Hoe verloopt het bevolkingsonderzoek?

Het bevolkingsonderzoek borstkanker bestaat uit een keten van grofweg 5 stappen: selectie, uitnodiging en voorlichting, screeningonderzoek, uitslag en verwijzing. Verschillende partijen voeren deze stappen uit. Door een goede samenwerking en afstemming wordt een optimale kwaliteit bereikt. Het is dan ook belangrijk dat uitvoerders zich bewust zijn van het feit dat ze een belangrijk onderdeel zijn in deze hele keten.

1. Selectie

De screeningsorganisaties maken gebruik van de gegevens uit de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) voor het uitnodigen van vrouwen voor het bevolkingsonderzoek. Wie niet is ingeschreven bij de gemeente, ontvangt geen uitnodiging.

2. Uitnodiging en voorlichting

Iedere 2 jaar krijgen vrouwen in de leeftijd van 50 tot en met 75 jaar automatisch een uitnodiging voor een borstonderzoek in één van de gespecialiseerde onderzoekscentra. Afhankelijk van de regio staat in de uitnodigingsbrief een afspraak (dag, tijdstip en locatie), die desgewenst kan worden verzet. Met de uitnodiging wordt een voorlichtingsfolder meegestuurd, die vrouwen in staat stelt om een geïnformeerde keuze te maken. In de folder wordt ook verwezen naar de website, waar vrouwen nog meer informatie kunnen vinden die te gebruiken is bij het maken van een keuze. Vrouwen die beslissen om niet deel te nemen, wordt verzocht de achterzijde van de brief in te vullen om zich tijdelijk of definitief af te melden. Wie niet reageert, krijgt een herinneringsuitnodiging.

3. Het screeningsonderzoekScreeningsbus

De meeste screeningsonderzoeken vinden plaats in een mobiel onderzoekscentrum. Bij dit onderzoek worden mammogrammen gemaakt. De foto’s worden gemaakt door een laborant. Meestal is dit een vrouw, maar er zijn ook mannen die borstfoto’s maken. In de mobiele units zijn altijd vrouwelijke laboranten aanwezig. De deelneemsters kunnen vragen of een vrouwelijke medewerker de foto’s wil maken. De mammogrammen worden binnen enkele dagen afzonderlijk beoordeeld door 2 speciaal hiervoor opgeleide radiologen. Zij sturen de uitslag naar de screeningsorganisatie.

4. De uitslag

De volgende uitslagen zijn mogelijk volgens het BI-RADS (Breast Imaging Reporting and Data System):

  • BI-RADS 1: normale bevinding. Geen verwijzing.
  • BI-RADS 2: benigne afwijking. Geen verwijzing.
  • BI-RADS 0: onvoldoende informatie om tot een BI-RADS-classificatie te komen. Er is nader onderzoek nodig om na te gaan of hier sprake is van een pseudoafwijking, een benigneafwijking of wellicht toch een maligneafwijking. Verwijzing.
  • BI-RADS 4: verdacht voor maligniteit maar niet typisch. Verwijzing.
  • BI-RADS 5: zeer verdacht voor maligniteit. Verwijzing.

Iedere deelnemer ontvangt binnen 2 weken na het onderzoek een brief met de uitslag. Dit valt onder de verantwoordelijkheid van de screeningsorganisaties. Hiervoor zijn uniforme uitslagbrieven opgesteld in samenwerking met artsen, specialisten (eerstelijn en tweedelijn) en deelnemers. Deze brieven zijn ook vertaald in het Engels, Turks en Arabisch. U kunt de uitslagbrieven downloaden in de bibliotheek aan de rechterkant van het scherm.

5. Verwijzing

De huisarts van een vrouw wordt geïnformeerd als er een verdenking op borstkanker bestaat. De huisarts neemt in dat geval contact op met de vrouw om haar over de uitslag te informeren. Daarna ontvangt de vrouw een uitslagbrief van de screeningsorganisatie en een informatiefolder over het vervolgonderzoek. In de uitslagbrief is informatie opgenomen over de borstkankermonitor. De vrouw en de huisarts kunnen gebruik maken van de informatie op deze site om te beslissen naar welk ziekenhuis de vrouw gaat voor vervolgonderzoek.

Vrouwen bij wie tijdens het borstonderzoek geen verdachte afwijking is gevonden, worden erop geattendeerd dat de screening geen volledige zekerheid biedt en dat ze bij eventuele klachten contact met hun huisarts moeten opnemen.

Proces bevolkingsonderzoek in beeld

In het document 'Primair proces bvo borstkanker' vindt u een schematische weergave van het primaire proces van het bevolkingsonderzoek borstkanker.

Home / Onderwerpen / B / Bevolkingsonderzoek borstkanker voor professionals / Hoe verloopt het bevolkingsonderzoek?

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu