RIVM_Logo

Asielzoekerskinderen en het RVP

Publicatiedatum: 02 oktober 2015
Wijzigingsdatum: 20 oktober 2016
Sinds 2015 is er een grote toename van vluchtelingen in Europa. In dit document wordt beschreven wie dat zijn, hoe de opvang van asielzoekers geregeld is en wie op welk moment verantwoordelijk is voor het RVP bij asielzoekers. 
  1. Hoeveel asielzoekerskinderen zijn er nu in Nederland?
  2. Welke typen opvang van azielzoekers zijn er en waar start verantwoordelijkheid JGZ-zorg?
  3. RVP-vaccinaties: wie is op welk moment verantwoordelijk?
  4. Wat doet het RIVM-DVP?
  5. Uitvoering RVP door PGA- en JGZ-medewerkers
  6. Veelgestelde vragen over de uitvoering van RVP bij asielzoekerskinderen

1. Hoeveel asielzoekers zijn er nu in Nederland?

Op dit moment (cijfers 16-8-2016) verblijven ongeveer 33.000 asielzoekers in COA-opvanglocaties (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers). Hiervan zijn er ongeveer 8.500 jonger dan 18 jaar en 2.000 jonger dan 3 jaar. Er zijn ongeveer 1200 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) in de COA opvang. Van de 33.000 asielzoekers in COA-locaties hebben ruim 15.000 een (tijdelijke) verblijfsvergunning. Zij wachten momenteel op huisvesting in een gemeente, maar daar is op dit moment een tekort aan. Van de vluchtelingen die zich in Nederland melden als asielzoeker komt ongeveer 40% uit Syrië. Van de amv is 35 % uit Syrië, 30% uit Afghanistan en 16% uit Eritrea. Actuele cijfers zijn te vinden op de website van het COA.

Het aantal asielzoekers in de COA-opvang is sinds eind vorig jaar afgenomen. Dit komt onder andere omdat asielaanvragen gehonoreerd zijn met een tijdelijke verblijfsvergunning. De precieze verdeling van mensen met een tijdelijke verblijfsvergunning in Nederland maakt de Rijksoverheid ieder half jaar bekend. Gemeenten hebben de taak om asielzoekers met een verblijfsvergunning woonruimte te geven. In de eerste helft van 2016 ging het om 20.000 mensen. In de tweede helft van 2016 moeten gemeenten naar verwachting 23.000 van deze vergunninghouders woonruimte bieden. Ook is de instroom van asielzoekers in Nederland aanzienlijk afgenomen in vergelijking met vorig jaar.


2. Welke typen opvang van asielzoekers zijn er en waar start verantwoordelijkheid JGZ-zorg?

Bij binnenkomst in Nederland komt een asielzoeker terecht in de COA-opvang. Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft het COA opdracht gegeven de gezondheidszorg in te kopen. COA heeft hiervoor een contract afgesloten met MCA (Menzis COA Administratie), GCA (Gezondheidscentrum Asielzoekers) en GGD GHORNL. Er zijn verschillende soorten COA-opvanglocaties:

  • De asielzoekers komen via het aanmeldcentrum eerst terecht op de Centrale Opvanglocatie (COL). Hier worden ze geregistreerd en worden de asielprocedures gestart. Verblijf is hier in principe maximaal 72 uur en er wordt geen JGZ-zorg geboden. 
  • Hierna gaan ze naar een Proces Opvang Locatie (POL). Normaliter verblijven mensen daar ongeveer 2 weken en wordt er geen PGA-JGZ (Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers) geboden (behalve bij hoogzwangeren, bij wie zorg rondom bevalling wordt geboden en waarbij het kindje JGZ krijgt aangeboden.)
    NB: Omdat de verblijfstermijn in de POL-locaties opliep, is besloten met ingang van 1 maart 2016  de afspraak over de JGZ 0-4 jaar (per 1-1-2016) uit te breiden met JGZ 4-19 jaar in alle (pre)POL-locaties. Dat betekent dat op die locaties al de volledige PGA-JGZ 0-19 jaar uitgevoerd wordt (inclusief vaccineren). Bij  kinderen, en vooral bij jonge kinderen is de kans groot dat ze niet of onvolledig gevaccineerd zijn. Er wordt dus niet gewacht met het uitvoeren van de JGZ en het vaccineren tot ze in een AZC-locatie (of GLO-locatie) zijn. 
    Let op: het gaat hier om een tijdelijke maatregel. Op het moment dat de verblijfstermijnen op de POL-locaties weer genormaliseerd zijn, stopt het uitvoeren van de dienstverlening PGA JGZ in de (pre)POL-locaties en wordt er gestart zodra een kind in een AZC (GLO) is gearriveerd. 
  • Vervolgens gaan asielzoekers naar een asielzoekerscentrum (AZC) of een gezinsopvanglocatie (GLO). Daar wordt de PGA-JGZ inclusief vaccinaties aangeboden. Deze wordt verzorgd door de lokale GGD of JGZ-organisatie. 
  • Daarnaast zijn er momenteel ook andere typen COA-opvanglocaties. Deze zijn gekoppeld aan het dichtstbijzijnde AZC en deze levert hierbij eveneens de PGA JGZ
  • Als een kind een (tijdelijke) verblijfsvergunning heeft, wordt het (zodra er plek is) geplaatst in een gemeente. Vanaf dat moment is de reguliere JGZ verantwoordelijk voor de jeugdgezondheidszorg, inclusief vaccinaties.

3. RVP-vaccinaties: wie is op welk moment verantwoordelijk?

 

  • Als een asielzoekerskind zich in een COA-locatie bevindt waar PGA JGZ wordt aangeboden, vindt er een JGZ-intake plaats, wordt er een vaccinatieplan gemaakt en wordt (zo nodig) gestart met vaccinaties. Hierbij geldt het 'Protocol vaccineren van asielzoekerskinderen 0-19 jaar'
  • Het komt voor dat kinderen de procedure zo snel doorlopen, dat ze al een verblijfsvergunning hebben en in een gemeente zijn gehuisvest, voordat er een vaccinatie-intake heeft plaatsgevonden en een vaccinatieplan is gemaakt. Bij deze kinderen moet de jeugdarts van de reguliere JGZ alsnog een vaccinatieplan maken. Het verzoek is hiervoor het vaccinatiestatus en –opdrachtformulier te gebruiken en een kopie op te sturen naar het RIVM-DVP-regiokantoor. Het regiokantoor stuurt vervolgens een RVP-vaccinatiebewijs en zo nodig een set vaccinatiekaarten naar de ouders. Het inzetten van een tolk of het laten vertalen van een vaccinatiebewijs dient te worden gefinancierd uit het reguliere JGZ-budget. 
  • In sommige gevallen, bijvoorbeeld in het kader van gezinshereniging, wordt een kind direct als nieuwkomer in een gemeente geplaatst, zonder in een COA-locatie te zijn geweest. Het kind is dan een ‘vestiger’. In dat geval biedt de JGZ de reguliere zorg zoals gebruikelijk is bij een nieuw kind in de gemeente. 

4. Wat doet het RIVM-DVP?

 

  • Bij asielzoekerskinderen wacht het RIVM-DVP op een kopie van vaccinatiestatus en -opdrachtformulier. Als deze 20 weken na binnenkomst in Nederland nog niet is opgestuurd, stuurt het RIVM-DVP een blanco RVP-vaccinatiebewijs, en een volledige set vaccinatiekaarten naar de ouders, passend bij de leeftijd van het kind, én de gegevens van de organisatie met wie ze contact op kunnen nemen voor de vaccinaties. Deze procedure geldt ook voor kinderen die al snel vanuit een COA-locatie naar een gemeente worden geplaatst.
  • Bij nieuwkomers/vestigers (die dus niet Nederland binnenkomen via COA) heeft het RIVM een actieve rol bij kinderen tot de 13e verjaardag. Het RIVM-DVP verstuurt een zogenaamde welkomstbrief naar ouders met het verzoek een kopie van het vaccinatiebewijs van hun kind op te sturen. De brief is in zowel Nederlands als Engels geschreven. Ouders krijgen vervolgens een RVP-vaccinatiebewijs, zo nodig vaccinatiekaarten opgestuurd, én gegevens van de organisatie met wie ze contact op kunnen nemen voor de vaccinaties. Als ouders niet reageren, stuurt het RIVM-DVP een volledige set vaccinatiekaarten op.
  • In samenwerking met het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) en GGD GHOR Nederland is de vernieuwde folder 'Bescherm uw kind tegen infectieziekten' vertaald in het Arabisch, Armeens, Koreaans, Chinees, Engels,  Frans, Russisch, Somalisch, Tigrinya en  Oeigoers. Deze vertalingen zijn te vinden op de website van het RIVM en te downloaden als folder. 
  • Op het Engelstalige deel van de website van het RIVM staat ook informatie over het Rijksvaccinatieprogramma te vinden en de folders Protect your child agianst 12 infectious diseases en HPV vaccination for 12 year old girls.


