U bevindt zich op: Home Onderwerpen M Mazelen

Mazelen

Gewijzigd op:18-03-2015

Mazelen (morbilli) is één van de meest besmettelijke ziekten die er bestaan en wordt veroorzaakt door het mazelenvirus. Het virus is van mens op mens overdraagbaar. Het kenmerkende verschijnsel van een mazeleninfectie is de rode huiduitslag. Mazelenvaccinatie wordt aangeboden aan alle kinderen in Nederland via het Rijksvaccinatieprogramma. In 2013 en 2014 was er een mazelenepidemie in Nederland, deze was voornamelijk onder niet gevaccineerde, orthodox-protestante schoolkinderen.

Mazelenuitbraken buitenland

Sinds oktober 2014 is er een uitbraak van mazelen in Berlijn. In totaal zijn 145 patiënten opgenomen in het ziekenhuis, 1 ongevaccineerd kindje van 18 maanden oud is overleden. Een groot deel van de patiënten is niet gevaccineerd.
Ook onder bezoekers en personeel van Disneyland in Californië (VS) is mazelen uitgebroken. Deze uitbraak is begonnen tussen 17 en 20 december 2014. Van de ruim 150 gemelde mazelenpatiënten in de VS komen er 128 uit Californië met een epidemiologische link met Disneyland. Een vijfde van de patiënten moest in het ziekenhuis worden opgenomen. Het overgrote deel van de patiënten is niet tegen mazelen gevaccineerd.
De omvang van beide uitbraken is beperkt, zodat het niet nodig is om jonge kinderen een vervroegde BMR-vaccinatie aan te bieden bij reizen naar Duitsland of de VS.

Wat is mazelen?

Mazelen is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door het mazelenvirus. Het wordt overgedragen door besmette druppeltjes vocht die mazelenpatiënten uitademen, niezen of hoesten.

Ziekteverschijnselen

Mazelen begint met koorts, hoesten, neusverkoudheid en oogontsteking. Zo’n twee tot vier dagen later ontstaan er rode vlekjes. Het mazelenvirus kan ook middenoorontsteking en diarree veroorzaken, en in ernstige gevallen longontsteking, stuipen of hersenontsteking. In zeer zeldzame gevallen veroorzaakt mazelen een hersenontsteking die gemiddeld pas 7 jaar na de mazelen begint, en altijd fataal is. Jonge kinderen, volwassenen en personen met een verminderde afweer, hebben een groter risico ernstig ziek te worden als zij mazelen oplopen dan gezonde kinderen op de basisschoolleeftijd. De kans om te overlijden bij patiënten met mazelen is in Nederland kleiner dan 1 op de 1000 gevallen. In ontwikkelingslanden sterven naar schatting zo’n 330 kinderen per dag aan mazelen.

Besmetting en preventie

Mazelenvirus wordt overgedragen doordat het virus in druppeltjes vocht zit die mazelenpatiënten uitademen, niezen of hoesten. Mazelen is één van de meest besmettelijke ziekten die er bestaan, het is vele malen besmettelijker dan bijvoorbeeld griep, rodehond of bof. Een patiënt met mazelen is besmettelijk zodra de eerste symptomen beginnen. Mazelen kan voorkómen worden door vaccinatie. In Nederland wordt sinds 1976 gevaccineerd tegen mazelen binnen het Rijksvaccinatieprogramma. Het mazelenvaccin zit in een combinatievaccin (de BMR) en wordt aangeboden aan kinderen van 14 maanden en van 9 jaar. Dit vaccin beschermt ook tegen bof en rodehond. Als iemand is blootgesteld aan het mazelenvirus kan de ziekte in sommige gevallen voorkómen worden door het toedienen van antistoffen.

Hoe vaak komt mazelen voor in Nederland?

Vóór de invoering van mazelenvaccinatie in Nederland in 1976 maakte vrijwel iedereen op de kinderleeftijd mazelen door. Er waren dan ook ieder jaar honderdduizenden mazelenpatiënten in Nederland. Sinds de invoering van mazelenvaccinatie komt de ziekte veel minder voor, doorgaans rond de 10 gevallen per jaar. Onder bevolkingsgroepen die zich niet laten vaccineren, breken echter van tijd tot tijd nog epidemieën uit. De mazelenepidemie van 2013/2014 was voornamelijk onder niet gevaccineerde, orthodox-protestante schoolkinderen. Tijdens deze epidemie werden ruim 180 kinderen met mazelen in het ziekenhuis opgenomen en stierf één 17-jarige aan de ziekte. In 2008 was er een andere epidemie, voornamelijk onder kinderen van wie de ouders vaccinatie afwezen op grond van een antroposofische levenshouding. Hierbij werden vier kinderen in het ziekenhuis opgenomen.

Mazelen meldingen per jaar

Figuur 1. Meldingen van mazelen per jaar, Nederland, 1976-2013. In de grafiek is te zien dat er vanaf 1976 af en toe een sterke toename is van het aantal meldingen. De laatste toename was in 2013.

Figuur 1. Meldingen van mazelen per jaar, Nederland, 1976-2013.

 

Zie voor meer informatie en bronvermelding de LCI-richtlijn Mazelen (morbilli).

Service

Service

Waarmerk drempelvrij.nl Webrichtlijnen; klik voor een reactie.