Zorgbalans 2008

Drie systeemdoelen

Het Ministerie van VWS heeft ten behoeve van de Zorgbalans (2006) 26 indicatordomeinen voor de Nederlandse gezondheidszorg benoemd die cruciaal zijn bij het beoordelen van de behaalde prestaties en de feitelijke staat van de gezondheidszorg. Het RIVM heeft de set van indicatordomeinen gerangschikt onder de drie doelen, waarvoor de minister van VWS systeemverantwoordelijkheid draagt: kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid (Westert, 2004).

Vier zorgbehoeften

We gebruiken een conceptueel raamwerk voor prestatie-indicatoren (zie figuur 1) dat is gebaseerd op het rapport 'Bakens zetten' (Delnoij et al., 2002b) en een uitgebreide internationale literatuurstudie (Arah, 2005; Arah et al., 2006). In dit raamwerk is de gezondheidszorg verdeeld in vier specifieke zorgbehoeften: gezond blijven (preventie), beter worden (cure), zelfstandig leven met een handicap, chronische ziekte (langdurige zorg en care) en zorg in de laatste levensfase. Per onderscheiden zorgbehoefte worden de prestaties van de zorg gepresenteerd en geanalyseerd op de onderdelen kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid. Het raamwerk van de Zorgbalans is internationaal goed verankerd. De OECD heeft dit raamwerk overgenomen voor de verdere ontwikkeling van de internationale vergelijking van prestaties van zorgsystemen (OECD, 2005d).

Indicatoren als signaalfunctie

Per indicatordomein zijn indicatoren gekozen die een signaalfunctie vervullen. Een indicator is een meetbaar aspect van de zorg dat een aanwijzing geeft over een bepaald prestatieaspect, zoals de kwaliteit van zorg (Colsen & Casparie, 1995). De keuze van de indicatoren is steeds gebaseerd op voornamelijk (de combinatie van) twee criteria:

• de inhoudelijke relatie met het te behandelen aspect van de gezondheidszorg,
• de beschikbaarheid van de gegevens.

Figuur 1: Conceptueel raamwerk prestaties gezondheidszorgsysteem in relatie tot de volksgezondheid (Bron: Arah et al., 2006).

Wat verstaan we onder gezondheidszorg?

Onder gezondheidszorg worden de activiteiten verstaan die er op gericht zijn tekorten in de gezondheidstoestand en/of zelfredzaamheid van individuen op te heffen, te reduceren, te compenseren en/of te voorkomen (Van der Meer & Schouten, 1997). In de Zorgbalans vatten we onder zorg zowel preventieve, curatieve en verzorgende taken, zowel bij somatische als bij psychische klachten en aandoeningen. Maatschappelijke ondersteuning wordt in de Zorgbalans niet behandeld.