GenX

GenX is een technologie die wordt gebruikt om plastics (fluorpolymeren) te maken. Sinds 2012 gebruikt fabrikant Chemours in Dordrecht de GenX-technologie als vervanging van PFOA. Omwonenden kunnen op verschillende manieren te maken krijgen met de chemische stoffen die gebruikt worden bij de GenX-technologie. Het RIVM heeft onderzoek gedaan naar deze chemische stoffen in de lucht en in het water.

PFOA-verbindingen zijn vervangen door de GenX technologie. Bij deze technologie worden twee stoffen gebruikt, genaamd FRD-902 en FRD-903. Dit zijn twee fluorhoudende stoffen die erg op elkaar lijken. FRD-902 is een ammonium zout, en FRD-903 is de zuurvorm hiervan. Tijdens het productieproces wordt bovendien de fluorverbinding E1 gevormd. Een deel van de stoffen FRD-903 en E1 wordt via de fabrieksschoorsteen uitgestoten naar lucht, FRD-902 en FRD-903 verdwijnen voor een deel naar het afvalwater. Dit afvalwater wordt voorgezuiverd en daarna afgevoerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie.

Risicoschatting voor de lucht

Het RIVM heeft berekend in welke mate de stoffen vrij komen en wat dat betekent voor het milieu en de gezondheid van omwonenden. Dit deed het RIVM op basis van de maximaal vergunde hoeveelheid en de emissiegegevens die Chemours aanleverde. De berekende concentratie bij de dichtstbijzijnde woningen is 15 nanogram per kubieke meter lucht. Dit is bijna vijf keer lager dan de gezondheidskundige grenswaarde die het RIVM voor FRD-903 heeft afgeleid: 73 nanogram per kubieke meter lucht. Uit dit onderzoek in 2016 concludeert het RIVM dat omwonenden naar verwachting geen gezondheidsschade hebben ondervonden door de uitstoot van GenX stoffen vanuit de fabriek naar de lucht.

Eerder maakte het RIVM een vergelijkbare risicoschatting van de effecten van de uitstoot van PFOA  door dezelfde fabriek in het verleden.

Kaart met berekende concentraties GenX

Schadelijke effecten

De schadelijke effecten van GenX stoffen zijn deels vergelijkbare met die van PFOA. Laboratoriumgegevens geven aan dat het mogelijk kankerverwekkend is voor de mens. Ook heeft het effecten op de lever. GenX stoffen zijn minder schadelijk voor de voortplanting dan PFOA.
Bij het vaststellen van de gezondheidskundige grenswaarde heeft het RIVM een extra veiligheidsmarge gehanteerd, onder andere vanwege onzekerheid over de mate waarin FRD-903 ophoopt in het lichaam.

GenX stoffen in drinkwater

Het RIVM heeft in 2016 een indicatieve richtwaarde afgeleid voor de GenX stoffen in drinkwater. Hierbij is gekeken naar de dagelijkse toelaatbare inname van de GenX stoffen bij levenslange inname via drinkwater. Er wordt rekening gehouden met inname via andere routes, zoals lucht. Bij een concentratie van 150 nanogram per liter drinkwater zijn er geen negatieve gevolgen voor de gezondheid te verwachten.

GenX stoffen in oppervlaktewater

Om de lozingen van GenX te kunnen beoordelen zijn er ook waterkwaliteitsnormen voor oppervlaktewater nodig. De GenX-stoffen zijn relatief weinig giftig voor waterorganismen zelf, maar kunnen een probleem vormen als ze via vis in de voedselketen terecht komen. Voor de drinkwaterrichtwaarde heeft het RIVM bepaald hoeveel een mens van de stof zou mogen binnenkrijgen zonder daar schadelijke gevolgen van te ondervinden. Met die waarde is berekend wat er maximaal in vis zou mogen zitten als mensen die elke dag gedurende hun hele leven zouden eten. Deze waarde beschermt ook vogels en zoogdieren. Om de waarde in vis te kunnen vertalen naar een veilige concentratie in water, zijn gegevens nodig over hoeveel GenX stoffen door vissen vanuit water wordt opgenomen. Dit soort informatie ontbreekt momenteel. De provincie Zuid-Holland heeft het bedrijf in de meest recente vergunning om nader onderzoek gevraagd.

 

 

Home / Onderwerpen / G / GenX

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu