RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Vragen en antwoorden Maag-darminfectie door STEC


STEC in het kort

Wat is STEC?

De shigatoxineproducerende E.coli (afgekort STEC) is een bacterie die een ernstige besmettelijke ontsteking van de darmen kan veroorzaken.

De bacterie komt voor in de darmen van mensen en dieren.

Dieren, die deze bacterie bij zich dragen, worden zelf niet ziek, maar kunnen wel mensen besmetten. Vaak zijn het boerderijdieren die de STEC bij zich dragen, bijvoorbeeld koeien, schapen en geiten.

Infecties door STEC komen regelmatig voor.

Wat zijn de klachten bij STEC?

De klachten kunnen zijn:

  • diarree,
  • soms bloed bij de diarree,
  • buikkrampen,
  • braken,
  • misselijk voelen.

Soms zijn mensen zo ziek dat ze naar het ziekenhuis moeten.

De tijd tussen besmet raken en klachten krijgen is 1 tot 12 dagen. De meeste mensen krijgen na 3-4 dagen klachten.

Hoe kunt u STEC krijgen?

U kunt STEC krijgen door besmet eten, bijvoorbeeld:

  • vlees dat rauw is of niet helemaal gaar, zoals rosbief, biefstuk of filet américain,*
  • ongekookte, ongewassen groente zoals sla of rauwkost,**
  • kaas gemaakt van rauwe melk, bijvoorbeeld sommige schimmelkaas.

* Ook al zijn er strenge regels, vlees kan bij het slachten besmet raken.
** De bacterie kan in mest zitten. Groente kan daardoor besmet raken door mest voor de tuin.

U kunt ook STEC krijgen door contact met (kinder)boerderijdieren. Aaien mag natuurlijk. Was wel de handen goed voordat u iets anders doet (mond aanraken, eten).

De bacterie zit in ontlasting van iemand die besmet is. De ontlasting van iemand is dan besmettelijk.

Iemand die STEC heeft, kan anderen besmetten via de handen. Na bezoek aan het toilet kan de bacterie op bijvoorbeeld de wc-bril, de spoelknop, de kraan of de deurklink zitten. Hierdoor kan de bacterie via de handen in de mond terechtkomen. Via de handen kan STEC ook op speelgoed, bestek, servies en eten terechtkomen.

Zolang iemand klachten heeft kan hij iemand anders besmetten, maar soms ook langer.

Wie kan STEC krijgen?

Iedereen kan besmet raken door STEC en ziek worden.

Kinderen jonger dan 5 jaar en mensen boven de 65 jaar hebben meer kans om problemen met de nieren te krijgen. Ze worden dan slap, heel bleek en kunnen niet meer goed plassen. Dit wordt door artsen Hemolytisch Uremisch Syndroom (HUS) genoemd. HUS komt maar weinig voor en de meeste mensen worden weer helemaal beter.

Iemand die een maag-darminfectie door STEC heeft gehad, kan de ziekte opnieuw krijgen.

Wat kunt u doen om STEC te voorkomen?

Het is niet altijd te voorkomen dat iemand besmet raakt en ziek wordt. Er zijn verschillende dingen die u kunt doen om STEC te voorkomen. Bijvoorbeeld:

  • Regelmatig goed handen wassen met water en zeep.
  • Op een veilige manier eten en drinken klaarmaken.
  • Zeker 1 keer per dag het toilet goed schoonmaken.

Lees meer over deze belangrijke informatie op de pagina Wat moet u doen als iemand in het gezin diarree heeft op deze site.

Is STEC te behandelen?

Een infectie door STEC gaat meestal vanzelf over. Soms besluit een arts toch medicijnen te geven.

Krijgen anderen in het gezin of huisgenoten ook klachten van STEC, bel dan de huisarts.

Kan iemand met STEC naar een kindercentrum, school of werk?

Als een kind met STEC klachten heeft, mag het niet naar een kinderdagverblijf. De huisarts en de GGD kunnen u zeggen wanneer dit weer mag. Dit is ook zo voor kinderen in groep 1 en 2 van de basisschool. Oudere kinderen mogen weer naar school als de diarree over is en ze zich goed voelen.

Volwassenen mogen ook weer naar hun werk als de diarree over is en ze zich goed voelen. Werkt u:

  • in de zorg?
  • met kleine kinderen?
  • in de voedselbereiding, bijvoorbeeld restaurant of slagerij?

Dan moet u eerst overleggen met de GGD/bedrijfsarts of met uw werkgever voor u weer gaat werken.

Heeft u nog vragen?

Vraag het de GGD-afdeling Infectieziekten of de huisarts.

Naar boven 


Meer vragen en antwoorden over E. coli, EHEC en STEC

Wat zijn E. coli-infecties?

De E. colibacterie (voluit: Escherichia coli) is een meestal onschuldige darmbewoner bij de mens. Er zijn echter ook E. colibacteriën waarvan je ziek kunt worden. De zogenaamde enterohemorragische E.coli (EHEC, ook wel STEC genoemd) kan een besmettelijke dikkedarmontsteking veroorzaken met bloederige diarree. Als complicatie kan nierbeschadiging (HUS) optreden. HUS komt in Nederland zelden voor.

Wat is EHEC?

EHEC is een afkorting van de medische term enterohemorragische E. coli en is een variant van de E. colibacterie (ook wel STEC genoemd). Na besmetting met deze bacterie kan iemand last krijgen van heftige bloedingen (hemorragie) in de darmen. Dat bloed komt met de diarree naar buiten. De infectie kan bovendien gepaard gaan met braken, misselijkheid en buikkrampen en kan ernstige schade aan de nieren veroorzaken.

Wat is HUS?

HUS is een afkorting van hemolytisch-uremisch syndroom. Dit een medische term voor ernstige nierklachten die het gevolg kunnen zijn van een besmetting met een EHEC-bacterie. Dit gaat samen met beschadiging van rode bloedcellen en een gestoorde bloedstolling.

Wat zijn de ziekteverschijnselen van een E. coli-infectie?

Diarree is het belangrijkste verschijnsel. De ernst van de klachten kan variëren van milde diarree tot diarree met heftige buikkrampen. Er is meestal geen koorts. Na 1-2 dagen kan de diarree bloederig worden. Bij een ernstig verloop krijgt de patiënt last van bloedingen (hemorragie) in de darmen. Dat bloed komt via diarree naar buiten. De infectie kan bovendien gepaard gaan met braken, misselijkheid en buikkrampen en kan ernstige schade aan de nieren veroorzaken.

Hoe lang ben je ziek van een E. coli-infectie?

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting. De klachten duren 2-9 dagen.

Kun je immuun worden voor een E. coli-infectie?

Er ontstaat geen immuniteit tegen de ziekte. Mensen kunnen de ziekte meerdere keren doormaken.

Welke mensen lopen (extra) risico op een E. coli-infectie?

Mensen die vlees eten dat onvoldoende is verhit (barbecue!) of rauwe melk drinken lopen meer risico om de infectie op te lopen. Ook mensen die contact hebben met mest lopen extra risico om besmet te raken. Kinderen onder de 5 jaar en ouderen boven de 60 jaar hebben een verhoogde kans op complicaties.

Als je een E. coli-infectie hebt, is die besmettelijk voor anderen?

Mensen kunnen elkaar besmetten. Zolang de bacterie in de ontlasting aanwezig is ben je besmettelijk. Voor zover bekend duurt de besmettelijkheid vanaf het begin van de klachten enkele dagen tot weken.

Waar moet je op letten bij het koken een E. coli-infectie te voorkomen?

Het goed verhitten van vlees en het wassen van groenten helpt om het besmettingsrisico te beperken, maar kan besmetting nooit helemaal uitsluiten. Goed verhitten van levensmiddelen (enkele minuten boven 70°C) doodt alle E. colibacteriën.

Is er een behandeling voor een E. coli-infectie?

Bij mild verlopende infecties is een behandeling meestal niet nodig. Extra drinken in de vorm van zoete dranken (niet de light-variant) en dranken met zout (bouillon) is belangrijk. Ook zijn zakjes bij de drogist of apotheek te koop (ORS). In het algemeen zijn antibiotica niet effectief bij de behandeling van een E. coli-infectie.

Goede hygiëne is heel belangrijk bij het voorkomen van verspreiding van veel maagdarminfecties. Een aantal adviezen:

1. Handen wassen; was de handen in de volgende situaties:

  • na gebruik van het toilet,
  • na het verschonen van een kind,
  • voor het bereiden van voedsel,
  • voor het eten.

Was de handen ten minste 15 seconden met water en zeep en droog ze daarna goed af met een schone, droge doek, een papieren handdoekje of keukenrol.

2. Toiletgebruik / reinigen toilet

  • Gebruik indien mogelijk een apart toilet voor de patiënt.
  • Indien dit niet mogelijk is reinig dan het toilet na ieder gebruik.

Toilet reinigen:

  • Gebruik een allesreiniger.
  • Werk bij het reinigen van het toilet van schoon naar minder schoon.
  • Reinig eerst de deurklink, kraan, trekker of drukknop.
  • Reinig daarna de toiletbril en toiletpot.
  • Gebruik schoonmaakdoekjes die voor het toilet gebruikt zijn niet voor andere schoonmaakwerkzaamheden.
  • Was de schoonmaakdoekjes op 90 graden of gebruik wegwerpdoekjes.
  • Na reiniging met schone, droge doek droogmaken.
  • Doek daarna in de was.

3.  Douchen en afdrogen

  • Droog van boven naar beneden af.
  • Zorg dat de handdoek die voor het onderlichaam gebruikt is daarna niet voor het bovenlichaam gebruikt wordt of gebruik aparte handdoeken voor onder en bovenlichaam. Voor washandjes geldt hetzelfde advies.
  • Hang washandjes en handdoeken na gebruik goed uit zodat ze kunnen drogen. Verschoon handdoeken en washandjes regelmatig, voor de patiënt dagelijks.

4. Bereiden van voedsel

  • Was eerst de handen.
  • Gebruik schone materialen.
  • Was groenten die rauw worden gegeten grondig onder stromend water voor consumptie.
  • Houd rauwe etenswaren gescheiden van klaargemaakt voedsel.
  • Was de snijplank en het mes waarmee rauw vlees gesneden is met heet water af en droog ze goed af.
  • Leg geen etenswaren op de snijplank waarop rauw vlees heeft gelegen.
  • Was de handen na aanraken van rauw vlees.
  • Verhit het eten door en door.
  • Gebruik bij voorkeur een keukenrol, verschoon vaatdoekjes regelmatig.
  • Verschoon regelmatig de handdoek in de keuken.

Naar boven 

Gerelateerde onderwerpen

Home / Documenten en publicaties / Vragen en antwoorden Maag-darminfectie door STEC

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu