U bevindt zich op: Home Onderwerpen C Chikungunya

Chikungunya

Chikungunyakoorts is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus dat wordt overgedragen door muggen die overdag steken.

Chikungunya komt voor in gebieden rond de Indische oceaan, in een deel van Afrika en recent op de eilanden in de Caraïben. Dit gebied breidt zich steeds verder uit, wat de kans vergroot dat er reizigers terugkomen met een chikungunyavirusinfectie. Daarom zijn er verschillende laboratoria in Nederland die chikungunyavirus-diagnostiek aanbieden, waaronder het RIVM.

Besmetting en ziekteverschijnselen

Het meest waarschijnlijke reservoir voor chikungunyavirus zijn primaten. Muggen raken besmet doordat zij zich voeden op deze dieren en de besmette mug brengt de ziekte over naar de mens door steken.
De incubatieperiode voor chikungunyavirus is tussen de 2-10 dagen (gemiddeld 3). Daarna ontstaan ziekteverschijnselen als:

  • plotseling opkomende hoge koorts
  • ernstige spier- en gewrichtspijn
  • hoofdpijn
  • lichtschuwheid
  • huiduitslag (rash) die enkele weken tot maanden kan aanhouden.

Infecties zonder ziekteverschijnselen komen niet vaak voor. De symptomen kunnen variëren van milde tot ernstige klachten. Ernstige klachten komen vaker voor bij pasgeborenen, oudere mensen of volwassenen die lijden aan andere ziekten. De acute symptomen na een infectie met chikungunyavirus verdwijnen meestal binnen 1-2 weken, maar de gewrichtspijnen (artritis) kunnen lang aanhouden (maanden tot jaren). Complicaties treden slechts zelden op.

Verspreiding en frequentie

Het chikungunyavirus wordt overgebracht door Aedes-muggen (A. aegypti en A. albopictus). Deze muggen steken overdag.

Ze verspreiden zich over een steeds groter gebied waaronder delen van Europa. Hierdoor bestaat de kans dat het chikungunyavirus zich ook gaat verspreiden over een groter gebied. Op onderstaande kaart (bron CDC) is te zien in welke gebieden chikungunya voorkomt (december 2013).

Kaart Chickungunya verspreiding wereldwijd (CDC, oktober 2014). Vooral verspreiding in Azië, delen van Zuid Afrika en Zuid Europa. Ook verspreiding (geweest) in Amerika en Zuid Amerika

Door surveillance van epidemieën en van de vectoren, kan het risico voor Europa worden geschat. Zie hiervoor het onderzoek dat wordt gedaan naar Arbovirussen.

Nederlandse Cariben

In het najaar van 2013 werden op het Franse deel van Sint Maarten de eerste chikungunyapatiënten gediagnosticeerd die de ziekte lokaal hadden opgelopen. Niet eerder circuleerde chikungunya op het Amerikaanse continent. De epidemie heeft zich sindsdien verspreid naar bijna alle landen binnen de (sub)tropische regio’s van Noord- en Zuid Amerika, alsmede de Cariben.

Binnen het Nederlandse Koninkrijk werd Sint Maarten als eerste getroffen door de epidemie aan het einde van 2013 en de winter van 2014. In de zomermaanden volgde een flinke epidemie op Sint Eustatius, en op Aruba was de epidemie op zijn hoogtepunt in het najaar. In het najaar en de winter van 2014/2015 was ook op Curaçao  een forse epidemie gaande, gevolgd door Bonaire. Op Saba zijn importgevallen gemeld. Ook in continentaal Nederland zijn tientallen importgevallen gediagnosticeerd als gevolg van het intensieve personenverkeer met het Caribisch gebied. Er is echter geen risico voor lokale verspreiding van het virus in continentaal Nederland door de afwezigheid van de geschikte vector (mug).

Het algemene beeld is dat de epidemie momenteel over zijn hoogtepunt heen is. Chikungunya kun je maar één keer krijgen, waardoor een deel van de bevolking nu is beschermd. Het is te verwachten dat in de komende jaren nieuwe epidemieën op zullen treden met mogelijk een meer regionaal karakter.

Preventie

De belangrijkste maatregel voor preventie is voorkomen dat de mug kan bijten door het dragen van bedekkende kleding. De onbedekte huid moet ingesmeerd worden met muggenwerend middel dat DEET bevat. Slapen onder een met muggenwerende vloeistof geïmpregneerd muskietennet wordt ook aangeraden.

De lokale Franse en Nederlandse gezondheidsautoriteiten inventariseren momenteel de uitbraak en passen muggenbestrijding toe. Daarnaast wordt de lokale bevolking en binnenkomende toeristen geadviseerd om muggenwerende maatregelen te nemen.

Meer informatie

Wanneer u extra informatie wilt over de ziekte en het verloop van de uitbraak verwijzen wij u naar één van de volgende websites: LCR, PAHO, WHO, CDC, ECDC.
Meer informatie voor professionals: zie de LCI-richtlijn Chikungunya.

Service

Service

Waarmerk drempelvrij.nl Webrichtlijnen; klik voor een reactie.