RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Multiple stress by repeated use of plant protection products in agricultural areas

Meervoudige stress door herhaaldelijk gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in landbouwgebieden

Publiekssamenvatting

In de huidige toelatingsbeoordeling van gewasbeschermingsmiddelen worden effecten beoordeeld op basis van de werkzame stoffen die er in zitten. Er wordt daarbij geen rekening mee gehouden dat er meerdere gewasbeschermingsmiddelen, met andere werkzame stoffen, bij dezelfde teelt worden gebruikt. Dit onderzoek verkent drie mogelijkheden om hier in de toekomst wel rekening mee te houden, gericht op de risico's voor oppervlaktewater. De onderzochte methoden blijken deze 'meervoudige stress' te kunnen meenemen. Wel is meer onderzoek nodig om na te gaan of deze methoden toereikend zijn.

Voor dit onderzoek zijn met de drie methoden realistische scenario's van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen binnen een groeiseizoen voor een knolgewas en een fruitteeltgewas doorgerekend. De methoden nemen de effecten mee die de verschillende middelen hebben op de organismen in de nabijgelegen sloot. Een van de methoden telt toxiciteitsindexen bij elkaar op (de Toxic Unit-methode, TU), een andere houdt rekening met verschillen in gevoeligheid van soorten organismen voor het bestrijdingsmiddel (de toxisch druk-methode, msPAF) en de derde methode berekent effecten op en het herstel van een gevoelig waterorganisme (het MASTEP-populatiemodel voor de waterpissebed). De TU-methode is het meest vergelijkbaar met de huidige toelatingsbeoordeling.

Bij alle drie de methoden blijkt dat enkele stoffen een groot deel van het totaal berekende effect bepalen. De TU-methode en de toxische druk- methode (msPAF) blijken nuttig om deze werkzame stoffen te bepalen. Met deze werkzame stoffen zijn vervolgens de MASTEP-berekeningen uitgevoerd. Uit de MASTEP-berekeningen blijkt dat de periode die de waterpissebed nodig heeft om te herstellen van het effect van de middelen niet of nauwelijks langer duurt als meerdere middelen tegelijk worden gebruikt. Dit resultaat geldt voor waterorganismen die als overlevingsstrategie hebben dat ze veel nakomelingen produceren. Het verdient aanbeveling de MASTEP- berekeningen ook uit te voeren voor organismen met andere overlevingsstrategieën.

EFSA (European Food Safety Authority) zoekt momenteel naar mogelijkheden om richtlijnen en instrumenten te ontwikkelen voor het beoordelen van de risico's van gecombineerde blootstelling van mens en milieu aan meerdere werkzame stoffen. Dit rapport kan hieraan bijdragen.
 

Home / Documenten en publicaties / 2017 / April / Multiple stress by repeated use of plant protection products in agricultural areas

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu