Medische toepassingen

Nanotechnologie maakt het mogelijk om stoffen op moleculair niveau te hanteren. Hierdoor ontstaat een nieuwe generatie van medisch-technologische toepassingen, bijvoorbeeld implantaten en diagnostische apparatuur.

De invloed van deze technologie op de diagnose, behandeling en preventie van ziekten is nu al merkbaar. Mede hierdoor kunnen verbeterde diagnostiek en meer precieze en effectieve behandelmethoden worden gerealiseerd.

Huidige stand van zaken

Momenteel zijn vele medische toepassingen met nanotechnologie in ontwikkeling, onder andere op het gebied van

  • kankerdiagnostiek en –behandeling
  • wondverzorging
  • coatings op chirurgische instrumenten
  • detectie van moleculaire markers van ziekte
  • beeldvormende technieken
  • in vitro diagnostiek
  • orthopedische, tandheelkundige en vasculaire implantaten
  • kweken van kunstmatige weefsels
  • ondersteuning van hart en zenuwstelsel
  • toedieningssystemen voor geneesmiddelen, eiwitten, genen en radionucliden (radioactieve bron o.a. ter behandeling van kanker).

Veel van deze medische toepassingen met nanotechnologie staan nog in de kinderschoenen. Een toenemend aantal producten wordt momenteel onderzocht in klinische studies. Sommige producten zijn al op de markt beschikbaar. Voorbeelden hiervan zijn chirurgische mesjes en hechtnaalden, contrastmiddelen voor moleculaire beeldvorming, botvervangingsmaterialen, wondbehandelingsproducten, 'lab-on-a-chip' hulpmiddelen (miniatuur biochemische laboratoria) voor in vitro diagnostiek en micronaalden.

Mogelijke gezondheidsrisico's

De gezondheidsrisico's van nanodeeltjes in het algemeen zijn nog onvoldoende bekend. Eigenschappen van materialen kunnen veranderen als deze uit nanodeeltjes zijn opgebouwd. Naast de chemische samenstelling kan de geringe afmeting het gezondheidsrisico voor een groot deel bepalen. Als een nanodeeltje vastzit op of in een medisch hulpmiddel, bijvoorbeeld een implantaat, dan wordt verwacht dat het gezondheidsrisico minimaal is. Komen er echter deeltjes vrij, bijvoorbeeld door slijtage of een chemische reactie, dan kunnen deze deeltjes wel een risico vormen. Er zijn ook medische technologieën die juist gebruik maken van vrije nanodeeltjes, bijvoorbeeld bepaalde kankertherapieën. De specifieke risico’s hiervan moeten nog onderzocht worden.
Voor het op de markt brengen van medisch-technologische producten, is het hanteren van een zogenaamde risicomanagementstrategie verplicht. Dit omvat het opstellen van maatregelen om het toezicht op de veiligheid te versterken op voorwaarde dat de risicobeoordeling wordt toegespitst op nanodeeltjes. Het is daarom wenselijk dat hiervoor op Europees niveau specifieke richtsnoeren worden ontwikkeld. Er is een richtsnoer in ontwikkeling voor medische hulpmiddelen gemaakt met nanotechnologie.


Home / Onderwerpen / N / Nanotechnologie / Medische toepassingen

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu