Huisartsenpraktijken

De huisarts en doktersassistent zijn verantwoordelijk voor het verstrekken van informatie over het bevolkingsonderzoek. De huisarts adviseert deelnemers met een ongunstige iFOBT-uitslag als patiënten daar om vragen en zorgt voor tijdige overdracht van relevante medische gegevens aan het coloscopiecentrum.

NHG e-learning NHG Praktijkhandleiding NHG standpunt

Als huisarts of doktersassistent vervult u een essentiële rol bij het bevolkingsonderzoek darmkanker. U informeert genodigden bij vragen en dilemma’s over het bevolkingsonderzoek. Als een deelnemer aan het bevolkingsonderzoek een ongunstige uitslag krijgt en er aanleiding is voor vervolgonderzoek, geeft u advies en begeleiding.


Het bevolkingsonderzoek en de huisartsenpraktijk

1) Selecteren en uitnodigen

Mannen en vrouwen in de leeftijd van 55 tot en met 75 jaar worden om de twee jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek darmkanker. De gegevens van de uit te nodigen mannen en vrouwen komen uit de Basisregistratie personen (BRP).

Gefaseerde invoering

Tot 2019 wordt het bevolkingsonderzoek stapsgewijs ingevoerd. Niet iedereen ontvangt direct een uitnodiging. De reden is dat er tijd nodig is om voldoende capaciteit voor vervolgonderzoek te realiseren. Het geboortejaar bepaalt wanneer iemand een uitnodiging krijgt.

Waarom is uw patiënt nog niet uitgenodigd?

Heeft uw patiënt vragen over waarom hij of zij nu nog niet mag deelnemen, of wil uw patiënt toch nu al meedoen? Het invoeringsschema is zorgvuldig opgebouwd. Ieder jaar worden meer leeftijdsgroepen uitgenodigd deel te nemen. Eerder deelnemen is helaas niet mogelijk, omdat dit leidt tot ongewenste wachttijden bij eventueel benodigd vervolgonderzoek.

Vooraankondiging en uitnodiging

Voor de eerste uitnodiging ontvangt de deelnemer een vooraankondiging. Twee weken daarna ontvangt de deelnemer een uitnodigingspakket met daarin de uitnodigingsbrief, een folder, de zelfafnametest (iFOBT), de gebruiksaanwijzing, het antwoordformulier (met op de achterzijde het afmeldformulier), een zakje om de zelfafnametest in te doen en de retourenvelop.

2) Screening (zelfafnametest)

De deelnemer doet thuis zelf de test uit de uitnodigingsset. De deelnemer draait het buisje open bij de groene dop, prikt het geribbelde deel van het staafje op vier verschillende plaatsen in de ontlasting en draait het staafje weer terug in het buisje. De deelnemer doet het buisje in het zakje, vult het antwoordformulier in en doet het zakje en het formulier in de retourenvelop op de post.

Niet meedoen?

Wij adviseren genodigden niet mee te doen aan het bevolkingsonderzoek als zij op dit moment klachten hebben die op darmkanker kunnen wijzen, zoals bloed in de ontlasting en een onverklaarbaar aanhoudend veranderd ontlastingspatroon. Zij krijgen het advies om contact op te nemen met de huisarts. Wanneer een genodigde in de afgelopen vijf jaar een coloscopie heeft ondergaan, adviseren wij hem/haar ook contact op te nemen met de huisarts of behandelend arts.

Als men onder behandeling is van een MDL-arts, is ook contact met de huisarts noodzakelijk.

Als men onder behandeling is voor darmkanker wordt deelname afgeraden. Heeft uw patiënt vragen over deelname aan het bevolkingsonderzoek? Zie www.thuisarts.nl/darmkanker.

3) Uitslag en verwijzing

Het laboratorium analyseert de ontlastingtest. Op basis daarvan wordt de uitslag bepaald:

  • Gunstig, in het kader van het bevolkingsonderzoek is er geen aanleiding voor vervolgonderzoek.
  • Ongunstig, er is bloed gevonden in de ontlasting, nader onderzoek is nodig.
  • Onbeoordeelbaar: de deelnemer ontvangt een nieuwe uitnodigingsset.

Deelnemers ontvangen ongeveer twee weken na het insturen van de test de uitslagbrief van de screeningsorganisatie. Wanneer bloed in de ontlasting is gevonden, ontvangt de deelnemer bij de uitslagbrief direct een uitnodiging voor een intake bij een coloscopiecentrum en een folder over het vervolgonderzoek. De screeningsorganisatie verzorgt de verwijzing. Deelnemers met een ongunstige uitslag wordt in de uitslagbrief geadviseerd contact op te nemen met de huisarts om te bespreken welke gegevens nodig zijn voor het intakegesprek.

Uitslag naar huisarts

De huisarts ontvangt bij een ongunstige uitslag de uitslag en de verwijzing twee dagen eerder dan de deelnemer. Dit geeft de huisarts de gelegenheid om te besluiten zelf contact op te nemen met de deelnemer om deze te informeren over de ongunstige uitslag en te bespreken welke relevante gegevens doorgestuurd moeten worden naar het coloscopiecentrum. Wanneer er contact is geweest tussen deelnemer en huisarts, is de huisarts verantwoordelijk voor het tijdig insturen van relevante medische gegevens voor de intake aan het coloscopiecentrum.

  • Bericht huisarts positieve iFOBT

Geen coloscopie?

Twijfelt u of uw patiënt in aanmerking komt voor een coloscopie? Raadpleeg dan de exclusiecriteria.

Zonder tussenkomst huisarts naar coloscopiecentrum

Als huisarts en deelnemer vόόr de intake geen contact met elkaar opnemen, verschijnt de deelnemer zonder tussenkomst van de huisarts bij de intake voor de coloscopie. 

4) Diagnostiek (vervolgonderzoek)

Het vervolgonderzoek bestaat uit twee onderdelen: een intakegesprek en een coloscopie. Vanuit het bevolkingsonderzoek worden deelnemers alleen verwezen naar toegelaten coloscopiecentra, die voldoen aan de landelijk gestelde kwaliteitseisen. Het intakegesprek vindt binnen 10 werkdagen na het verzenden van de ongunstige uitslag plaats. De coloscopie vindt binnen 15 werkdagen na het verzenden van de uitslag plaats. Kiest de deelnemer er zelf voor om de afspraak voor het intakegesprek te verzetten, dan zijn genoemde doorlooptijden niet meer gegarandeerd. Na de coloscopie geeft het coloscopiecentrum de uitslag coloscopie door aan de huisarts.

Let op: zorgverzekering en eigen risico

Het vervolgonderzoek (intake en coloscopie) maakt géén deel uit van het bevolkingsonderzoek. De kosten van deze onderzoeken vallen onder de zorgverzekering. Het kan zijn dat een deelnemer de kosten geheel of gedeeltelijk moet betalen. Dit is afhankelijk van de hoogte van het eigen risico van de zorgverzekering en hoeveel de deelnemer hiervan heeft gebruikt. Deelnemers krijgen het advies contact op te nemen met hun zorgverzekeraar als ze hierover vragen hebben.

5) Behandeling en surveillance

De huisarts begeleidt, op verzoek van de patiënt, bij de vervolgbehandeling.

Deskundigheidsbevordering NHG-praktijkhandleiding

Praktijkhandleiding

Het NHG heeft in opdracht van het RIVM en in samenwerking met de NVDA, LHV en de screeningsorganisaties een praktijkhandleiding ontwikkeld over het bevolkingsonderzoek darmkanker. Deze praktijkhandleiding bevat informatie over het bevolkingsonderzoek darmkanker met speciale aandacht voor de manier waarop de huisartsenpraktijk met dit bevolkings-onderzoek te maken krijgt. De praktijkhandleiding is geschreven voor zowel huisartsen als praktijkassistenten.

E-learning

Het NHG heeft in opdracht van het RIVM een e-learning voor huisartsen over het bevolkingsonder­zoek ontwikkeld. De e-learning gaat in op de achtergronden, de organisatie van het bevolkingsonderzoek en de attitude rond het nut/opbrengst versus belasting voor de patiënt. De hoofdstukken lopen parallel aan de verschillende fasen van het bevolkingsonderzoek, verwijzing en aansluitende diagnostiek. Per fase worden aan de hand van casuïstiek de onderwerpen en de vragen behandeld waarmee de huisarts mee te maken (kan) krijgen. De e-learning is geaccrediteerd voor 2 uur voor de huisarts.

Nascholingsbijeenkomsten

NHG, screeningsorganisaties en het RIVM organiseren regionale bijeenkomsten voor huisartsen en doktersassistenten om hen te informeren over de opzet en hun rol in het bevolkingsonderzoek. Deze duo scholing, die in samenwerking met de WDH wordt georganiseerd, richt zich vooral op de praktische aspecten waar u en uw patiënten mee te maken zullen krijgen. Bijvoorbeeld: wat kan ik voor mijn patiënt en het coloscopiecentrum betekenen als de uitslag van de zelfafnametest positief is? Wat kan ik mijn patiënt adviseren indien deze nog niet of niet meer binnen de doelgroep valt? De inhoud van de bijeenkomst is landelijk uniform en zal bestaan uit een introductie over de organisatie van het bevolkingsonderzoek darmkanker door de screeningorganisatie, een bijdrage van een huisarts vanuit het NHG over de implementatie in de praktijk en een bijdrage van een MDL-arts over verwijzing en vervolgonderzoek. De bijeenkomst duurt drie uur. De nascholingsbijeenkomsten zijn geaccrediteerd voor 3 uur voor zowel de huisartsen als voor de assistenten. Voor meer informatie over de nascholingsbijeenkomsten en data van bijeenkomsten in uw buurt, zie de website van de screeningsorganisatie in uw regio:
Noord | Midden-West | Oost | Zuid | Zuid-West 

Overige informatie

Het NHG heeft een standpunt over het bevolkingsonderzoek darmkanker gepubliceerd in Huisarts en Wetenschap. De screeningsorganisaties hebben een compacte informatiekaart voor de huisartspraktijken ontwikkeld. Er wordt een wachtkamerposter ontwikkeld die u zelf kunt downloaden en printen, of bestellen. Daarnaast houden NHG, NVDA, LHV, screeningsorganisaties en RIVM u regelmatig op de hoogte via websites, nieuwsbrieven en artikelen.

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu