RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Vragen en antwoorden Salmonellose

Salmonella in het kort

Wat is salmonellose?

Salmonellose is een besmettelijke darmziekte, veroorzaakt door een salmonellabacterie. Er zijn vele verschillende types van deze bacterie. Salmonella komt in Nederland veel voor bij landbouwhuisdieren en hun producten en is daardoor vaak een oorzaak van darminfecties bij mensen.

Wat zijn de ziekteverschijnselen?

De meest opvallende klachten zijn buikkrampen, misselijkheid, braken en diarree. Soms kan er bloed en slijm te zien zijn bij de ontlasting. Daarnaast kunnen hoofdpijn, lichte koorts, rillingen en spierpijn voorkomen. De eerste ziekteverschijnselen beginnen gemiddeld 24 tot 48 uur na het eten van besmet voedsel. Bij de meeste mensen houden de verschijnselen 3 tot 7 dagen aan. De koorts verdwijnt meestal sneller.

Hoe kun je het oplopen en hoe kun je anderen besmetten?

Mensen raken besmet door het eten van niet of onvoldoende verhitte producten of slechte hygiëne rondom voedselbereiding. De salmonellabacterie komt voor in rauwe dierlijke levensmiddelen, zoals pluimveevlees, kalfs- en varkensvlees, eieren en zuivelproducten. Ook verontreinigde groenten en fruit kunnen salmonella bevatten. De kans dat mensen elkaar besmetten is klein.

Wie kunnen er ziek worden en wie lopen extra risico?

Niet iedereen die de salmonellabacterie heeft binnengekregen wordt daar ziek van. Vooral jonge kinderen en ouderen lopen meer risico om ziek te worden. Dat kan leiden tot uitdrogings-verschijnselen en ziekenhuisopname. In uitzonderlijke gevallen kan de bacterie doordringen in de bloedbaan. De bacterie veroorzaakt dan ontstekingen in gewrichten, organen en botten. Dat geeft bij de patiënt langdurig last van buikklachten en gewrichtspijnen.

Welke maatregelen kun je nemen om salmonellose te voorkomen?

Hygiëne in de keuken is de belangrijkste remedie tegen een salmonellabesmetting. Een besmetting is mede te voorkomen door vleesproducten koel te bewaren, goed te verhitten en gescheiden van andere verse producten te verwerken Het maken van gerechten met rauwe eieren, zoals tiramisu en bavarois of mayonaise wordt afgeraden.
Algemene hygiëneadviezen bij voedselbereiding:

  • Zorg voor schone handen
    Was regelmatig de handen met water en zeep en droog ze goed af met een schone handdoek. Was de handen na gebruik van het toilet; na het verschonen van een kind; voor het bereiden van voedsel; voor het eten en na contact met (huis)dieren.
  • Voorkom kruisbesmetting
    Houd vuile en rauwe producten apart van schone en bereide voedingsmiddelen. Vermijd dat bacteriën van rauwe op bereide producten wordt overgebracht, bijvoorbeeld via de snijplank en ander keukengerei.
  • Houd alles schoon en droog
    Verschoon regelmatig hand- en theedoeken. Vaatdoekjes kunnen het beste elke dag verschoond worden.
  • Goed koelen
    Voorkom voedselbederf zoveel mogelijk door goed te koelen en producten kort te bewaren.
  • Door en door verhitten
    Door en door verhitten en garen verkleint de kans op ziekteverwekkers in het eten.
  • Volg de adviezen op de verpakking
    Volg de bereidings- en bewaaradviezen op levensmiddelen en let op de houdbaarheidsdatum.

Is salmonellose te behandelen?

Normaal gesproken is een aantal dagen rust en veel drinken voldoende om de symptomen te laten verdwijnen. Het belangrijkste is dat de zieke voldoende vocht binnen krijgt om uitdroging te voorkomen (ORS, een suiker-zoutoplossing). Als de zieke het kan verdragen kunnen kleine hoeveelheden licht voedsel worden gegeten. Het is beter om alcohol en koolzuurhoudende dranken te vermijden. Als de klachten niet overgaan kan de huisarts worden geraadpleegd. Antibiotica is bij ernstige ziektegevallen soms nodig.

Kan iemand met salmonellose naar dagverblijf, school of werk?

Zieke personen die betrokken zijn bij voedselbereiding of patiëntenzorg wordt dringend aangeraden om geen werkzaamheden te verrichten die een risico kunnen geven op besmettingen voor anderen zolang er klachten zijn. Als iemand 72 uur klachtenvrij is kan het normale werk weer worden hervat. In overleg met de arbodienst kan iemand mogelijk tijdelijk vervangend werk doen.
Kinderen met salmonellose voelen zich vaak te ziek om naar dagverblijf of school te kunnen gaan. Wanneer er sprake is van diarree zonder dat een kind echt ziek is kan het gewoon naar school of kinderdagverblijf. Wel is dan de toilet- en handhygiëne extra belangrijk op de school of het kindercentrum. Informeer daarom de leiding van school of kindercentrum.

Home / Documenten en publicaties / Vragen en antwoorden Salmonellose

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu