Mogelijk hormoonverstorende stoffen

Een aantal groepen stoffen zijn mogelijk hormoonverstorend:

  1. Parabenen
  2. Ftalaten
  3. Bisfenolen

1. Parabenen

Wat zijn parabenen?

Parabenen vormen een groep stoffen die erg op elkaar lijken. Parabenen worden gebruikt als conserveringsmiddelen. Ze voorkomen de groei van schimmels en bacteriën en houden deze producten langer goed.

Waar zitten ze in?

Parabenen worden bijvoorbeeld gebruikt in cosmetica en huidverzorgingsproducten, en in schoonmaakmiddelen, levensmiddelen en geneesmiddelen.

Kunnen ze gevaarlijk zijn voor mensen en/of bepaalde subgroepen zoals het ongeboren of jonge kind? Zijn er aanwijzingen dat parabenen schadelijk zouden kunnen zijn voor de mens?

Parabenen werken een beetje als het vrouwelijk geslachtshormoon. Parabenen zijn echter 1.000 tot 100.000 keer minder sterk dan het natuurlijke vrouwelijke geslachtshormoon. De beschikbare gegevens over parabenen zijn niet voldoende om vast te stellen of deze stoffen hormoonverstoorders zijn. Bij de maximale hoeveelheden die wettelijk zijn toegestaan in consumentenproducten krijg je weinig binnen.

De wetenschappelijke commissie voor consumentenveiligheid van de Europese Unie vindt dat er in het algemeen geen risico voor kinderen is van huidverzorgingsproducten met parabenen. Een uitzondering is gemaakt voor huidverzorgingsproducten voor babybilletjes. De huid van babybilletjes is soms geïrriteerd of beschadigd. Mogelijk kan er door een beschadigde huid meer binnenkomen in het lichaam dan via een onbeschadigde huid. Daarom zijn de Europese veiligheidseisen voor gebruik van parabenen in cosmetische producten aangescherpt in 2015. De wijzigingen betreffen vooral het gebruik van
propyl- en butylparabeen in producten die niet worden afgespoeld en die bestemd zijn voor kinderen onder de 3 jaar. De NVWA heeft in 2016 onderzoek gedaan naar deze parabenen in babyverzorgingsproducten. Uit het onderzoek blijkt dat bijna alle geteste producten aan de huidige regels voldoen.

Wat staat er op de verpakkingen waardoor ik kan herkennen of er (schadelijke) parabenen in zitten? Zijn hier wettelijke regels/bepalingen voor?

Parabenen in levensmiddelen zijn te herkennen aan de E-nummers E214-E219. Op veel andere producten worden de parabenen bij naam genoemd (bijvoorbeeld methylparabeen of ethylparabeen).

naar boven

2. Ftalaten

Wat zijn ftalaten?

Ftalaten vormen een groep chemische stoffen die erg op elkaar lijken. Ftalaten zitten in veel plastics. Het zijn weekmakers, ze zorgen ervoor dat plastic soepel en buigzaam is.

Waar zitten ze in?

Ftalaten zitten in veel plastic/kunststofproducten. Het kan gaan om verpakkingen, speelgoed, nagellak, shampoo, plakband, medisch materiaal, vinyl vloeren, enzovoort.

Kunnen ze gevaarlijk zijn voor mensen en/of bepaalde subgroepen zoals het ongeboren of jonge kind? Zijn er aanwijzingen dat ftalaten schadelijk zouden kunnen zijn voor de mens?

Dierproeven hebben laten zien dat ftalaten de ontwikkeling van de zaadballen kunnen verstoren. In 2005 is er al een Europees verbod gekomen op enkele ftalaten (DEHP, DBP, BBP, DINP, DIDP en DNOP). Deze ftalaten mogen niet meer in speelgoed gebruikt worden. Drie ftalaten (DEHP, DBP en BBP) mogen niet in persoonlijke verzorgingsproducten voorkomen.

Wat staat er op de verpakkingen waardoor ik kan herkennen of er (schadelijke) ftalaten in zitten? Zijn hier wettelijke regels/bepalingen voor?

Vanwege het Europese verbod zullen de bovengenoemde ftalaten niet in bovenstaande producten voorkomen. Over overige ftalaten staat meestal geen informatie op producten waarin ze verwerkt zijn. Daar zijn ook geen wettelijke regels voor.

naar boven

3. Bisfenolen

Wat zijn bisfenolen?

Bisfenolen vormen een groep chemische stoffen die erg op elkaar lijken. Ze worden gebruikt als basis om kunststoffen te maken.

Waar zitten ze in?

Bisfenolen kunnen zitten in plastics, bouwmaterialen, verf, elektrische apparaten, verpakkingen, kassabonnen en medisch materiaal. Ook in hard plastic flessen en in de plastic laag aan de binnenkant van blikjes kunnen bisfenolen zitten.

Kunnen ze gevaarlijk zijn voor mensen en/of bepaalde subgroepen zoals het ongeboren of jonge kind? Zijn er aanwijzingen dat bisfenolen schadelijk zouden kunnen zijn voor de mens? Om welke bisfenolen gaat het?

Bisfenolen werken een beetje als het vrouwelijk geslachtshormoon. Ze zijn echter 10.000 tot 100.000 keer minder sterk dan het natuurlijke vrouwelijke geslachtshormoon. Op dit moment worden er vanuit de industrie en overheid acties ondernomen de hoeveelheid bisfenolen in producten te verminderen.

Baby’s en kinderen kunnen gevoeliger zijn dan volwassenen. Ook kunnen ze misschien meer binnen krijgen dan volwassenen. Daarom is het goed om te zorgen dat baby’s en kinderen zo min mogelijk binnen krijgen. De bekendste en meest gebruikte bisfenol is bisfenol A. In Europa is voor veel producten wettelijk geregeld hoeveel bisfenol A maximaal vrij mag komen. Dat helpt om te zorgen dat we er niet te veel van binnen krijgen.

Wat staat er op de verpakkingen waardoor ik kan herkennen of er (schadelijke) bisfenolen in zitten? Zijn hier wettelijke regels/bepalingen voor?

Het is niet verplicht om op producten te zetten dat er bisfenol A in zit. Er komen steeds meer producten waarin geen bisfenol A meer zit. Vaak zet de fabrikant dan op het product dat er geen bisfenol A in zit. Het is wel onduidelijk welke stof de fabrikant in plaats van bisfenol A heeft gebruikt.

naar boven

Home / Onderwerpen / H / Hormoonverstorende stoffen / Mogelijk hormoonverstorende stoffen

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu