Zikavirus

Het zikavirus wordt verspreid door de gelekoortsmug of denguemug. Deze mug komt niet van nature voor in Nederland. De ziekte (zikakoorts) verloopt meestal vrij mild. De meeste mensen krijgen helemaal geen klachten. Wel zijn er steeds meer wetenschappelijke bewijzen dat een infectie tijdens de zwangerschap schadelijk kan zijn voor het ongeboren kind. 

Sinds mei 2015 is er een uitbraak van het zikavirus in Brazilië. Deze uitbraak heeft zich verspreid over verschillende landen in Zuid- en Midden-Amerika. In november 2015 komen de eerste aanwijzingen dat een infectie met het zikavirus tijdens de zwangerschap schadelijk kan zijn voor het ongeboren kind. Inmiddels komen hierover steeds meer wetenschappelijke bewijzen. 

Laatste stand van zaken:

In Nederland is infectie met zikavirus vooral vastgesteld bij mensen die het virus in het buitenland hebben opgelopen. Tot 1 november 2016 is bij ruim 95 reizigers een zikavirusinfectie vastgesteld, waaronder een klein aantal zwangere vrouwen. Waarschijnlijk zijn er veel meer mensen besmet geraakt, want maar een op de vijf mensen krijgt daadwerkelijk klachten na een besmetting. Na 1 november 2016 is een meldingsplicht voor zikavirusinfectie van kracht. Nu de link tussen zikavirusinfectie en microcefalie is aangetoond, is een internationale langetermijnaanpak nodig om het virus te bestrijden. De internationale noodsituatie ( Public Health Emergency of International Concern) die door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in februari 2016 is ingesteld, is daarom in november 2016 opgeheven. Alertheid blijft echter nodig. Verspreiding van het zikavirus binnen Nederland is onwaarschijnlijk omdat de verantwoordelijke muggen van nature niet in Nederland voorkomen.

Advies en informatie voor zwangere vrouwen of vrouwen met zwangerschapswens: zie de pagina Zikavirus en zwangerschap

Ziekteverschijnselen

Mensen die besmet raken met het zikavirus krijgen niet altijd de ziekteverschijnselen.  Ongeveer 1 op de 5 mensen krijgt klachten. Symptomen van zikakoorts ontstaan meestal 3 tot 12 dagen na een beet van een besmette mug. De meeste mensen herstellen binnen een week zonder ernstige problemen.

Mogelijke symptomen van zikakoorts zijn:

  • acute, maar meestal niet hoge koorts
  • niet-etterige ontsteking van het oog
  • spier- en gewrichtspijn (met name van de handen en de voeten, soms met gewrichtszwelling)
  • huiduitslag (vaak beginnend in het gezicht en uitspreidend over de rest van het lichaam)
  • en minder vaak: hoofdpijn, gebrek aan eetlust, overgeven, diarree en buikpijn. 

Als er binnen twee weken na terugkeer klachten ontstaan, neem dan contact op met (huis)arts of behandelend specialist. Er is geen vaccin om de infectie te voorkomen en er zijn geen medicijnen die het zikavirus doden. Als een behandeling nodig is dan bestaat die uit het bestrijden van symptomen.

Complicaties 

Tijdens uitbraken zijn de volgende complicaties beschreven: 

  • Het syndroom van Guillain-Barré. Hiervan is nog onbekend hoe vaak het voorkomt na een zikavirusinfectie, maar dit is waarschijnlijk vrij zeldzaam.
  • Wetenschappers zijn het er inmiddels over eens dat er een verband is tussen afwijkingen bij het ongeboren kind en besmetting met het zikavirus tijdens de zwangerschap. Hierbij wordt onder andere een hersenafwijking (microcefalie) bij het ongeboren kind beschreven.

Besmetting en preventie


Muggen

Het zikavirus wordt overgebracht door bepaalde muggen die in de tropen veel in en rondom huis voorkomen. De gelekoortsmug of denguemug (Aedes aegypti) is de belangrijkste verspreider van het virus. Deze mug voedt zich voornamelijk met menselijk bloed en steekt van zonsopkomst tot zonsondergang. Dus ook overdag.

Het is belangrijk om overdag en in de vroege avond zorgvuldig muggenwerende maatregelen te nemen in gebieden waar het zikavirus voorkomt.

  • Draag bedekkende kleding (lange mouwen, lange broek)
  • Smeer onbedekte huid in met een muggenwerend middel dat DEET bevat. Kinderen jonger dan 2 en zwangere vrouwen mogen alleen producten met maximaal 30% DEET gebruiken. 
  • Slaap altijd onder een (geïmpregneerde) klamboe of in een muggenvrije ruimte 

Reizigers met een immuunstoornis of een chronische ziekte worden evenals zwangere vrouwen geadviseerd voor vertrek advies over de voorgenomen reis bij de behandelend arts of reizigerskliniek te vragen. 

Seksuele overdracht 

Het zikavirus kan sporadisch via seksueel contact worden overgedragen. Het virus is in het sperma gevonden. De kans om zo besmet te raken met het zikavirus wordt echter als heel klein ingeschat. Om deze besmetting te voorkomen wordt aan mannen die in landen zijn geweest waar het zikavirus voorkomt, geadviseerd om gedurende twee maanden een condoom te gebruiken.
 

 

 

Home / Onderwerpen / Z / Zikavirus

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu