RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Zwaveldioxide-uitstoot van zeeschepen op afstand gemeten met lidar

Remote sensing of sulphur dioxide emissions of sea-going vessels through lidar

Publiekssamenvatting

Het RIVM heeft een instrument ontwikkeld om vanaf de wal de zwaveldioxide-uitstoot van voorbijvarende zeeschepen te meten. Dit instrument maakt gebruik van de zogeheten LIDAR-techniek (Light Detection And Ranging). Het instrument scant met een laserbundel de rookpluim van een passerend schip en stelt zo onopgemerkt de uitstoot vast. Hiermee is tussen 2006 en 2008 bij een groot aantal schepen op de Westerschelde en op het Noordzeekanaal de uitstoot van zwaveldioxide gemeten. De hoogst gemeten uitstoot bedroeg 37 gram per seconde.
De totale uitstoot van zwaveldioxide neemt in Nederland al jaren af. Sinds 2006 daalt ook de uitstoot door de zeescheepvaart, maar minder hard dan de uitstoot door andere bronnen. Daardoor is de zeescheepvaart een steeds belangrijker bron van deze emissie geworden. In 2010 was 55 procent van de Nederlandse uitstoot van zwaveldioxide afkomstig van de zeescheepvaart. In 1990 was dit nog 21 procent.
Zeeschepen mogen binnen de territoriale wateren en op de Noordzee niet op zwavelrijke brandstof varen. Deze relatief goedkope brandstof mag echter wel aan boord zijn voor gebruik elders op zee. Het is onbekend in hoeverre reders zich aan het verbod houden. Bij de traditionele meetmethoden worden brandstofmonsters aan boord genomen. Dit vereist dat iemand aan boord gaat, waardoor de bemanning op de hoogte is van de controle en het stookgedrag kan aanpassen. Hierdoor zijn overtredingen moeilijk vast te stellen. Bovendien kunnen slechts enkele schepen per dag worden gecontroleerd.
De LIDAR is nog geen wettelijk erkend instrument, waardoor op dit moment op grond van alleen LIDAR-metingen geen boetes gegeven kunnen worden. De LIDAR kan wel gebruikt worden om vermoedelijke overtreders te identificeren, waarna een wetshandhaver per patrouilleboot aan boord kan gaan om de overtreding vast te stellen. Inzet op deze wijze blijkt op dit moment al wel kosteneffectief. Dit komt doordat hiermee vrijwel alle passerende schepen kunnen worden gemeten en dure scheepspatrouilles uitsluitend hoeven worden ingezet voor vermoedelijke overtreders. Bovendien wordt de pakkans zo sterk vergroot. Daardoor mag verwacht worden dat het aantal overtredingen zal afnemen als de LIDAR wordt ingezet.
 

Gerelateerde onderwerpen

Home / Documenten en publicaties / Zwaveldioxide-uitstoot van zeeschepen op afstand gemeten met lidar

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu