Tuberculose

De infectieziekte tuberculose (tbc) wordt veroorzaakt door een bacterie (Mycobacterium tuberculosis). De meest voorkomende vorm is longtuberculose, maar de bacterie kan ook ernstige ziekte veroorzaken op andere plaatsen in het lichaam. Bij niet of niet goed behandelen kan de ziekte dodelijk zijn.

Wat is tuberculose?

Tuberculose is een infectieziekte die jaarlijks bij circa 800-900 mensen in Nederland voorkomt. Wereldwijd is tuberculose een groot probleem. Jaarlijks krijgen 9 miljoen mensen de ziekte en overlijden er meer dan 1 miljoen mensen aan tuberculose. Vooral vanwege de combinatie met hivinfectie en multiresistente vormen is het moeilijk om de ziekte wereldwijd onder controle te krijgen.
De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie en komt meestal voor in de longen (55%) maar kan ook voorkomen in andere organen van het lichaam (hart, lymfeklieren, wervels, etc.). Tuberculose is te behandelen met een combinatie van verschillende antibiotica. De behandeling duurt minimaal 6 maanden en kan bijwerkingen geven. Als de bacterie resistent is tegen de twee krachtigste antibiotica is er sprake van multiresistente tuberculose, behandeling duurt dan minimaal 20 maanden.

Ziekteverschijnselen

Tuberculose kan lang zonder klachten voorkomen terwijl er bijvoorbeeld wel afwijkingen op een longfoto zijn te zien. Bij longtuberculose zijn de meest voorkomende klachten hoesten en bloed ophoesten, koorts, moeheid, vermagering en nachtzweten.

Besmetting en preventie

Tuberculose wordt bijna altijd overgedragen via de lucht door een patiënt met (besmettelijke) longtuberculose. Bij het hoesten worden de bacteriën vanuit de longen via kleine druppeltjes in de omgeving verspreid. Deze kleine druppeltjes kunnen bij inademing in de longblaasjes terecht komen, waar de bacteriën kleine ontstekingshaarden veroorzaken. Vroeger werd de bacterie ook overgedragen via besmette melk van zieke koeien. Deze vorm komt vrijwel niet meer voor in Nederland nu de veestapel vrij is van deze bacterie en de melk gepasteuriseerd wordt.
In Nederland worden de meeste patiënten vastgesteld door longartsen, internisten en andere ziekenhuisspecialisten. GGD’en zijn verantwoordelijk voor de bestrijding en doen onder andere screening (van immigranten, asielzoekers, gedetineerden) en bron- en contactonderzoek. Op deze manier wordt circa 20% van de tuberculosepatiënten (actief) gevonden.
In landen waar tuberculose vaak voorkomt wordt tegen de ziekte gevaccineerd. In Nederland worden alleen kinderen gevaccineerd die jonger zijn dan 12 jaar en van wie ten minste één ouder uit een land komt waar tuberculose vaak voorkomt. Verder wordt vaccinatie van volwassenen bij reizen naar bepaalde landen geadviseerd als de reisduur langer is dan 12 maanden.