Hoe herken ik gele koorts?

Gele koorts verloopt meestal zonder klachten. Ongeveer één op de tien besmette mensen wordt ziek. De klachten kunnen erg verschillen, van milde griep tot hoge koorts met bloedingen. Klachten kunnen zijn:

• koorts
• hoofdpijn
• spierpijn
• lage rugpijn
• misselijkheid
• uitputting
• duizeligheid
• rode ogen
• rode tong
• trage hartslag
• heel soms geelzucht

De meeste mensen herstellen na drie tot vier dagen. 15 tot 25% van de patiënten krijgt, na een korte pauze van de klachten, ergere klachten, zoals:

• hoge koorts
• geelzucht
• maagpijn, (bloed) overgeven
• bloedingen uit alle lichaamsopeningen
• vlekjes op de huid
• weinig plassen/donkere plas
• ontstoken hartspier
• lage bloeddruk/shock
• in coma raken
• epileptische aanvallen

Een deel van de patiënten met ernstige klachten overlijdt aan gele koorts.

Hoe krijg ik gele koorts?

Tropische muggen dragen het gelekoortsvirus over. Als de mug een mens of dier prikt dat besmet is met het virus, kan de mug ook besmet raken. Dit kan alleen in de eerste drie tot vijf dagen van de ziekte. Daarna kan de mug andere mensen of dieren besmetten door hen te bijten. Mensen besmetten elkaar dus niet direct. Tussen een besmette muggenbeet en de eerste klachten zitten twee tot negen dagen.

Hoe voorkom ik gele koorts?

Er bestaat een vaccin tegen gele koorts. Dit vaccin wordt gegeven aan reizigers naar landen waar gele koorts voorkomt. In sommige landen is een vaccinatie tegen gele koorts verplicht voor reizigers. U heeft dan een vaccinatiebewijs nodig om het land binnen te komen.

Op de site van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering staat voor welke landen vaccinatie wordt aangeraden en waar dit verplicht is.

Is gele koorts te behandelen?

Er bestaat geen medicijn tegen gele koorts. De behandeling bestaat uit het bestrijden van de klachten. Iemand die gele koorts heeft gehad, is daarna immuun voor het virus.

Hoe vaak komt gele koorts voor?

In Nederland komt gele koorts niet voor. De gelekoortsmug komt voor in Afrika, Zuid-Amerika, Azië en in sommige delen van Australië en Europa. In Europa leeft deze mug alleen op Madeira en in een regio van Noordoost-Turkije. De ziekte komt alleen voor in sommige tropische regio’s van Afrika en Zuid-Amerika. De gelekoortsmug kan ook andere ziektes overbrengen, zoals knokkelkoorts (dengue), chikungunya en zikakoorts.

In Nederland heeft in 2017 één patiënt gele koorts gekregen na een reis naar Suriname. Dit was de eerste melding sinds 1985 waarbij iemand gele koorts als reizigersziekte meenam naar Nederland. In 2018 is één patiënt gemeld na een reis naar Brazilië. De meeste reizigers laten zich vaccineren en zijn daardoor beschermd tegen de ziekte.

Er is een kleine kans dat de gelekoortsmug meereist met een vliegtuig of schip naar Nederland. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt in de gaten of exotische muggen Nederland binnenkomen. Dat gebeurt met muggenvallen op plekken waar internationaal transport plaatsvindt. Bijvoorbeeld op Schiphol, in de zeehavens en bij bedrijven die tweedehands autobanden invoeren uit landen waar de mug voorkomt. Omdat het Nederlandse klimaat niet geschikt is voor de gelekoortsmug, kunnen deze muggen zich niet in Nederland vestigen.

Een andere (sub)tropische mug die in steeds meer delen van Europa voorkomt, is de tijgermug. De tijgermug kan geen gele koorts overbrengen.