gezondheid of dat van uw kind kunt u contact opnemen met GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Kennemerland (023-515 9500).

16 april: eerste klankbordgroep bijeenkomst

Op 16 maart kwam de klankbordgroep voor het eerst bij elkaar. Onder professionele leiding van de onafhankelijk voorzitter hebben de klankbordgroepleden met elkaar besproken welke vragen er zijn gesteld en of daar nog vragen aan toegevoegd konden worden. De projectleider van grafiet en gezondheid heeft uitleg gegeven over de aanpak van het project. Het was een prettige bijeenkomst. 

naar het verslag

29 maart: grafietalarm, RIVM neemt monsters

Op 29 maart verstuurde Tata Steel een grafietalarm. Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is daarna onderweg gegaan om veegmonsters te nemen. Dit is gedaan op de plekken waar op 18 maart jl. ook veegmonsters zijn genomen. De monsters worden naar het lab gestuurd. Het lab werkt zorgvuldig en zo snel mogelijk, over enkele weken weten we meer. 

22 maart: oproep deelname klankbordgroep

Voor het project grafietregens en gezondheid 2019 is het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu op zoek naar bewoners van de IJmond die willen deelnemen aan de klankbordgroep. De klankbordgroep heeft als taak om kritisch mee te denken en advies te geven over de aanpak van het project en de vertaling van de bewonersvragen naar een onderzoeksopzet.

 

Wat vragen we van de deelnemers?
We zijn op zoek naar mensen die op persoonlijke titel constructief willen bijdragen aan het project. Het project richt zich op het wetenschappelijk beantwoorden van vragen over gezondheid. Affiniteit met wetenschap en onderzoek is daarom wenselijk. Inhoudelijke expertise is niet nodig. Er zijn in totaal drie bijeenkomsten. Deze vinden plaats in de avond in waarschijnlijk april, mei en juni. Wegens transparantie worden de verslagen van de bijeenkomsten openbaar gemaakt.

 

De klankbordgroep
De klankbordgroep bestaat uit 8 bewoners uit de IJmond. Er zijn al vier bewoners uit de dorpsraad van Wijk aan Zee en stofmelder.nl die zitting nemen in de klankbordgroep. Naast de acht bewoners bestaat de klankbordgroep uit een huisarts uit de IJmond, een toxicoloog, een epidemioloog, een longarts  en een onafhankelijk voorzitter.

 

Als er meer aanmeldingen zijn dan plekken, dan kiezen we vier mensen uit. Hierbij houden we rekening met een goede verdeling van leeftijd, geslacht, kinderen en woonplaats.

 

Wilt u graag meedenken? Meldt u dan aan met dit formulier, we horen graag van u.

21 maart: acht goede plekken gevonden voor monstername

Monstername vlakbij basisschool de Vrijheit

Maandag 18 maart was het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in Wijk aan Zee om stofmonsters te nemen op acht verschillende plekken in het dorp. De monstername is er vooral op gericht om meer duidelijkheid te krijgen over het stof van de grafietregen. Als er een grafietregen plaats vindt dan komt het RIVM die dag of uiterlijk 1 dag later weer om veegmonsters te nemen van deze plekken. Als er geen grafietregen komt, dan komt het RIVM elke twee weken terug om de plekken weer schoon te maken.

We hebben acht goede plekken gevonden om de monsters te nemen. Op de plekken van de monstername hebben we gesproken met omwonenden en hebben we brieven uitgedeeld met informatie over het project en over de monstername.

18 maart: het RIVM neemt monsters van neergedaald stof

Op maandag 18 maart neemt het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu veegmonsters in de omgeving van Tata Steel.

Op acht verschillende plekken in de omgeving van Tata Steel neemt het RIVM veegmonsters van stofdeeltjes. Welke plekken dat precies zijn, zal nog worden bepaald, mede op basis van input bewoners en met een goede spreiding in de omgeving.

 

Het responsteam milieu neemt zogenoemde veegmonsters van harde, niet-bewegende, horizontale oppervlakken. Daarna maakt het team de oppervlakken schoon en stofvrij en markeren ze de plek. Na een eventuele grafietregen bemonstert het RIVM dezelfde plek. Dat gebeurt dan maximaal 1 dag na de grafietregen. Als er geen grafietregen is, dan komt het RIVM elke twee weken terug om de plek opnieuw schoon te maken. De reden hiervoor is dat het grafietregen dan zo min mogelijk "vervuild" is met eventueel ander stof.  

 

De monsters worden in een speciaal laboratorium geanalyseerd. Het RIVM kijkt daarbij vooral naar de aanwezigheid van giftige stoffen die op lange termijn schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van mensen. Het gaat dan bijvoorbeeld om Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK) en zware metalen.

De resultaten neemt het RIVM mee bij het in kaart brengen en beantwoorden van vragen van omwonenden. En bij het bepalen van de mogelijkheden voor eventueel vervolgonderzoek.

12 maart 2019: aanpassing projectaanpak en oprichting klankbordgroep

In de projectaanpak stond dat het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu samen met de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst bijeenkomsten zou organiseren. Doel van de bijeenkomsten was om met kleine groepen mensen uit Wijk aan Zee een volledig beeld te krijgen van de vragen die leven. Na de bewonersbijeenkomsten, gesprekken met de dorpsraad, de enquête van stofmelder.nl, en op basis van meldingen bij provincie en GGD, hebben we een goed  beeld  van de vragen. Daarom hebben we besloten om de focusgroepen niet meer te organiseren. De volgende stap is nu om een klankbordgroep in te richten. Deze klankbordgroep bestaat voor het grootste deel uit omwonenden. Daarnaast een huisarts, een expert toxicologie, een expert epidemiologie en een expert luchtkwaliteit en gezondheid. Er wordt een onafhankelijk voorzitter gezocht. De klankbordgroep wordt geraadpleegd over de projectaanpak en de inhoud. 

12 maart 2019: Vragen bewoners verzameld voor beantwoording

De afgelopen weken heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu de vragen van bewoners verzameld en geclusterd. Deze vragen en zorgen zijn de afgelopen maanden gesteld aan GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst, Provincie en de dorpsraad. Ook zijn er vragen binnen gekomen via de enquête van Stofmelder.nl. Het RIVM werkt nu aan de beantwoording van de vragen die betrekking hebben op gezondheid in relatie tot grafietregens. Toxicologen, epidemiologen, artsen en luchtkwaliteitexperts brengen hun kennis in om zoveel mogelijk vragen van antwoord te voorzien. Eind april of mei verwachten we een eerste set te kunnen publiceren.

 

12 februari 2019: Start project grafiet en gezondheid 2019

In februari 2019 heeft de provincie Noord-Holland de opdracht aan het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu bevestigd en kan het projectteam van start om zorgen en vragen van bewoners in Wijk aan Zee te verzamelen en zoveel mogelijk te beantwoorden. Op 14 februari spreekt het RIVM met de dorpsraad. Dit is een kennismaking en een verkennend gesprek. Het RIVM en de GGDGemeentelijke Gezondheidsdienst Kennemerland organiseren voor dit project de komende maanden een aantal bijeenkomsten. Deze website wordt verder aangevuld gedurende het project.