Kinkhoest en zwangerschap

Symptomen en besmettelijke periode

De symptomen van kinkhoest zijn neusverkoudheid met droge hoest, na 1 à 2 weken gevolgd door heftige hoestbuien met gierende ademhaling en soms braken.
De besmettelijke periode is vanaf het begin van de neusverkoudheid tot en met 4 weken na de aanvang van de hoestbuien.

Risico's

Risico kinkhoest voor pasgeborene

Kinkhoest is gevaarlijk voor jonge zuigelingen die nog niet gevaccineerd zijn. Bij pasgeborenen en prematuren kan kinkhoest geheel atypisch verlopen met apneus (ademstilstand) en cyanose (blauw kleuren van de huid) terwijl het hoesten ontbreekt. Niet (of slechts gedeeltelijk) gevaccineerde baby's jonger dan een jaar hebben een verhoogd risico op complicaties. Bij hen kan blijvend hersenletsel ontstaan door hypoxie tijdens hoestbuien of door apneu (ademstilstand). Inenting tegen kinkhoest is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Vaccinatie van baby’s is mogelijk vanaf 6 weken na de geboorte. 

Borstvoeding

De bijdrage van borstvoeding in de overdracht van antistoffen na kinkhoestvaccinatie is zeer beperkt (Pandolfi 2016).

Advies

Wanneer iemand in het gezin kinkhoest heeft en er is een pasgeboren baby in het gezin of er is sprake van een zwangerschap van meer dan 34 weken, raadpleeg dan de huisarts. Dit kan reden zijn om uit voorzorg alle gezinsleden te behandelen en daardoor infectie van de baby te voorkomen.
Op 2 december 2015 heeft de Gezondheidsraad (in samenwerking met Zorginstituut Nederland) advies over kinkhoestvaccinatie uitgebracht aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport:
Vaccinatie tegen kinkhoest: doel en strategie. De Gezondheidsraad adviseert kinkhoestvaccinatie van zwangere vrouwen om zodoende jonge zuigelingen te beschermen tegen kinkhoest. De minister zal later besluiten of zij het advies om zwangeren tegen kinkhoest te vaccineren overneemt en hoe dit vaccinatieadvies zou kunnen worden uitgevoerd. Tot die tijd zijn de kosten voor het vaccineren van zwangere vrouwen tegen kinkhoest voor eigen rekening.

Naar informatie van het RIVM over kinkhoestvaccinatie voor zwangere vrouwen.

Naar de brochure over zwangerschap en infecties 


Professionals

 

Mag een kind met kinkhoest mee op kraamvisite?

Nee, gezien de hoge besmettelijkheid dient kraambezoek van een kind met kinkhoest te worden afgeraden. Indien een kinkhoestpatiënt in de besmettelijke periode incidenteel contact heeft gehad met een niet-gevaccineerde zuigeling is waarschuwing van de ouders/verzorgers geïndiceerd, opdat zij alert zijn op eventuele symptomen van kinkhoest en tijdig diagnostiek en behandeling kunnen laten instellen.

Een zwangere heeft contact gehad met een kind met kinkhoest. Wat is het beleid?

Indien een hoogzwangere (> 34 weken zwangerschap) contact heeft gehad met een kinkhoestpatiënt in de besmettelijke periode dient zij alert te zijn op eventuele symptomen van kinkhoest om tijdig diagnostiek en behandeling te kunnen laten instellen.

Er is kinkhoest geconstateerd in een gezin met een pasgeborene. Wat is het beleid?

Indien een kinkhoestpatiënt deel uitmaakt van een gezin met niet of onvolledig gevaccineerde kinderen < 1 jaar of kinderen die op het punt staan om geboren te worden (zwangerschap > 34 weken) is chemoprofylaxe voor alle gezinsleden geïndiceerd. Daarnaast kan bij zuigelingen vanaf 4 weken de eerste vaccinatie worden vervroegd.

bron: LCI-richtlijn en NHG-Standaard

 

Volwassenen
 

azitromycine (500 mg 1 dd; gedurende 3 dagen)
 

Kinderen > 4 weken
 

azitromycine (10 mg/kg 1 dd, maximaal 500 mg; gedurende 3 dagen)
 

Kinderen < 4 weken
 

claritromycine wordt geadviseerd kind < 1 week en > 2000 gram, en kind ouder dan 1 week (15 mg/kg per 24 uur, verdeeld in 2 doses gedurende 5 dagen)

Bij zwangerschap en lactatie
 

erytromycine (500 mg 4 dd; gedurende 7 dagen)
 

Diagnostiek bij een zwangere met klachten die passen bij kinkhoest

Diagnostiek is alleen nodig bij hoogzwangeren (> 34 weken zwangerschap) en als er in de naaste omgeving zuigelingen aanwezig zijn:

  • een nasofarynxkweek of PCR bij klachten korter dan 3 weken;
  • serologie bij klachten die langer dan 3 weken duren.

bron: LCI-richtlijn en NHG-Standaard

Behandeling kinkhoest tijdens de zwangerschap 

Erytromycine 4 dd 500 mg gedurende 7 dagen

bron: LCI-richtlijn en NHG-Standaard

Mag een vrouw borstvoeding (blijven) geven tijdens de behandeling of chemoprofylaxe in verband met kinkhoest?

Bij vrouwen die borstvoeding geven wordt erytromycine (500 mg 4 dd; gedurende 7 dagen) voorgeschreven. Dat kan zonder bezwaar worden gebruikt tijdens de lactatie.

bron: LCI-richtlijn en NHG-Standaard

MIKI-studie

De afgelopen jaren komt kinkhoest steeds vaker voor. Vaccinatie van baby’s is pas mogelijk vanaf 6 weken na de geboorte. In de MIKI-studie willen de onderzoekers onderzoeken of vaccinatie van de moeder tijdens de zwangerschap de baby kan beschermen totdat de baby zelf gevaccineerd kan worden. Bij vaccinatie van de moeder tijdens de zwangerschap maakt de moeder antistoffen aan tegen de kinkhoestbacterie. Deze antistoffen kunnen via de placenta en via borstvoeding aan de baby doorgegeven worden. Deze antistoffen die de baby van de moeder krijgt kunnen de baby mogelijk al direct na de geboorte beschermen tegen kinkhoest. Om uit te zoeken of deze antistoffen van de moeder invloed hebben op de opbouw van de afweer tegen kinkhoest door het kind wordt het kind gevolgd tot en met 12 maanden na de geboorte. Tijdens het eerste bezoek wordt er door loting bepaald in welke groep de deelneemster terecht komt. In beide groepen zullen 58 zwangere vrouwen met hun partners en kind meedoen.

Naar de LCI-richtlijn Pertussis (kinkhoest)

Naar informatievoor professionals over kinkhoestvaccinatie voor zwangere vrouwen en kinkhoestvaccinatie volwassenen (cocooning).

 

 

Home / Onderwerpen / K / Kinkhoest / Kinkhoest en zwangerschap

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu