Blootstellingsmodellen

Consumenten blootstelling treedt op bij een grote diversiteit aan producten die chemische stoffen kunnen bevatten. Omdat experimentele data met betrekking tot consumentenblootstelling schaars zijn of ontbreken, zijn er verschillende modellen ontwikkeld die blootstelling aan chemische stoffen uit consumentenproducten kunnen voorspellen.

Blootstellingsmodellen voor consumenten kunnen worden ingedeeld in een aantal verschillende lagen, ook wel “tiers” genoemd. Over het algemeen zijn modellen met een hogere tier complexer en realistischer. De onderstaande tabel laat een lijst zien van blootstellingsmodellen met hun bijbehorende tier.

Blootstellingsmodellen en bijbehorende tiers.

Tier level

Exposure model

Tier one estimation

ECETOC TRA

Tier 1.5

ESIG

 

Habits and practices (AISE use descriptors)

Higher tier estimation

HERA EA method (AISE)

 

GEXFrame

 

BAMA

 

ConsExpo

  DustEx

ECETOC TRA en ESIG

De ECETOC targeted risk assessment (TRA) tool is, binnen de REACH richtlijnen, de stap voor stap benadering voor het berekenen van blootstelling aan en risico’s van chemische stoffen die redelijkerwijs verwacht kunnen worden in vastgestelde gebruiksomstandigheden. The ECETOC TRA Consumenten Tool is een eerste (lagere) tier tool die het mogelijk maakt om consumenten blootstelling aan stoffen in preparaten en artikelen die door de consument worden gebruikt, te berekenen.

 Een verbetering van de ECETOC TRA consumenten blootstellingstool is recent gepubliceerd door de Europese Oplosmiddelen industrie groep (ESIG). De ESIGConsumer Generic Exposure tool” kan worden beschouwd als een brug tussen ECETOC TRA (eerste tier) en ConsExpo (als hogere tier). De verbetering is aangebracht in de TRA sleutel factoren.
 

AISE

A.I.S.E., de internationale Associatie voor Zeep, Detergentia en Onderhoudsproducten, is betrokken bij verschillende belangrijke activiteiten van REACH. Een van de activiteiten is de ontwikkeling van de A.I.S.E. REACT tool (REACH exposure assessment tool ). Een andere activiteit van A.I.S.E, in samenwerking met Cefic, is het HERA project, waarin de risico beoordeling voor mens en milieu van ingrediënten van huishoudelijke schoonmaakmiddelen wordt onderzocht.

BAMA

The Britse Aerosol Fabrikanten Organisatie (BAMA) heeft op zijn website een tool gepubliceerd voor berekening van inhalatie blootstelling van consumenten. Een evaluatie van deze tool, waarin die vergeleken wordt met het ConsExpo spray model, is recentelijk door het RIVM gepubliceerd (Delmaar, 2011) .
 

ConsExpo

Om mathematisch de humane blootstelling aan consumentenproducten te voorspellen heeft het RIVM het software model ConsExpo ontwikkeld. Dit is een set van coherente, algemene modellen die de bepaling en beoordeling van de blootstelling aan stoffen uit consumentenproducten en hun opname door de mens mogelijk maken. Het model kan binnen REACH worden gebruikt voor de een hogere tier bepaling van blootstelling.

DustEx

Met het DustEx model kan de blootstelling aan semi-vluchtige organische stoffen worden geschat die vrijkomen uit producten die in een kamer worden gebracht. Uit producten zoals vloerbedekking, behang en elektrische apparaten, komen stoffen vrij. Afhankelijk van de fysisch-chemische eigenschappen van de stoffen blijven de stoffen in de lucht of hechten zich aan zwevende deeltjes of oppervlakken in de kamer (zoals wanden en meubels) en huisstof.

Volwassenen en kinderen worden in de kamer wordt blootgesteld door:

  • inhalatie van lucht met daarin de stof in de gasfase,
  • inhalatie van deeltjes waaraan de stof gebonden is,
  • dermale absorptie van de stof vanuit de gasfase en
  • inslikken van huisstof.

Voor semi-vluchtige organische stoffen die binnenshuis vrijkomen is het van te voren vaak niet duidelijk welke blootstellingsroutes van belang zijn. DustEx berekent de gemiddelde dagelijkse inname van de stof via elk van deze vier routes. Op deze manier wordt voorkomen dat belangrijke routes over het hoofd worden gezien.

Het DustEx model is ontwikkeld door het RIVM en ETH Zürich in het CEFIC LRI project B12.

 http://cefic-lri.org/projects/lri-b12-ethz-assessing-the-relevance-of-the-dust-contribution-in-consumer-exposure-to-substances-from-consumer-products-and-articles-dustex/

Andere modellen

De “Lifeline group” is een non-profit organisatie die de laatste stand van zaken in kaart brengt over eigentijdse benaderingen wat betreft beoordelingen van blootstelling, risico’s en voordelen van elementen waar mensen mee in aanraking komen in voeding en dagelijkse omgeving. De Lifeline group heeft verschillende software modellen gemaakt voor:
• Gedetailleerde blootstelling en risk/benefit beoordeling
• Prioriteiten stellen en screening beoordelingen
• Modellen van de dynamiek en meeteenheid van het lichaam
CEPST™ is een model dat is voortgekomen uit de Complex Exposure Tool© (ComET©) die de LifeLine Group™ heeft ontwikkeld voor Health Canada.  CEPST™ is op dit moment in een soort proeffase en demonstreert dat voor grote hoeveelheden chemische stoffen met beperkte data en mogelijk meerdere blootstellingscenario’s, gebruikers prioriteiten kunnen aangeven voor stoffen die gerelateerd is aan de potentie van blootstelling.

Het RISKOFDERM dermale blootstellingsmodel is een model voor de bepaling van potentiële dermale blootstelling, i.e. de totale hoeveelheid van een stof die in contact komt met de beschermende kleding, werkkleding en blootgestelde huid. Het model is ontwikkeld door TNO en gebaseerd op statistische analyse van data die verkregen zijn binnen het RISKOFDERM project, een Europees project over dermale blootstelling. Het model kan worden gedownload via de website van Eurofins, een van de project partners binnen het grote EU project waarbinnen RISKOFDERM is ontwikkeld.

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu