Wel of niet meedoen

Veelgestelde vragen over wel of niet meedoen aan het onderzoek.
  1. Ik ben gezond en voel me goed. Heeft het dan zin om mee te doen aan het onderzoek?
  2. Ik wil niet meedoen met het onderzoek. Wat moet ik doen?
  3. Als ik dit jaar niet meedoe, krijg ik dan over twee jaar weer een uitnodiging?
  4. Ik ben jonger dan 50 jaar, maar ik wil toch graag meedoen aan het bevolkingsonderzoek. Kan dat?
  5. Wanneer hoef ik niet mee te doen?
  6. Wegens erfelijke belasting sta ik al onder preventieve controle, moet ik wel of niet deelnemen aan het bevolkingsonderzoek?
  7. Ik voel iets in mijn borst. Wat moet ik doen?
  8. Kan ik zelfonderzoek doen aan mijn borsten, in plaats van mee te doen aan het bevolkingsonderzoek?
  9. Ik heb een borstamputatie gehad. Heeft het zin om mee te doen aan het onderzoek?
  10. Ik heb een borstsparende behandeling gehad. Heeft het zin om mee te doen aan het onderzoek?
  11. Ik heb borstprothese(n). Kan ik meedoen aan het bevolkingsonderzoek?
  12. Ik heb een S-ICD, ICD, pacemaker, hartritme monitor, port-a-cath of Nervus Vagus Stimulatie (NVS) en ik ben bang voor een beschadiging. Kan ik wel meedoen?
  13. Ik heb een borstprothese en ik ben bang dat deze scheurt bij het bevolkingsonderzoek. Kan ik wel meedoen?
  14. Ik heb gehoord dat borstfoto’s van vrouwen met dicht borstweefsel moeilijk te beoordelen zijn. Hoe zit dit?
  15. Ik heb een tepelpiercing. Kan ik meedoen aan het bevolkingsonderzoek?
  16. Ik heb vorig jaar nog borstfoto's laten maken. Nu krijg ik een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Kan ik het onderzoek een jaar uitstellen?
  17. Hoe moet ik beslissen of ik wel of niet mee wil doen aan het bevolkingsonderzoek?
  18. Zijn de voordelen van het bevolkingsonderzoek borstkanker groter dan de nadelen?
  19. Waarom zeggen jullie in de folder weinig over de voor- en nadelen van het bevolkingsonderzoek?
  20. Ik ben transgender, kan ik meedoen?

1. Ik ben gezond en voel me goed. Heeft het dan zin om mee te doen aan het onderzoek?

U beslist zelf of u meedoet met het bevolkingsonderzoek. Het onderzoek is bedoeld om borstkanker in een vroeg stadium te ontdekken, als u nog geen klachten heeft en de kanker nog niet te zien of te voelen is. Er is dan een grotere kans dat de behandeling succes heeft. Het kan dus voor iedereen belangrijk zijn om mee te doen.

Bekijk de korte film 'Deelnemen aan het bevolkingsonderzoek?'

Bekijk de film deelnemen aan het onderzoek

Naar boven

2. Ik wil niet meedoen met het onderzoek. Wat moet ik doen?

Op de achterkant van de uitnodigingsbrief vindt u een afmeldformulier. Vul uw reden in om niet mee te doen op dit formulier en stuur het op. U kunt zich voor deze ene keer afmelden, of voor altijd. Vergeet niet uw handtekening op het formulier te zetten.

Naar boven

3. Als ik dit jaar niet meedoe, krijg ik dan over twee jaar weer een uitnodiging?

Bent u over 2 jaar nog steeds tussen de 50 en 75 jaar? Dan krijgt u automatisch weer een uitnodiging.

Naar boven

4. Ik ben jonger dan 50 jaar, maar ik wil toch graag meedoen aan het bevolkingsonderzoek. Kan dat?

Het bevolkingsonderzoek is alleen voor vrouwen van 50 tot en met 75 jaar. Wilt u toch uw borsten laten onderzoeken? Neem dan contact op met uw huisarts.

Naar boven

5. Wanneer hoef ik niet mee te doen?

U hoeft niet mee te doen aan het onderzoek als u klachten aan uw borsten heeft en daarvoor wordt behandeld door een specialist. Twijfelt u? Vraag dan aan uw specialist of het nodig is om mee te doen. Doet u niet mee? Geef dat door aan de screeningsorganisatie via het afmeldformulier op de achterkant van uw uitnodigingsbrief.

Naar boven

6. Wegens erfelijke belasting sta ik al onder preventieve controle, moet ik wel of niet deelnemen aan het bevolkingsonderzoek?

Sommige vrouwen zijn erfelijk belast met borstkanker. Bij deze vrouwen komt borstkanker op jonge leeftijd voor in de familie. Door middel van een stamboomonderzoek kan een inschatting worden gemaakt van de kans op erfelijke belasting. Ook kan een DNA onderzoek worden gedaan. Deze test geeft niet altijd duidelijkheid, omdat op dit moment voornamelijk wordt getest of iemand een mutatie heeft op het BRCA1 of BRCA2 gen.

Vrouwen met een erfelijke belasting worden vaak geadviseerd om zich vanaf jonge leeftijd te laten screenen. Gegevens over vrouwen jonger dan 50 jaar zijn niet bekend bij het bevolkingsonderzoek. Daarom ontvangen deze erfelijk belaste vrouwen ook geen uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Wij raden deze vrouwen aan om advies te vragen aan hun huisarts of behandeld arts in het ziekenhuis over deelname aan het bevolkingsonderzoek. Zij kennen uw medische achtergrond en kunnen beoordelen welke screening het beste past in uw situatie. Preventieve controle in het ziekenhuis is geen onderdeel van het gratis bevolkingsonderzoek. Dit betekent dat dit mogelijk gevolgen heeft voor het verplichte deel van uw eigen risico van uw zorgverzekering.

Naar boven

7. Ik voel iets in mijn borst. Wat moet ik doen?

Wacht niet op een uitnodiging van het bevolkingsonderzoek. Het is belangrijk dat u direct contact opneemt met uw huisarts om uw borsten te laten onderzoeken.

Naar boven

8. Kan ik zelfonderzoek doen aan mijn borsten, in plaats van mee te doen aan het bevolkingsonderzoek?

Uit onderzoek blijkt dat borstzelfonderzoek niet leidt tot minder sterfte aan borstkanker. Ook wordt borstkanker bij vrouwen die regelmatig hun borsten onderzoeken niet vroeger ontdekt. Door het bevolkingsonderzoek kan borstkanker wel vroeger worden ontdekt. De kans dat de behandeling succes heeft, is dan groter.

Door zelfonderzoek raakt u wel vertrouwd met uw eigen lichaam: bijvoorbeeld hoe uw borsten aanvoelen en hoe uw huid eruit ziet. U weet dan wat bij u normaal is en u kunt een verandering sneller voelen of zien.
Iedere vrouw moet dan ook zelf de keuze maken of ze borstzelfonderzoek wil doen.
Meer informatie over hoe u zelfonderzoek uitvoert vindt u op de website van KWF Kankerbestrijding.

Bekijk de korte film 'Is zelfonderzoek een alternatief?'

Bekijk de korte film: is zelfonderzoek een alternatief?

Naar boven

9. Ik heb een borstamputatie gehad. Heeft het zin om mee te doen aan het onderzoek?

Controleert een specialist u nog regelmatig? En worden er minimaal 1 keer per jaar röntgenfoto’s van uw borsten gemaakt? Dan hoeft u niet mee te doen met het onderzoek. Geef dat door aan de screeningsorganisatie via het afmeldformulier achterop uw uitnodigingsbrief. Wordt u niet regelmatig gecontroleerd door een specialist? Dan kunt u waarschijnlijk gewoon meedoen. Als u hierover twijfelt, neem dan contact op met uw specialist.

Naar boven

10. Ik heb een borstsparende behandeling gehad. Heeft het zin om mee te doen aan het onderzoek?

Controleert een specialist u nog regelmatig? En worden er minimaal 1 keer per jaar röntgenfoto’s van uw borsten gemaakt? Dan hoeft u niet mee te doen met het onderzoek. Geef dat door aan de screeningsorganisatie via het afmeldformulier achterop uw uitnodigingsbrief. Als u twijfelt of u mee kunt doen, neem dan contact op met uw specialist.

Naar boven

 11. Ik heb borstprothese(n). Kan ik meedoen aan het bevolkingsonderzoek?

Als u een prothese in uw borst of borsten heeft, is er soms minder borstweefsel te zien op een röntgenfoto. Daarom is de foto soms minder goed te beoordelen. Dit is afhankelijk van de plaats en grootte van de prothese(n).

Meer informatie: bevolkingsonderzoek en borstprothesen.

Bekijk de korte film 'Meedoen met een borstprothese?'

Bekijk de korte film: Meedoen met een borstprothese?

Naar boven

12. Ik heb een S-ICD, ICD, pacemaker, hartritme monitor , port-a-cath of Nervus Vagus Stimulatie (NVS) en ik ben bang voor een beschadiging. Kan ik wel meedoen?

Plaats van de subcutane ICD (S-ICD)

Vrouwen met een S-ICD, ICD, pacemaker, hartritme monitor, port-a-cath of Nervus Vagus Stimulatie (NVS) kunnen meedoen aan het bevolkingsonderzoek.

Als u een S-ICD (subcutane-ICD) heeft, kunt u echter niet meedoen in het (mobiele) onderzoekscentrum. Het bevolkingsonderzoek bestaat uit het maken van röntgenfoto’s (mammografieën) van uw borsten. Door de locatie van de elektrode bij de S-ICD (zie afbeelding hiernaast) is het mogelijk dat deze tijdens het maken van de röntgenfoto’s beschadigd raakt. De kans daarop is klein, maar het is belangrijk dat de S-ICD na het maken van de röntgenfoto’s gecontroleerd kan worden. In het (mobiele) onderzoekscentrum kan dit niet. Als u een S-ICD heeft, kunt u daarom voor het maken van röntgenfoto’s een afspraak maken in het ziekenhuis waar de S-ICD is geplaatst of in één van de andere ziekenhuizen met S-ICD specialisatie. Dit kan op kosten van de screeningsorganisatie. De röntgenfoto’s die in het ziekenhuis zijn gemaakt, worden door screeningsradiologen beoordeeld. De uitslag ontvangt u van het bevolkingsonderzoek.

Als u een ICD, pacemaker, hartritme monitor, port-a-cath of Nervus Vagus Stimulatie (NVS) heeft, kunt u dit melden aan de laborant. De laborant kan dan rekening houden met het implantaat bij het samendrukken van uw borst. U kunt tijdens het onderzoek ook zelf aangeven als het samendrukken te veel pijn doet.

U kunt het beste wachten met het maken van een mammogram tot een half jaar na plaatsing van het implantaat. Uw borsten kunnen namelijk nog erg gevoelig zijn vlak na de plaatsing.

Naar boven

13. Ik heb een borstprothese en ik ben bang dat deze scheurt bij het bevolkingsonderzoek. Kan ik wel meedoen?

U kunt gewoon meedoen met het bevolkingsonderzoek. Als u een prothese in uw borst of borsten heeft, kunt u dit melden bij de laborant. U kunt tijdens het onderzoek zelf aangeven tot hoever u de platen uw borst laat samendrukken.

PIP-implantaten hebben een grotere kans op scheuren, lekken en ‘zweten’ dan andere implantaten. Het is verstandig uw PIP-implantaten hierop te laten controleren voordat u deelneemt aan het bevolkingsonderzoek. Meer informatie over scheuring en verwijdering van PIP-implantaten vindt u op de website van het IGZ.

Naar boven

14. Ik heb gehoord dat borstfoto’s van vrouwen met dicht borstweefsel moeilijk te beoordelen zijn. Hoe zit dit?

Bij vrouwen met heel dicht borstweefsel is veel klier- en bindweefsel in de borst te zien. Het ontdekken van kanker op een borstfoto is dan moeilijker. Een tumor is minder goed te zien.

Binnen het bevolkingsonderzoek wordt daarom onderzocht of het zin heeft om bij vrouwen die dicht borstweefsel hebben naast de borstfoto nog een MRI-onderzoek te doen. De eerste resultaten van dit onderzoek worden in 2015 verwacht. Meer informatie over dit onderzoek vindt u op de website van het Julius Instituut.

Meer informatie: DENSE-onderzoek

Naar boven

15. Ik heb een tepelpiercing. Kan ik meedoen aan het bevolkingsonderzoek?

Ja. Met een tepelpiercing kunt u gewoon meedoen aan het bevolkingsonderzoek. De laborant kan u vragen de piercing uit te doen voor het onderzoek. Dit is niet per se nodig voor het maken van de röntgenfoto’s.

Naar boven

16. Ik heb vorig jaar nog borstfoto's laten maken. Nu krijg ik een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. Kan ik het onderzoek een jaar uitstellen?

U ontvangt elke twee jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Een 2-jaars cyclus is het meest optimale interval. Het advies is daarom om dit uitnodigingsschema te volgen.
Het is wel mogelijk om een afspraak te verzetten. Het kan zijn dat u dan naar een andere gemeente of een vaste unit moet reizen, omdat een mobiele unit na een tijdje weer weg is.

Naar bovenn

17. Hoe moet ik beslissen of ik wel of niet mee wil doen aan het bevolkingsonderzoek?

In de folder die u bij uw uitnodiging heeft gekregen en op deze website staat informatie over het bevolkingsonderzoek en de voordelen en nadelen daarvan. U kunt die informatie gebruiken bij het maken van uw keuze. U kunt de keuze ook bespreken met uw huisarts.

Naar boven

18. Zijn de voordelen van het bevolkingsonderzoek borstkanker groter dan de nadelen?

Aan ieder bevolkingsonderzoek zitten voor- en nadelen. Voordat een bevolkingsonderzoek wordt ingevoerd, wordt onderzocht of de voordelen voor een groep mensen groter zijn dan de nadelen. Bij het bevolkingsonderzoek borstkanker bleken de voordelen groter dan de nadelen. Daarom biedt de overheid het bevolkingsonderzoek aan. Afhankelijk van uw persoonlijke situatie, kan de balans tussen voordelen en nadelen anders zijn. U maakt daarom zelf de keuze of u wel of niet aan het bevolkingsonderzoek wilt deelnemen.

Meer informatie: 

 Bekijk de korte film 'Wat zijn de nadelen?'

Bekijk de korte film: wat zijn de nadelen?

Naar boven

19. Waarom zeggen jullie in de folder weinig over de voor- en nadelen van het bevolkingsonderzoek?

In de folder is de ruimte voor het geven van informatie beperkt. Daarom noemen we in de folder het belangrijkste voordeel en het belangrijkste nadeel van het bevolkingsonderzoek. Verder staat in de folder onze website genoemd, waar u meer informatie vindt over de voordelen en nadelen.

Naar boven

20. Ik ben transgender. Kan ik meedoen?

Op 1 juli 2014 is een wetswijziging doorgevoerd, die het makkelijker maakt om in de geboorteakte de vermelding van het geslacht te wijzigen. Hiervoor hoeft geen geslachtsaanpassende chirurgie meer plaats te vinden. De organisatie van het bevolkingsonderzoek ontvangt gegevens uit de BRP (Basisregistratie Personen) voor het versturen van de uitnodigingen. Als de gegevens in de geboorteakte veranderen, en daarmee in de BRP, heeft dit ook gevolgen voor het wel of niet ontvangen van uitnodigingen voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Wanneer kunt u meedoen?

Transvrouw

Heeft u een administratieve geslachtwijziging naar vrouw laten doorvoeren en bent u tussen de 50 en 75 jaar, dan ontvangt u voortaan een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. U heeft eerder nooit uitnodigingen en informatie over dit bevolkingsonderzoek ontvangen. Meer informatie over dit bevolkingsonderzoek vindt u op deze website. De kosten voor de screening worden vergoed door de screeningsorganisatie. Indien u niet (meer) wilt deelnemen aan de screening, kunt u zich afmelden via het afmeldformulier achterop de uitnodigingsbrief of contact opnemen met de screeningsorganisatie in uw regio om u definitief af te melden.

Transvrouw en (nog) geen administratieve wijziging van geslacht ondergaan

Heeft u als transvrouw wel een geslachtswijziging ondergaan, maar (nog) geen administratieve, dan kan ook u deelnemen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker. Vanwege lichamelijke geslachtsveranderingen kunt u in aanmerking komen voor deze screening. Indien u deel wilt nemen aan de screening en tussen de 50 en 75 jaar bent, kunt u contact opnemen met de screeningsorganisatie in uw regio. In overleg met de screeningsorganisatie kunt u een afspraak maken voor een mammogram in een ziekenhuis. U dient zich wel steeds voor iedere screeningsronde aan te melden, omdat u niet automatisch uitgenodigd wordt voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. De kosten voor de screening worden vergoed door de screeningsorganisatie.

Mocht u zich op termijn wel als vrouw laten registreren in het BRP dan krijgt u voortaan automatisch elke twee jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker.

Transman

Heeft u een administratieve geslachtswijziging naar man laten doorvoeren, dan wordt u in principe niet uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Als u denkt wel in aanmerking te komen voor screening naar borstkanker en tussen de 50 en 75 jaar bent, neem dan contact op met de screeningsorganisatie in uw regio. In overleg met de screeningsorganisatie kunt u een afspraak maken voor de screening. De kosten voor de screening worden vergoed door de screeningsorganisatie.

Risico

Omdat u als transman of transvrouw mogelijk langdurig onder medische zorg staat of heeft gestaan en ingrijpende behandelingen ondergaat of heeft ondergaan, raden wij u aan om het nut van deelname te bespreken met uw specialist.

Naar boven

Vrouw bevolkingsonderzoek borstkanker
RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu