Mensen die wonen in de buurt van een spoorlijn hebben vaak last van treintrillingen. Passerende treinen druk uit op de ondergrond. Daardoor ontstaan trillingen in bodem. In 2013 en 2019 heeft het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu twee onderzoeken uitgevoerd onder omwonenden. Het meest recente onderzoek (2019) laat zien dat 20% van de mensen veel last van trillingen door reizigerstreinen. Dat is bijna twee keer zoveel als bleek uit het eerste RIVM-onderzoek van 2013. 

Vervolgmeting 'Wonen langs het spoor'

Het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is in vervolg op het onderzoek van 2013 een nieuw onderzoek gestart. Alle deelnemers hebben een uitnodigingsbrief ontvangen van onderzoeksbureau Kantar. In de brief staat een persoonlijke code. Daarmee kunt u inloggen op de  inlogpagina van de vragenlijst

Meer informatie staat op de pagina: Vervolgmeting wonen langs het spoor.

Ook goederentreinen zorgen voor gezondheidsproblemen. Het aandeel mensen dat daarvan last heeft, bleef tussen 2013 en 2019 stabiel, maar hoog: 40% van de buurtbewoners ervaart ernstige hinder en 20% heeft last van ernstige slaapverstoring. Mensen klagen over gevoelens van irritatie, boosheid en onbehagen. Ook slapen ze minder goed, of hebben ze moeite in slaap te komen. 

Oorzaak overlast nog onduidelijk

Onderzoekers kunnen nog niet verklaren waarom reizigerstreinen meer overlast veroorzaken. Landelijk gezien zijn de trillingsniveaus van reizigerstreinen gelijk gebleven. Of er regionaal of lokaal verschillen zijn in trillingsniveaus is nog niet onderzocht. Ook een eventuele veranderende houding ten aanzien van treinverkeer, blijkt geen verklaring voor de stijging. 

Verder onderzoek

De resultaten staan in een rapport over gezondheidsklachten bij omwonden van het spoor. De studie is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en is een herhaling van een eerdere meting in 2013. In september 2021 start het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu met een volgend onderzoek

Onderzoek naar effecten spoortrillingen op omwonenden

In 2014 publiceerde het RIVM voor het eerst een rapport over de resultaten van een vragenlijstonderzoek onder een groep mensen van 16 jaar en ouder, wonend binnen 300 meter van het spoor in Nederland. In Nederland liggen ongeveer 845.000 woonadressen binnen 300 meter van het spoor. Hier wonen circa 1.347.400 mensen van 16 jaar en ouder. Om de situatie te kunnen vergelijken met 2013, deed het RIVM in 2019 opnieuw onderzoek op dezelfde 3.500 adressen binnen 300 meter van het spoor. 

Internationaal onderzoek naar effecten van trillingen van treinen is vooral gericht op hinder, slaapverstoring en verstoring van andere activiteiten, zoals concentratie, luisteren, televisie kijken, praten met gezin of vrienden (Van Kempen et al, 2013). De gezondheidseffecten op de lange termijn zijn nog onvoldoende onderzocht. Er bestaat geen overkoepelende Europese regelgeving voor trillingen. De enige wettelijke regelingen in Nederland op het gebied van trillingen in de woonomgeving zijn het Activiteitenbesluit Milieubeheer en het Bouwbesluit. Voor zover bekend bestaat er in Europa alleen in Noorwegen en Zwitserland een wettelijke regeling.