5. Uitvoering RVP door PGA- en JGZ-medewerkers

Hieronder staan de stappen bij de uitvoering kort omschreven. Zie de paragrafen ‘veelgestelde vragen bij de uitvoering’ voor een toelichting bij bepaalde stappen.

Breng nieuwe kinderen snel in beeld

De JGZ-organisaties moeten zorgen dat nieuwe kinderen snel bekend worden bij de uitvoerenden. In IBIS, het bewonersinformatiesysteem van COA, staan de asielzoekerskinderen. Voor kinderen die direct in de gemeente komen wonen (nieuwkomers) zijn de Basis Registratie Personen (BRP, voorheen GBA) en school de informatiebronnen.

Beoordeel de vaccinatiestatus

Het is belangrijk dat er snel een JGZ-intake plaats vindt en een vaccinatiestatus en –opdracht gemaakt wordt door een jeugdarts. Naar aanleiding van het ontvangen vaccinatiestatus en –opdrachtformulier (bij asielzoekerskinderen) óf de reactie op de welkomstbrief (bij nieuwkomers) stuurt RIVM-DVP ouders per post een RVP-vaccinatiebewijs en oproepkaarten  van eventuele ontbrekende vaccinaties.

NB: Het RIVM is niet altijd volledig of tijdig op de hoogte van de vaccinatiestatus. De gegevens in RVP-online en/of verstuurde oproepkaarten zijn dus een hulpmiddel, maar niet het definitieve vaccinatieplan. De jeugdarts heeft altijd de eindverantwoordelijkheid om, met behulp van de beschikbare gegevens en de anamnese, de vaccinatiestatus te beoordelen en het vaccinatieplan te maken in samenspraak met ouders, kind en/of amv (alleenstaande minderjarige vreemdeling).

Tips beoordeling vaccinatiestatus 

  • Bekijk de website van de WHO met actuele vaccinatieschema’s van verschillende landen. 
  • Kinderen (vanaf 5 jaar oud) uit Syrië zijn over het algemeen goed gevaccineerd voordat de oorlog uitbrak.
  • Bovenstaande punten bieden echter geen garantie over welke vaccinaties aan een individueel kind gegeven zijn.
  • Ondersteun het gesprek met een vertaalapp op je telefoon.
  • Zet zo nodig een tolk in of laat een vaccinatiebewijs vertalen. De tolkt wordt vergoed voor asielzoekers in de COA opvang, maar vooralsnog niet voor ex-asielzoekers en nieuwkomers in de gemeente. 

Maak een vaccinatieplan

Hierbij gelden de volgende aandachtspunten: 

  • Leidraad voor het maken van een plan vind je in de Uitvoeringsregels RVP 2015/2016, hoofdstuk 8, inhaalschema’s en beslisboom.
  • De stelregel is niet meer vaccinaties geven dan nodig, maar bij twijfel over een toegediende vaccinatie deze vaccinatie alsnog toedienen. Liever een vaccinatie teveel dan te weinig. Zo wordt er optimale bescherming tegen de ziekten geboden.
  • Asielzoekerskinderen krijgen het reguliere RVP met twee aanvullingen:
    1. BMR-0 op leeftijd van 9 maanden.
    2. Alle kinderen komen in aanmerking voor HepB-vaccinatie, dus ongeacht de leeftijd.
  • Bij twijfel overleg tussen jeugdarts en medisch adviseur RIVM (Voor telefoonnummers zie Uitvoeringsregels RVP 2015/2016).

Registreer de vaccinaties

  • De (ouders van) asielzoekerskinderen krijgen van de uitvoerende PGA-JGZ een internationaal vaccinatiebewijs (het gele boekje) waarin de toegediende vaccinaties worden genoteerd.
  • Bij de andere kinderen, ex-asielzoekerskinderen/vluchtelingenkinderen en vestigers, worden de vaccinaties in het RVP-vaccinatiebewijs genoteerd.
  • Als ouders geen vaccinatiekaarten hebben, wordt de vaccinaties verantwoord met een blauwerandkaart. Na registratie bij RIVM-DVP wordt de vaccinatie vergoed volgens de afgesproken tarieven.

6. Veelgestelde vragen over de uitvoering van RVP bij asielzoekerskinderen (link)

Home / Documenten en publicaties / Asielzoekerskinderen en het RVP

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu