Smog door fijn stof

Een verhoogde concentratie van fijn stof vergroot de kans op luchtwegklachten, zoals astma-aanvallen, benauwdheid en hoesten. Ook zijn er effecten op het hart-vaartsysteem aangetoond. Er is geen concentratie aan te geven waaronder geen gezondheidseffecten optreden. Hoe hoger de concentraties zijn en hoe langer zij aanhouden, des te schadelijker voor de gezondheid.

Fijn stof is een mengsel van allerlei in de lucht zwevende stofdeeltjes. Grootschalige smog door fijn stof komt incidenteel voor. Het wordt veroorzaakt door vuurwerk, houtstook, Saharazand en chemische reacties van de gassen ammoniak (uit de landbouw/veeteelt) en stikstofoxiden (van verkeer).  

Smog door fijn stof ontstaat vooral als er sprake is van een hogedrukgebied boven Nederland, het weer helder en mooi is en er zwakke tot matige wind uit het oosten staat. De laatste jaren zijn de concentraties vooral hoog als in het voorjaar uit ammoniak en stikstofoxiden ammoniumnitraten worden gevormd. Dit komt doordat in deze periode mest wordt uitgereden.

Verschillende typen fijn stof

Fijnere deeltjes fijn stof zijn waarschijnlijk schadelijker dan grotere deeltjes, omdat de fijnere deeltjes dieper in de longen doordringen. Er bestaat een onderscheid tussen PM2.5 (alle deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer) en PM10 (alle deeltjes kleiner dan 10 micrometer). Smog door PM2.5 is beter tegen te gaan dan smog door PM10. Dit komt doordat de PM2.5 voor een groter deel in de lucht komt door menselijk handelen, autorijden en stoken.

Verschillende typen fijn stof hebben uiteenlopende effecten op de gezondheid. Zo hebben fijn stof van verbranding en fijn stof dat bestaat uit zware metalen een groter effect op de gezondheid dan fijn stof van zeezout en bodemstof. Stofdeeltjes van opdwarrelend bodemstof of Saharazand zijn veelal groter.

Kwetsbare groepen

Mensen met chronische longziekten of hart- en vaatziekten zijn het meest gevoelig voor smog door fijn stof. Daarnaast zijn kinderen, ouderen, diabetici, sporters en mensen die zwaar lichamelijk werk in de buitenlucht verrichten extra gevoelig voor smog door fijn stof.

Personen met een verhoogd risico kunnen klachten voorkomen of verminderen door langdurige inspanning in de buitenlucht te vermijden als fijnstofconcentraties verhoogd zijn.

Waarschuwing en alarmdrempel

Er is geen Europese alarm- of informatiedrempel voor smog door fijn stof (PM10) vastgesteld. Wel zijn er grenswaarden voor fijn stof aangegeven. Onder bepaalde omstandigheden waarschuwt het RIVM voor smog door fijn stof.

Lees meer

Fijn stof

 

Home / Onderwerpen / S / Smog / Smog door fijn stof

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu