Consumentenproducten

Consumenten komen in het dagelijks leven producten tegen waarop staat dat ze met nanotechnologie geproduceerd zijn of nanomaterialen bevatten. Soms is dit inderdaad het geval, maar soms wordt “nano” gebruikt als marketinginstrument en is het gebruik ervan niet bewezen.

Welke producten bevatten nanomaterialen?

In 2007 heeft het RIVM een inventarisatie gepubliceerd van consumentenproducten met nanomaterialen, die in Europa verkrijgbaar zijn. Hiervan is in 2010 een update gepubliceerd. Voorbeelden van producten zijn cosmetica zoals zonnebrandmiddelen met nano-titaniumdioxide als uv-filter en textiel met zilver nanodeeltjes vanwege de antibacteriële eigenschappen. Voor cosmetica is het sinds juli 2013 verplicht om een nano-ingrediënt te vermelden op het etiket. De consument weet zo in welke producten nanomaterialen verwerkt zijn en heeft keuzevrijheid.

Waarom wordt nanotechnologie toegepast?

Nanotechnologie wordt ingezet zowel voor verbetering van het productieproces als voor verbetering van de producten zelf. In sommige gevallen wordt een consumentenproduct vervaardigd met behulp van technieken die werken op nanoschaal. In andere gevallen worden nanodeeltjes toegevoegd aan het product.

Wat zijn de risico’s?

De hoeveelheid consumentenproducten met nanomaterialen op de Europese markt blijft groeien. Er is relatief weinig bekend over de mogelijke gezondheidsrisico’s voor de consument bij het gebruik van deze producten. Vaak is directe blootstelling aan de deeltjes voor de consument niet erg waarschijnlijk, omdat deze zijn verwerkt in een product. Daardoor komen ze niet in het menselijk lichaam of het milieu terecht en bestaat er geen risico. In een aantal gevallen kunnen nanodeeltjes wel in het milieu of het menselijk lichaam terecht komen. Bijvoorbeeld bij gebruik in een spray waarbij nanodeeltjes kunnen worden ingeademd. Om tot een risicoschatting te komen is informatie nodig over welke producten nanomaterialen bevatten, wat de schadelijkheid is van het materiaal en of de consument daadwerkelijk blootgesteld wordt.

RIVM onderzoek

In 2009 is een rapport verschenen over de mogelijke blootstelling van consumenten aan nanomaterialen in producten en in 2011 is een rapport gepubliceerd waarin producten zijn doorgemeten op de aanwezigheid van nanomaterialen. Deze metingen in producten zijn belangrijk om vast te stellen of de nanoclaim die een product draagt terecht is en om de hoeveelheid nanomaterialen vast te stellen. Daarnaast is in 2011 door het RIVM in opdracht van de Europese Commissie (DG Environment) een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar een Europese database met (meet)gegevens over consumentenproducten in Europa. In deze studie is een methodologie ontwikkeld om consumentenproducten met nanomaterialen te identificeren.

Registratie van consumentenproducten

In Europa is men het er nog niet over eens of fabrikanten verplicht hun producten moeten registreren als deze nanomaterialen bevatten of met nanotechnologie zijn vervaardigd. Een aantal lidstaten heeft initiatieven genomen voor een nationale registratie, zoals Frankrijk, België, Denemarken, Italië en Zweden. De Europese Commissie is nu aan zet om te bepalen of er een geharmoniseerd Europees register komt.

Een vraag over nanotechnologie en consumentenproducten stuurt u naar: KIR-nano@rivm.nl

Home / Onderwerpen / N / Nanotechnologie / Consumentenproducten

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu