Arbo

Beroepsmatige blootstelling aan nanomaterialen kan plaatsvinden tijdens het ontwikkelen, produceren en toepassen van nanomaterialen. Het RIVM doet onderzoek naar de mogelijke gezondheidsrisico’s bij het werken met nanomaterialen en houdt de internationale en nationale ontwikkelingen op dit gebied scherp in de gaten.

Wat zijn de risico's?

Over mogelijke gezondheidsrisico’s van het werken met nanomaterialen is nog weinig bekend. Dit komt doordat een goed overzicht ontbreekt van bedrijven die met nanomaterialen werken. Bovendien is het niet eenvoudig om blootstelling aan nanomaterialen op de werkplek te meten en te karakteriseren. Daarnaast is slechts voor een beperkt aantal nanodeeltjes de schadelijkheid onderzocht. Het risico van nanodeeltjes kan niet zonder meer worden afgeleid uit gegevens van dezelfde stof in niet-nanovorm. Een chemische stof kan in nanovorm uit verschillende groottes en vormen bestaan, elk met unieke eigenschappen en specifieke risico’s. Dit bemoeilijkt het afleiden van gezondheidskundige grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling aan nanodeeltjes.

Beheersmaatregelen

De werkgever is verantwoordelijk voor de bescherming van de werknemer. Gezien de onzekerheden over gezondheidsrisico’s, is het uitgangspunt hierbij om de blootstelling uit voorzorg te minimaliseren. Op het Arboportaal van het ministerie van SZW is informatie te vinden over het opstellen van een arbeidshygiënische strategie en een risico-inventarisatie en –evaluatie in het algemeen. Voor het werken met nanomaterialen is een “handreiking veilig werken met nanomaterialen en –producten” opgesteld in opdracht van VNO-NCW, FNV en CNV, en met subsidie van het ministerie van SZW. Daarnaast heeft het RIVM tijdelijke referentiewaarden afgeleid voor de 23 meest gebruikte nanomaterialen. Deze tijdelijke nanoreferentiewaarden zijn uitsluitend bedoeld als een pragmatische richtwaarde, en garanderen niet dat een blootstelling lager dan deze waarden veilig is. Desondanks heeft de SER-commissie Arbeidsomstandigheden geadviseerd het gebruik van de tijdelijke nanoreferentiewaarden te stimuleren als alternatief voor nog ontbrekende grenswaarden voor nanomaterialen.

Blootstelling aan nanomaterialen meten of schatten

Voor het beoordelen van de blootstelling aan nanomaterialen op de werkplek is in 2014 binnen het kader van NanoNextNL een praktische handleiding gepubliceerd, die heldere informatie geeft over mogelijke methoden om de blootstelling aan nanomaterialen te meten of te schatten. Het Nanocentre, waar het RIVM ook aan bijdraagt, geeft informatie voor het MKB over het werken met nanomaterialen. Bedrijven kunnen hier tevens een Quick-scan ‘werk ik met nanomaterialen?’ doen om erachter te komen of zij een nanospecifieke risico-inventarisatie en –evaluatie moeten uitvoeren. Binnen het werkveld arbeidshygiëne is een “Deskundigenplatform Arbo” opgericht. Dit platform, dat bestaat uit wetenschappelijke experts, deelt kennis, zoekt naar samenwerking en levert wetenschappelijk commentaar, bijvoorbeeld naar aanleiding van kamervragen en –moties.

Een vraag over nanotechnologie en Arbo stuurt u naar: KIR-nano@rivm.nl

 

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu